Chuỗi triển lãm nhằm kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, 100 năm thành lập Trường Mỹ thuật Đông Dương và 100 năm sinh của cố họa sĩ Huỳnh Phương Đông.

70 năm cầm cọ không ngừng cống hiến

Suốt cuộc đời của mình, hoạ sĩ Huỳnh Phương Đông, tên thật Huỳnh Công Nhãn (1925 – 2015) cống hiến miệt mài cho hội hoạ và cho đất nước. Là một hoạ sĩ – chiến sĩ dấn thân ở chiến trường, ông được đông đảo công chúng biết đến với những tác phẩm khắc hoạ sự kiện, chân dung con người Việt Nam trong kháng chiến. Lao động nghệ thuật giữa thời chiến tranh bom đạn, hoạ sĩ Huỳnh Phương Đông đã tái hiện những khung cảnh hào hùng, khốc liệt, những con người Việt Nam anh hùng quả cảm qua những bức vẽ sống động. Các tác phẩm của ông có giá trị về nghệ thuật và lịch sử, là nguồn tư liệu quý giá của nền mỹ thuật nước nhà.

Không chỉ ở thời chiến, con đường hội hoạ của hoạ sĩ Huỳnh Phương Đông tiếp tục phát triển trong thời bình. Ông đi nhiều nơi, hành trình trải dài từ Việt Nam đến khắp nơi trên thế giới. Huỳnh Phương Đông không ngừng quan sát, sáng tạo, cho ra đời vô số sản phẩm đặc sắc.

Trong số đó, có thể kể đến tác phẩm đặc biệt vẽ toàn cảnh thành phố Đồng Nai từ trên cao. Năm 1996, ông được Tỉnh ủy Đồng Nai đặt vẽ bức tranh Đồng Nai bối cảnh năm 2000, thời điểm đó người hoạ sĩ không khác gì “vẽ trước tương lai”. Bức tranh còn là một thử thách lớn vì kích thước 10 mét khổng lồ, khó tìm được một không gian đủ rộng để trải được toàn bộ trang vẽ.

Vì vậy, hoạ sĩ Huỳnh Phương Đông hình dung phác thảo trong tâm trí, vừa vẽ vừa tưởng tượng và cứ thế hoàn thành từng phần, đồng thời vẫn đảm bảo sự nhất quán trong bố cục và tinh thần tác phẩm. Đó là một công trình đòi hỏi sự kiên nhẫn và đầu tư nghiên cứu sâu sắc mà không phải người hoạ sĩ nào cũng thực hiện được.

Người họa sĩ với trái tim giàu tình cảm

Các tác phẩm của hoạ sĩ Huỳnh Phương Đông sống động, truyền được cảm xúc, tinh thần nhân văn chính vì bên cạnh tài năng hội hoạ, Huỳnh Phương Đông làm nghề với trái tim giàu xúc cảm. Khi hoạt động trong kháng chiến, ông không chỉ vẽ tướng tá, các nhân vật nổi tiếng, ông vẽ từng gương mặt bình dị nhất, những người vô danh, thầm lặng đóng góp sức mình cho cuộc chiến.

Mỗi chân dung ông không đơn giản vẽ một lần, mà vẽ đi vẽ lại, lắng nghe và đồng cảm câu chuyện của họ để khắc hoạ hình ảnh con người chân thật và sâu sắc nhất. Sau chiến tranh, người hoạ sĩ vẫn tiếp tục tìm hiểu cuộc sống của những người ông đã vẽ, có những người đã ra đi mãi mãi nhưng chưa kịp có một tấm ảnh chụp, những bức vẽ chân dung trở thành ảnh thờ, ảnh đặt trên bia mộ, lưu giữ kí ức cho nhiều gia đình mất mát sau cuộc chiến.

Qua chia sẻ từ gia đình hoạ sĩ, ngoài khía cạnh hoạt động nghệ thuật, Huỳnh Phương Đông cũng là một người sống tình cảm. Cuộc đời sống xa gia đình 30 năm, xa vợ con hơn 10 năm, ông gửi gắm tâm tư tình cảm qua những lá thư viết tay da diết, chân thành. Tình cảm sắt son của ông và vợ - bà Lê Thị Thu, vượt qua một thời kháng chiến gian nan khiến thế hệ sau phải ngưỡng mộ.

Đến hiện tại, gia đình vẫn cất giữ cẩn thận thư từ và tác phẩm của ông, coi đó như báu vật trân quý. Cái tâm dành cho nghệ thuật và đất nước của hoạ sĩ cũng được gia đình tâm niệm gìn giữ: “Tôi và các con luôn khắc ghi trong tâm khảm mình mong mỏi của anh: “Phải giữ lại tranh cho lịch sử, cho nước nhà và cho con cháu. Đừng để người trẻ Việt Nam sau này, muốn xem tranh chiến tranh Việt Nam lại phải qua nước ngoài mới xem được” - trích lời bà Lê Thị Thu.

Là một người đặt trọn tâm huyết vào hội hoạ, hoạ sĩ Huỳnh Phương Đông có ý thức bảo quản chu đáo các tác phẩm của mình, để rồi thông qua chuỗi triển lãm Hành trình Huỳnh Phương Đông, chúng ta ngày nay có thể chiêm ngưỡng, cảm nhận hành trình hội hoạ thú vị, đầy cảm hứng của ông.

Chuỗi triển lãm dự kiến diễn ra ở 4 địa điểm, trong đó có Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (ngày 15/3), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (dự kiến 10/4) và Nhà trưng bày triển lãm thành phố (20/3). Bộ sách Hành trình Huỳnh Phương Đông (hơn 10 cuốn) cũng sẽ được ra mắt trong thời gian diễn ra chuỗi sự kiện, giới thiệu hơn 2.500 tác phẩm của hoạ sĩ Huỳnh Phương Đông.

Nét cọ giàu tính nhân văn 

Một điểm nhấn khác của chuỗi triển lãm là tại Nhà trưng bày triển lãm thành phố, nơi SANN - The House of Art sẽ mang đến những câu chuyện thời chiến xúc động, cao cả và nhân văn. Những nhân vật trong tranh đi qua thời chiến về thời bình, những giây phút bình yên của họ, những khoảnh khắc đời thường của họ… càng làm tăng thêm giá trị của hy sinh và hòa bình.

Trong chuỗi triển lãm lần này, người xem sẽ có dịp xem chân dung 8 vị tướng và nhiều văn nghệ sĩ, trí thức nổi tiếng.  Ngoài ra là các tư liệu, bưu ảnh, bưu thiếp, kỷ vật, hiện vật, tranh cổ động, tem thư… để hiểu thêm về bối cảnh sống và tâm tình của Huỳnh Phương Đông.