Cụ thể, từ đầu năm 2024 đến ngày 15/3, ngành nông nghiệp có 3 nhóm hàng mới đạt kim ngạch tỷ đô là cà phê, rau quả và gạo. Trong đó, xuất khẩu cà phê đạt kim ngạch 1,574 tỷ USD, tăng 61,1% so với cùng kỳ năm ngoái (tương đương kim ngạch tăng gần 600 triệu USD). Gạo đạt 1,06 tỷ USD, tăng 53,7% (tương đương kim ngạch tăng thêm 370 triệu USD). Rau quả đạt 1,03 tỷ USD, tăng 40,3% (tương đương kim ngạch tăng gần 300 triệu USD).

Đáng chú ý, không chỉ 3 nhóm hàng mới tăng trưởng ấn tượng, mà 2 nhóm hàng tỷ đô còn lại cũng đều giữ vững phong độ. Gỗ và sản phẩm gỗ tiếp tục là nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của ngành nông nghiệp với kim ngạch đạt 2,86 tỷ USD, tăng xấp xỉ 30% (tương đương kim ngạch tăng thêm gần 660 triệu USD). Thủy sản đạt 1,546 tỷ USD, tăng gần 10,6% (tương đương kim ngạch tăng thêm gần 150 triệu USD).

Như vậy, riêng kim ngạch tăng thêm của 5 nhóm hàng chủ lực này đã lên đến hơn 2 tỷ USD. Việc cả 5 nhóm hàng cùng đạt kết quả tăng trưởng cao hai con số là dấu hiệu vô cùng lạc quan trọng bối cảnh năm 2023 vừa qua nhiều nhóm bị suy giảm mạnh về kim ngạch so với năm 2022.

Các thị trường xuất khẩu trọng điểm của nhóm sản phẩm tỷ USD trên là Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, các nước thuộc EU... Dữ liệu thống kê của Tổng cục Hải quan ghi nhận, kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường quan trọng đều có mức tăng trưởng khả quan, nhiều thị trường tăng trưởng đến mức 2 con số.

Với sự khởi đầu tích cực và dự báo những yếu tố thuận lợi của kinh tế thế giới và trong nước, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn mới đây đã đề ra mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2024 là 55 tỷ USD. Bộ tiếp tục xử lý các vấn đề thị trường nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu nông sản, thủy sản; triển khai các Đề án thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản sang các thị trường: Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, EU; đồng thời mở cửa các thị trường mới, còn nhiều tiềm năng như: các nước Hồi giáo Halal, Trung Đông, châu Phi...

Đồng thời dự báo, trong các quý tới, các nhóm hàng chủ lực này tiếp tục đóng góp cao vào kim ngạch xuất khẩu toàn ngành nông nghiệp. Duy trì vị thế dẫn đầu và có tăng trưởng cao, 2 nhóm hàng chủ lực là gỗ và thủy sản lần lượt hướng đến kim ngạch 15 tỷ USD và 9,5 tỷ USD.

Theo tính toán từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), năm 2024, cùng với đảm bảo an ninh lương thực, Việt Nam hoàn toàn có thể xuất khẩu trên 8 triệu tấn gạo. Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam năm 2024 dự báo có thể đạt 4,6 - 5 tỷ USD, vượt xa mức 4,2 tỷ USD đạt được trong năm ngoái. Còn rau quả dự báo mang về khoảng 6,5 - 7 tỷ USD, khi nhu cầu nhập từ các thị trường Trung Quốc, Thái Lan, Đức, Nhật Bản ở mức cao.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho hay xuất khẩu nông sản khởi sắc từ tháng 3, khi nhu cầu các nước tăng trở lại sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Ông dự báo, quý 2/2024 là thời điểm nhiều loại trái cây nhiệt đới vào vụ, xuất khẩu mặt hàng này sẽ tăng cao.

Hiện, chi phí, thời gian vận chuyển lâu làm giảm cạnh tranh của trái cây từ Mỹ, EU xuất sang Trung Quốc và ASEAN. Vì thế, nhà nhập khẩu tại đây sẽ ưu tiên mua từ các thị trường gần, như Việt Nam. Ông Nguyên cho rằng đây là cơ hội để các doanh nghiệp Việt tăng thị phần, đặc biệt với những mặt hàng chiến lược như sầu riêng, mít, chuối, xoài.