Trào lưu nhất thời

Sau play to earn (P2E - chơi game kiếm tiền), move to earn (M2E - di chuyển để kiếm tiền) trở thành trào lưu mới trong cộng đồng blockchain. 

Tuy vậy, trước khi kiếm được tiền từ việc chạy bộ, người chơi cần bỏ ra khoảng vài trăm đến cả nghìn USD để mua giày và các vật dụng thể thao trong ứng dụng. Số tiền kiếm được phụ thuộc vào loại giày sở hữu và kỹ năng di chuyển. Ước tính của một số đơn vị phát triển M2E, người chơi có thể hòa vốn sau 15-30 ngày. 

Thế nhưng, TS Trịnh Công Duy, Founder của Bizverse World, Trưởng Lab nghiên cứu chuyên sâu về Metaverse và Chuyển đổi số MetLab (Đại học Đà Nẵng) băn khoăn rằng, hiện từ khóa metaverse rất hot nên rất nhiều dự án ở Việt Nam và thế giới lợi dụng để thực hiện các hoạt động scam (lừa đảo), tức các hoạt động không mang tính bền vững, trong đó có “chạy để kiếm tiền”. 

“Hãy tưởng tượng nếu mô hình này đến một lúc nào đó không có người trả tiền nữa, không ai vào nữa thì sẽ sụp đổ. Tuy nhiên thực chất, metaverse không phải như vậy, nó hữu ích hơn rất nhiều”, TS Duy nhấn mạnh.

Ông Ngô Hoàng Đông (Tony Ngo), Founder tại Onebit Ventures, Giám đốc Vườn ươm Khởi nghiệp Doanh nhân trẻ, cũng nhìn nhận M2E chỉ là xu hướng theo dạng thời điểm (trend), không phải xu hướng đi dài lâu bởi hiện một số dự án theo trend này đang bước vào thời điểm thoái trào.

“Cá nhân tôi đánh giá thì đây không phải một mô hình phát triển bền vững. Tuy nhiên, một số dự án được niêm yết trên sàn giao dịch điện tử lớn như Binance vẫn tồn tại theo dạng bơm thổi (giống như nhiều dự án trên Binance hay coinmarketcap...) chứ không phải phát triển bền vững và lâu dài”, ông Đông nhận định.

Đâu là cửa thoát hiểm 

Thực tế, nếu coi những mô hình M2E giống như mô hình đa cấp thì cũng chưa hẳn xấu. Vì ngay cả mô hình đa cấp ban đầu cũng được đánh giá là mô hình kinh doanh hiệu quả, nhưng bị biến tướng bởi động cơ không tốt của các nhóm đối tượng, tuy vậy, hiện vẫn tồn tại nhiều công ty đa cấp xuyên quốc gia được cấp phép hoạt động. Do vậy, move to earn vẫn sẽ tồn tại hai mặt.

Một mặt là những dự án “ăn xổi”, “lùa” các nhà đầu tư để kiếm khoản tiền khủng, sau đó sẽ “lặn mất tăm”. Đối với những dự án này, số ít nhà đầu tư vào trước sẽ được hưởng lợi, còn đa phần sẽ nhận “trái đắng”. 

Tuy nhiên, mặt khác cũng sẽ có những dự án thực sự mong muốn đi đường dài và những dự án này vẫn có thể tồn tại. Bởi người tham gia chạy trên các nền tảng vẫn phải tập luyện thực tế, vẫn nhận được giá trị sức khỏe thật. Ngoài ra còn kích cầu việc bán trang thiết bị hỗ trợ tập luyện (giày, quần áo…) của các nhãn hàng thể thao. 

Thế nhưng, để làm được điều này, buộc các dự án M2E phải liên tục nâng cấp nền tảng, tạo nội dung hấp dẫn để giữ chân người dùng thật. Giống như “chơi game kiếm tiền”, trong mô hình “chạy để kiếm tiền”, yếu tố “chạy” vẫn phải được đặt lên hàng đầu để khuyến khích người tham gia đạt mục tiêu sức khỏe, sau mới kết hợp “kiếm tiền”.

Khi các nền tảng có một cộng đồng tập luyện đủ lớn, các thương hiệu cũng sẽ tìm cách gia nhập cuộc chơi, xây dựng gian hàng để tạo “điểm chạm” với khách hàng trên nền tảng đó. Giống như cách thương hiệu The Saem hay MVOT… bước vào Calo metaverse, một dự án M2E đang có hơn 50.000 lượt tải, 7.200 tài khoản chơi hàng ngày.

“Thật ra trong metaverse, có người kiếm chắc chắn phải có người trả. Nhóm kiếm được thu nhập là người tham gia tập luyện, vậy ai là người sẵn sàng trả tiền của họ, đó là những thương hiệu hưởng lợi từ khách hàng sẽ trả cho các nền tảng. Ở giai đoạn này, bản chất của các đồng token metaverse ở Việt Nam nên tiến tới việc tạo giá trị của xã hội hơn là tích trữ và thổi bong bóng cho token”, ông Phan Đức Anh Tuấn, Founder và CEO Calo metaverse cho biết.

Bất kỳ một làn sóng công nghệ nào cũng tồn tại nhiều trào lưu khác nhau, và trào lưu thì chỉ mang tính thời điểm. Metaverse là công nghệ của tương lai và đang được hình thành bởi liên tiếp các trào lưu khác nhau, ở đó luôn có những người đón đầu, kẻ cơ hội. Tuy vậy, dù vũ trụ ảo nhưng không thể tách rời thế giới thực, giá trị thực, nên sau các cuộc thanh lọc của mỗi trào lưu sẽ giữ lại những người biết cách xây dựng giá trị hữu dụng cho cộng đồng. 

Còn đối với các nhà đầu tư, nếu tham gia với mục đích kiếm tiền, dù tham vọng ít hay nhiều đều là đầu tư mạo hiểm và phải chấp nhận mất trắng khoản đầu tư đó nếu không tìm hiểu kỹ lưỡng về các dự án.