'Chính sách tiền tệ đã rất nới lỏng'

Tại họp báo Chính phủ chiều 30/9, thông tin về những vấn đề được quan tâm của ngành ngân hàng như tăng trưởng tín dụng và lãi suất, ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN)  cho hay, đến 30/9 vốn huy động được 5,9% (năm ngoái 7,68%), với tổng vốn huy động của các ngân hàng thương mại 12,9 triệu tỷ đồng. Vốn cho vay đạt mức tăng trưởng 6,1-6,2%, tổng dư nợ của nền kinh tế 12,63 triệu tỷ đồng.

Cũng theo ông Tú, tốc độ tăng trưởng tín dụng có tăng nhưng không nhanh như năm ngoái. Nguyên nhân xuất phát từ những khó khăn trong và ngoài nước, tác động đến doanh nghiệp. Cụ thể, phải kể đến những cầu đầu tư, tiêu dùng, tín dụng đều giảm. Về lãi suất, theo số liệu gần nhất, mức giảm trung bình của các khoản cho vay mới 1,5% là mức tích cực.

"Nhờ đó, lãi suất giảm ở mức bình quân, với khoản ngắn hạn 5,5-7% và trung, dài hạn 8,5-10% cho khoản cho vay mới. Ngay từ đầu năm, NHNN dự kiến mức giảm lãi suất cho vay khoảng 1% đã là rất tích cực rồi, nhưng với sự quyết liệt của các hệ thống chính trị, cùng thông điệp mạnh mẽ ngay từ đầu năm, tôi xin mạnh dạn khẳng định rằng chính sách tiền tệ đã rất nới lỏng", Phó Thống đốc Tú nhấn mạnh.

Với các khoản vay mới, ông Tú cho rằng có độ trễ khi huy động vốn của các ngân hàng thương mại trước đây ở mức rất cao lên tới 10-12%. Vì vậy, mức lãi suất bình quân hiện nay là 9-11%. "Thực tế khi trả nợ, ngân hàng và doanh nghiệp đều có sự thỏa thuận để giảm bớt lãi suất theo hướng hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp", ông Tú nói.

Với tín dụng chính sách cho người nghèo, người thu nhập thấp, ông Tú nói đang tăng ở mức cao 8,19%, tổng dư nợ 306.000 tỷ đồng với 6,7 triệu khách hàng.

Về việc làm thế nào để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận tốt hơn với vốn tín dụng, Phó Thống đốc cho rằng, ngay từ đầu năm ngân hàng thương mại đã có công cụ, tạo nguồn lực thoải mái hơn cho ngân hàng thương mại cho vay với giá rẻ, hạ lãi suất với 11 giải pháp trọng tâm. Trong đó, với Nghị định cho phép vay mới trả nợ cũ tạo dư địa về mặt pháp lý, cũng như công cụ cho các tổ chức tín dụng cung cấp sản phẩm đa dạng cho doanh nghiệp tiếp cận vốn.

"Tất nhiên, câu chuyện trả cũ - vay mới giai đoạn đầu không như lý thuyết đặt ra nhưng chắc chắn qua giai đoạn ban đầu, sẽ là điều kiện rất thuận lợi cho doanh nghiệp và ngân hàng", ông Tú nhấn mạnh.

Tuy việc tái cơ cấu khoản nợ, khoản lãi đến hạn còn khó khăn nhưng ngành ngân hàng đã thực hiện được hơn 120.000 tỷ đồng. Cùng với đó là các gói tín dụng chuyên đề như hỗ trợ giảm lãi suất 2%; gói hỗ trợ 120.000 tỷ cho nhà ở xã hội; gói 15.000 tỷ cho thủy sản, gỗ… tạo dư địa vốn cho doanh nghiệp.

Đồng thời, ngân hàng cũng đã phối hợp địa phương lắng nghe và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nhằm giải quyết cụ thể, triệt để vướng mắc. Đối với các giải pháp gián tiếp, ngành ngân hàng vẫn đang hỗ trợ tích cực thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thông qua việc các ngân hàng phát hành trái phiếu nếu đủ điều kiện. Tuy vừa qua thị trường trái phiếu bộc lộ rõ những bất cập nhưng đây vẫn là một kênh huy động vốn quan trọng và hầu hết các doanh nghiệp vẫn đang làm tốt.

"Thông qua các giải pháp trên, chúng tôi rất mong tín dụng sẽ đạt mức như kỳ vọng tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy nền kinh tế. Hy vọng trong 3 tháng cuối năm, theo thông lệ, tín dụng sẽ tăng nhanh lên. NHNN sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp quyết liệt cùng sự đồng hành của các địa phương, tạo điều kiện để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp vươn lên trong bối cảnh kinh tế khó khăn", ông Tú khẳng định.

NHNN chưa có ý định thay đổi cơ chế room tín dụng

Tình trạng tăng trưởng tín dụng ở mức thấp, các nhà băng liên tục trong tình trạng “thừa tiền”, thanh khoản hệ thống dồi dào nhưng doanh nghiệp lại ngại đi vay tiếp diễn. Trong bối cảnh đó, nhiều ý kiến cho rằng nên bỏ hạn mức tín dụng (room tín dụng). Dù vậy, NHNN vẫn "tuyên bố cứng rắn" chưa có ý định thay đổi cơ chế điều hành room tín dụng hiện nay. 

Theo Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng, hiện nay, áp lực lạm phát dù đã được kiểm soát nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro trong khi rủi ro nợ quốc gia vẫn còn lớn đang gây thách thức cho công tác điều hành chính sách tiền tệ và tín dụng của NHNN khi vừa hỗ trợ phục hồi kinh tế vừa phải đảm bảo kiểm soát lạm phát, ổn định an toàn hệ thống tổ chức tín dụng.

"Chính vì vậy, việc duy trì công cụ hạn mức tín dụng là nhằm đảm bảo an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng, qua đó góp phần tích cực trong kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, ổn định vĩ mô", Thống đốc cho hay đồng thời nhấn mạnh: Việc dỡ bỏ biện pháp này cần thận trọng, đảm bảo các điều kiện cần thiết và từng bước thực hiện phù hợp với điều kiện thị trường.

Hiện nay trong quá trình điều hành, NHNN đã và đang thực hiện kết hợp triển khai đồng bộ việc áp dụng các chỉ tiêu an toàn theo chuẩn mực quốc tế trong hoạt động của các tổ chức tín dụng với việc phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho tổ chức tín dụng, qua đó ổn định thị trường tiền tệ, góp phần kiểm soát lạm phát, nâng cao năng lực quản trị, điều hành, cải thiện các chỉ số an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng. 

Đồng thời, để tiến tới và kiểm soát tín dụng thông qua các chỉ số an toàn, NHNN đang chỉ đạo các tổ chức tín dụng thực hiện các giải pháp tái cơ cấu và xử lý nợ xấu, nâng cao chuẩn mực quản trị theo thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, điều này cũng cần song hành với việc triển khai hiệu quả quá trình tái cơ cấu nền kinh tế nhằm nâng cao vai trò và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường vốn đáp ứng được nhu cầu vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế, giảm sự phụ thuộc vào kênh vốn tín dụng ngân hàng.