Ông Nguyễn Xuân Định, Phó Trưởng phòng Chính sách tổng hợp, Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính, cho biết, trong giai đoạn vừa qua, giá nguyên vật liệu, năng lượng và giá xăng dầu trên thế giới tăng rất cao. Đơn cử, bình quân tháng 1/2022, giá xăng dầu thành phẩm chỉ có 98 USD/thùng, thì đến nay giá xăng dầu thành phẩm đã vượt qua mức 130 USD/thùng. Tương tự, than vào thời điểm này cách đây 2 tuần trên thị trường thế giới chỉ khoảng 200 USD/tấn, thì hiện nay lên hơn 400 USD/tấn. Đây cũng là một trong những yếu tố chi phí ảnh hưởng trực tiếp tới ngành điện.

"Nhiều chuyên gia kinh tế đánh giá, khả năng chúng ta sẽ "nhập khẩu" lạm phát, tức là việc chúng ta phải chịu gián tiếp từ hàng hóa nhập khẩu. Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, thì những hàng hóa nhập khẩu và yếu tố nguyên nhiên vật liệu đầu vào sẽ tác động lớn đến chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm. Đây là điều chúng tôi đánh giá là rủi ro nhất", ông Nguyễn Xuân Định bày tỏ.

Ngoài ra, đại diện Cục Quản lý giá còn cho rằng, trong năm 2022, Việt Nam còn chịu áp lực trong việc thực hiện lộ trình giá dịch vụ công theo Nghị định của Chính phủ, mà trong năm 2021 chúng ta chưa điều chỉnh được vì bối cảnh kinh tế xã hội. Tuy nhiên, việc điều chỉnh này cũng cần một sự đánh giá, tính toán kỹ lưỡng của Bộ Tài chính, Tổng cục Thống kê và các đơn vị đầu mối.

Với những nguy cơ như thế, Bộ Tài chính cũng đã phối hợp với các đơn vị để xây dựng kịch bản điều hành giá báo cáo với Phó Thủ tướng Chính phủ và Ban chỉ đạo để báo cáo với Thủ tướng.

"Theo chúng tôi đánh giá, với kịch bản năm 2022, lạm phát của Việt Nam có thể lên đến từ 3,6 - 4,3%. Như vậy công tác điều hành cần phải triển khai quyết liệt ngay từ đầu năm, trong quý 1 và quý 2 - là thời gian bản lề cho năm 2022", ông Định nói.

Theo ông Nguyễn Bích Lâm, lạm phát năm 2022 chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố, đặc biệt là do cầu tăng mạnh trong khi cung thiếu hụt. Cụ thể, năm nay, tổng cầu tăng đột biến do triển khai gói 350.000 tỷ đồng hỗ trợ phục hồi nền kinh tế, đầu tư vào cơ sở hạ tầng tăng, các gói kích thích từ năm 2021 thẩm thấu; tiêu dùng của hộ gia đình phục hồi tăng trở lại sau một thời gian trầm lắng và giảm sâu…

Ông Lâm cho rằng, sức ép từ việc giải ngân gói hỗ trợ kinh tế với quy mô gần 350.000 tỷ không lớn, xét về mặt cung tiền. Cụ thể, gói hỗ trợ 350.000 tỷ thực hiện trong 2 năm với cơ cấu: chính sách tài khoá chiếm 83% tương đương với 291 nghìn tỷ; chính sách tiền tệ chiếm 14% tương đương với 52,5 nghìn tỷ (trong đo có gói cấp bù lãi suất 40.000 tỷ đồng); Hỗ trợ khác chiếm 3%. 

Ông Lâm khẳng định, giải ngân gói 350.000 tỷ tác động đến lạm phát chủ yếu do sức ép tăng giá nguyên nhiên vật liệu đầu vào và lạm phát chuỗi cung ứng. Cơ cấu của gói 350.000 tỷ có nhiều gói nên không gây nên lạm phát do cung tiền. Thêm nữa Ngân hàng Nhà nước có giải pháp và kinh nghiệm điều hành chính sách tiền tệ nên nhiều năm qua, lạm phát của Việt Nam không do yếu tố tiền tệ.

Làm rõ hơn về áp lực lạm phát đến từ giá xăng dầu và một số mặt hàng khác, ông Nguyễn Bích Lâm cho biết, giá xăng dầu tăng 60% tính từ đầu năm đến nay. Giá xăng dầu tăng là áp lực rất lớn với nền kinh tế, vì xăng dầu là nguyên vật liệu huyết mạch, tác động làm tăng giá nhiều loại hàng hóa khác.

Về các giải pháp kiểm soát lạm phát, chuyên gia Nguyễn Bích Lâm chỉ rõ, yếu tố đầu tiên là kiểm soát nguồn cung, vì áp lực lạm phát năm nay đến từ việc thiếu hụt nguồn cung để dáp ứng cho tổng cầu, đặc biệt là cung về xăng dầu. Theo tính toán của các chuyên gia kinh tế, nếu xăng dầu tăng 10% sẽ tác động làm lạm phát tăng 0,36%, trong khi đó từ đầu năm đến nay xăng dầu tăng 60% cho thấy áp lực lớn như thế nào.

Bên cạnh đó, trong hai tháng đầu năm, lạm phát tăng 1,68% trong đó xăng dầu đóng góp tới 1,63%. "Do đó, trước hết phải kiểm soát nguồn cung nguyên vật liệu, đặc biệt là xăng dầu, đây là yếu tố quan trọng", ông Lâm nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, để có thể kiểm soát lạm phát, thúc đẩy sự hồi phục phát triển kinh tế, ngay từ những tháng đầu năm 2022, chúng ta cần phải có nhiều giải pháp đồng bộ từ Trung ương đến các bộ, ngành, địa phương trong thực hiện Chiến lược tổng thể về phòng, chống dịch Covid-19 và Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Trong đó, Bộ Tài chính có vai trò quan trọng trong việc theo dõi sát sao tình hình kinh tế thế giới, diễn biến giá cả các mặt hàng thiết yếu, nguyên, nhiên liệu, đặc biệt là giá xăng dầu... và từ đó đề ra những biện pháp quản lý, điều hành giá kịp thời, góp phần bình ổn giá cả, kiểm soát lạm phát.