Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) vừa công bố bảng lãi suất vay ngân hàng mua nhà trong tháng 7/2023 của 13 ngân hàng. Theo đó, lãi vay mua nhà ở thương mại tại các ngân hàng dao động 10,5 - 15,5%/năm. Hầu hết các ngân hàng này đều áp 2 mức, lãi suất vay ưu đãi mua nhà trong 12 tháng đầu và lãi suất sau thời gian ưu đãi. Biên độ điều chỉnh lãi vay giữa ưu đãi và không ưu đãi từ 2% đến 3,8%. Có nghĩa sau 12 tháng, lãi suất cho vay có thể tăng thêm 2-3%.

Đại diện nhiều doanh nghiệp cho biết, dù ngân hàng hứa sẽ cải thiện việc giải ngân vốn nhưng thực tế, vay được vốn ngân hàng vẫn vô cùng khó khăn. Vừa qua, nhiều doanh nghiệp kiến nghị, đã đến lúc giảm lãi suất trung hạn xuống dưới 10% vì với lãi suất trung hạn trên 10% thì không có nền kinh tế nào khoẻ mạnh. Các nước phát triển áp dụng lãi suất trung hạn từ 3-5%.

Chia sẻ tại Diễn đàn Cấp cao Cố vấn tài chính Việt Nam 2023 với chủ đề "Bơi trong dòng xoáy", ngày 8/8 vừa qua, TS Lê Xuân Nghĩa - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh doanh (BID), thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia cho rằng, nhiều doanh nghiệp đang phải chịu lãi vay 14-15%/năm, bất chấp NHNN đã có nhiều nỗ lực giảm lãi suất điều hành.

"Có doanh nghiệp chịu lãi suất 17% cho vay làm điện mặt trời tại một ngân hàng tên tuổi và gần đây được ngân hàng hứa giảm xuống 15%, đến tháng 9 này mới được giảm xuống 14%. Lãi suất thực 10%/năm - không có nước nào cao như thế. Ngân hàng Nhà nước gần đây đã nỗ lực nhưng lãi suất cho vay vẫn rất cao", ông Nghĩa nêu ví dụ.

Kỳ vọng lãi suất cho vay giảm rõ rệt hơn trong những tháng cuối năm 2023

Theo Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7/2023 tăng nhẹ lên mức 2,06% so với cùng kỳ năm trước từ mức 2,00% so với cùng kỳ trong tháng 6. Theo tháng, chỉ số CPI tháng 7/2023 tăng 0,45% so với tháng trước và cao hơn mức tăng 0,27% của tháng 6. Đà tăng gần đây của giá lợn hơi đã kéo chỉ số CPI nhóm thực phẩm tăng 0,79% trong tháng 7 và là yếu tố gia tăng áp lực lên lạm phát. 

Ông Đinh Quang Hinh, Chuyên viên phân tích của VNDirect nhận định: "Chúng tôi dự báo lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn 12 tháng giảm xuống mức 6,0-6,2%/năm trong năm nay do tác động từ 4 đợt giảm lãi suất điều hành của NHNN; tăng trưởng tín dụng chậm chạp trong 6 tháng 2023 giúp giảm bớt áp lực huy động vốn; Chính phủ sẽ đẩy mạnh hơn nữa đầu tư công và các chính sách tài khóa, từ đó bơm thêm tiền vào nền kinh tế".

Ông Hinh phân tích, lãi suất cho vay có thể giảm mạnh hơn trong những tháng tới do chi phí vốn của các ngân hàng Thương mại đang giảm nhờ tác động từ các đợt cắt giảm lãi suất điều hành của NHNN trong 6 tháng đầu năm 2023, và  NHNN ban hành Thông tư 02 cho phép giãn trích lập dự phòng nợ xấu.

"Chúng tôi kỳ vọng mặt bằng lãi suất cho vay có thể giảm thêm 100-150 điểm cơ bản trong năm nay và tin rằng lãi suất cho vay giảm sẽ là yếu tố thúc đẩy sự phục hồi của tiêu dùng và đầu tư tư nhân", ông Hinh nhận định.

Về phần mình, TS Lê Xuân Nghĩa dự báo kinh tế sẽ phục hồi nhẹ bắt đầu tư quý 1/2023 cho đến nửa đầu năm sau. Nhiều khả năng cuối năm nay Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dừng tăng lãi suất và có thể giảm lãi suất từ cuối năm sau. Châu Âu cũng có thể dừng tăng lãi suất từ cuối năm nay do lạm phát giảm nhanh hơn dự đoán... Từ những phân tích kể trên, ông Nghĩa cho rằng, vẫn còn cơ hội để Ngân hàng Nhà nước giảm mạnh lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp, nền kinh tế. 

Từ đầu tháng 8, các ngân hàng liên tục giảm thêm lãi suất huy động. Đến nay, sau 4 lần NHNN giảm lãi suất điều hành, lãi suất huy động các ngân hàng đã giảm 2- 3%/năm.

Nếu như đầu tháng 5 lãi suất phổ biến trên 8%/năm thì đến nay, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của ngân hàng quốc doanh lùi về mức 6,3%/năm. Lãi suất huy động 12 tháng của các ngân hàng tư nhân dao động từ 6 -6,4%/năm với mức trung bình khoảng 6,2%/năm.