Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Trung Quốc hôm 15/5, sau một cuộc họp thượng đỉnh với chính quyền Trung Quốc mà không đạt được đột phá lớn nào về thương mại, cũng không nhận được sự hỗ trợ cụ thể từ Bắc Kinh nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Iran.

Chuyến thăm Trung Quốc lần này của phái đoàn Tổng thống Donald Trump là chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ kể từ năm 2017. Chính quyền Trump mong muốn đạt được những kết quả cụ thể trong chuyến thăm ngoại giao, dưới bối cảnh tỷ lệ ủng hộ vị Tổng thống đảng Cộng hòa đang sụt giảm trước thềm bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết ông Tập sẽ thăm Mỹ vào mùa thu theo lời mời của ông Trump.

Tuy vậy, đằng sau màn che, Chủ tịch Tập Cận Bình cảnh báo thẳng thừng rằng bất kỳ sai lầm nào trong cách xử lý vấn đề Đài Loan đều có thể dẫn đến xung đột. Trên đường về Mỹ, ông Trump nói với phóng viên rằng ông Tập phản đối Đài Loan độc lập. "Tôi đã lắng nghe ông ấy. Tôi không bình luận gì... Tôi không cam kết theo hướng nào cả". Ông nói thêm sẽ sớm quyết định về thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan, sau khi nói chuyện với "người hiện đang... điều hành Đài Loan".

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với NBC News: "Chính sách của Mỹ về vấn đề Đài Loan không thay đổi tính đến hôm nay". Ngoại trưởng Đài Loan, Lâm Giai Long, cho biết Đài Loan sẽ tiếp tục củng cố quan hệ với Mỹ và các quốc gia cùng chí hướng, đồng thời nhận định Trung Quốc đang gia tăng "rủi ro" khu vực.

Ông Tập Cận Bình đưa ra thuật ngữ mới khi mô tả mối quan hệ song phương là "ổn định chiến lược mang tính xây dựng", thay thế cách đặt vấn đề "cạnh tranh chiến lược" mà cựu Tổng thống Joe Biden từng sử dụng và Bắc Kinh không ưa. 

Bản tóm tắt cuộc họp từ phía Mỹ về cuộc đàm phán hôm 14/5 nhấn mạnh mong muốn chung để mở lại eo biển Hormuz ngoài khơi Iran, cùng sự quan tâm của ông Tập đối với việc mua dầu Mỹ nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Đông. Nhưng ngay trước khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau hôm 15/5, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố bày tỏ bất bình: "Cuộc xung đột này, lẽ ra không bao giờ nên xảy ra, không có lý do để tiếp diễn".

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã thúc giục Bắc Kinh gây áp lực với Tehran, nhưng các nhà phân tích nghi ngờ ông Tập chỉ muốn giữ Iran làm một “lá bài chiến lược”. Patricia Kim tại Viện Brookings (Brookings Institution) nhận xét: "Điều đáng chú ý là không có cam kết cụ thể nào từ phía Trung Quốc liên quan đến Iran".

Ngay cả thỏa thuận được chính quyền Trump quảng bá là thành tựu lớn nhất cũng khiến thị trường thất vọng. Cổ phiếu Boeing giảm 4% theo dữ liệu thị trường khi ông Trump tuyên bố hôm 14/5 rằng Trung Quốc sẽ mua 200 máy bay Boeing, ít hơn đáng kể so với con số khoảng 500 chiếc mà các nguồn tin Reuters cho biết trước đó. Ông nói thêm đơn hàng có thể lên tới 750 chiếc "nếu họ làm tốt với 200 chiếc đầu". Phía Trung Quốc đã không xác nhận điều gì.

Các quan chức Mỹ cho biết hai bên đạt thỏa thuận bán nông sản và có tiến triển trong cơ chế quản lý thương mại, với kỳ vọng ấn định 30 tỷ USD hàng hóa phi nhạy cảm. Tuy nhiên chi tiết cho thỏa thuận này rất mờ nhạt. Bên cạnh đó, đã không có đột phá trong việc đàm phán bán chip AI tiên tiến H200 của Nvidia cho Trung Quốc, dù CEO Jensen Huang được bổ sung vào phái đoàn vào phút chót.

Ông Trump cũng ra về mà không giải quyết được vấn đề nguồn cung đất hiếm, vốn phủ bóng quan hệ hai nước kể từ khi Trung Quốc áp lệnh kiểm soát xuất khẩu nhằm đáp trả đợt tăng thuế của Trump hồi tháng 4/2025. Thỏa thuận đình chiến đạt được hồi tháng 10 năm ngoái chưa được gia hạn, và khi được hỏi, ông Trump nói ông và ông Tập "không thảo luận về thuế quan". Kim tại Brookings nhận định việc gia hạn sẽ là "tiêu chuẩn tối thiểu nhất" để đánh giá thành công của hội nghị.