Ngày 22/12, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố 7 bị can về tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm". Cụ thể là làm giả thịt bò từ thịt heo để đưa ra thị trường tiêu thụ với số lượng lớn.

Quy trình sản xuất thịt heo giả thịt bò được tiến  hành như sau: Ngâm thịt heo vào trong hỗn hợp bao gồm huyết heo và hóa chất Sodium metabisulfite (Na₂S₂O₅) - là một chất bảo quản, chống oxy hóa thường dùng trong thực phẩm, đồ uống, dược phẩm và xử lý công nghiệp - để tạo màu giống thịt bò, sau đó đóng gói, cấp đông và bán ra thị trường.

Thông tin thịt bò giả chưa kịp lan đi thì chỉ một ngày sau (23/12) thông tin hơn 7 tấn cá khoai nhập khẩu từ Trung Quốc đang trên đường phân phối về nhiều địa phương từ Thanh Hóa đến Bình Định, đã bị lực lượng chức năng phát hiện có chứa   hàm lượng Formol đậm đặc, được phát đi.  

Tác hại của thực phẩm giả, thực phẩm tẩm ướp chất độc

Trước hết là thực phẩm giả, thực phẩm tẩm ướp hóa chất độc hại đe dọa trực tiếp đến an toàn bữa ăn hàng ngày của con người. Cụ thể như Sodium metabisulfite dùng biến thịt heo thành thịt bò là loại hóa chất có thể gây kích ứng, khó thở, đặc biệt ở người hen suyễn, thậm chí gây co thắt phế quản; Dùng nhiều có thể đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn; Khi tiếp xúc kéo dài, liều cao sẽ tăng gánh nặng lên gan và thận.

Formol dùng tẩm ướp cá khoai là hợp chất cực độc, bị nghiêm cấm sử dụng trong chế biến, bảo quản và tiêu thụ thực phẩm. Theo các chuyên gia y tế, khi formol xâm nhập vào cơ thể, dù với liều lượng nhỏ, cũng có thể gây kích ứng mạnh đường tiêu hóa, dẫn đến khó tiêu, viêm loét thực quản và dạ dày. Trường hợp phơi nhiễm với lượng lớn, formol có thể gây ngộ độc nặng, tổn thương các cơ quan nội tạng, thậm chí dẫn đến tử vong.

Ngoài ra việc sản xuất, tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm tẩm ướp chất độc còn gây thiệt hại cho nền kinh tế quốc gia, làm mất lòng tin của người tiêu dùng vào hệ thống an toàn thực phẩm, gây áp lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính; Khiến họ phải tăng chi phí để cải thiện hệ thống quản lý chất lượng, kiểm tra và chứng nhận an toàn thực phẩm; Chi phí cho truyền thông; Chi cho đào tạo nhân viên…

Biết "ác" nhưng vẫn làm 

Có lẽ những loại tin tức như thế này ngày nay không còn là tin hy hữu gây ngạc nhiên cho người dân nữa. Nhưng nỗi lo sợ, bất an của người dân vẫn ngày càng chồng chất. Bởi lẽ, thực phẩm tẩm hóa chất độc hại liên quan trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí gây chết người.

Sản xuất và tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm tẩm ướp chất độc gây hại đến sức khỏe và tính mạng của con người là một tội ác nghiêm trọng. Vậy sao người ta vẫn làm? Và nhiều người làm trót lọt trong một thời gian dài với số lượng khổng lồ như vụ thịt bò giả được cho là làm từ tháng 2/2025 đến nay với số lượng cho ra các quán ăn mỗi ngày sấp xỉ 600kg.

Về phía gian thương: Lợi nhuận cao là nguyên nhân. Sự ác độc lên ngôi là cốt lõi. Không hiểu rõ tác hại của thực phẩm giả, thực phẩm tẩm ướp chất độc hại là ngụy biện.

Về phía các cơ quan chức trách: Công tác quản lý, kiểm soát, tuyên truyền, răn đe xử phạt chưa hiệu quả, nghiêm minh. Ngoài ra thực tế còn cho thấy đã xảy ra trường hợp thông đồng với gian thương dẫn đến tình trạng sản xuất và tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, độc hại diễn ra một cách ngang nhiên.

Người tiêu dùng phải thông thái để cứu mình 

Để ngăn chặn vấn đề này, trên lý thuyết cần có sự hợp tác và nỗ lực của cả xã hội, từ cơ quan chức năng, người sản xuất và kinh doanh thực phẩm, đến người tiêu dùng. Như tăng cường kiểm soát và giám sát của cơ quan chức năng; Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người sản xuất và kinh doanh thực phẩm; Xử phạt nghiêm khắc đối với những người vi phạm; Đẩy mạnh tuyên truyền và giáo dục về an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng v.v…

Tuy nhiên trong khi chờ đợi “ba bên bốn phía” hợp nhất hành động thì người tiêu dùng hãy tự cứu lấy mình bằng sự thông thái được truyền thông hô hào, gán ghép.

Đó là: Đừng ham giá rẻ mà mua hàng trôi nổi. Thà ăn ít mà an toàn. Tuyệt đối chọn mua thực phẩm từ các cửa hàng, siêu thị uy tín, có chứng nhận an toàn thực phẩm. Tham gia các chương trình tuyên truyền về an toàn thực phẩm để nhận biết đâu là thực phẩm giả, thực phẩm độc hại.

Nếu phát hiện nơi nào sản xuất, vận chuyển, phân phối thực phẩm bẩn cần tố giác  và hợp tác với cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.