Những tháng ngày phải đằng đẵng ăn trực nằm chờ tại khu vực cửa khẩu, chờ xe được thông quan dịp cuối năm 2021 có lẽ sẽ là những ngày đáng quên nhất với cánh lái xe và doanh nghiệp vận tải.

Trong khi các tài xế chịu khổ về điều kiện ăn ở thì chi phí tốn kém phần lớn lại đổ lên đầu các doanh nghiệp vận tải.

“Mỗi ngày tốn khoảng 1,8 -2 triệu đồng mỗi xe. Có bao nhiêu xe thì tắc hết ở cửa khẩu.Quá đau đầu!”, ông Nguyễn Văn Hoàn - Giám đốc công ty TNHH thương mại vận tải Tâm An Thịnh cho biết.

Ông Hoàn chia sẻ, chi phí 1,8 - 2 triệu đồng/ngày cho môi xe bao gồm: tiền ăn của lái xe, tiền dầu chạy lạnh, tiền bến bãi. Toàn bộ số chi phí này là do công ty chi trả. Tính theo đầu xe, doanh nghiệp này có thể thiệt hại đến cả gần trăm triệu đồng mỗi ngày vì tắc biên.

 “Chúng tôi vừa được trả về một xe sau hơn 20 ngày ròng rã chờ đợi. Còn một xe thì đã chờ 18 ngày rồi mà vẫn chưa biết ngày về”, ông Toàn chua chát.

Công ty này từ lúc tắc biên đến giờ mới trả được hai xe hàng sang phía Trung Quốc. Nhưng cũng vì đợi lâu mà hàng hoá cũng bị hỏng, khách mua lấy lý đó để chưa thanh toán tiền cước. “Tiền cước của 2 xe hàng là 260 triệu đồng. Bây giờ cũng chưa được thanh toán một đồng nào vì hàng hỏng”, vị Giám đốc nói.

Ở những doanh nghiệp quy mô vài chục xe như công ty của ông Hoàn, tính ra cứ 1 tháng mới sang được một xe, vì nằm quá lâu tại cửa khẩu, các loại chi phí đội lên từng ngày nên khi xe về chắc chắn là âm tiền.

Chủ một doanh nghiệp vận tải khác có trụ sở tại Ninh Bình thì cho biết, doanh nghiệp này đã buộc phải đổ bỏ đi một xe mít trị giá hàng tỷ đồng vì thối hỏng. “Chủ hàng mất cả tỷ tiền hàng, đơn vị vận tải chúng tôi cũng khó lòng mà đòi được chi trả tiền cước”, vị này ngán ngẩm.

Các doanh nghiệp vận tải tham gia vào hoạt động vận chuyển hàng hoá xuất khẩu sang Trung Quốc hiện đang lâm vào thực trạng bất lực trước sự nhập hàng nhỏ giọt từ phía Trung Quốc. Hơn lúc nào hết, họ đang mong mỏi sự vào cuộc của các cơ quan quản lý Nhà nước.

Trong khi đó, giới tài xế thì khốn khổ vì điều kiện sinh hoạt khó khăn. Đã là ngày thứ 22, anh Hiến (quê Ninh Bình) mắc kẹt tại khu cửa khẩu Hữu Nghị để chờ thông quan chuyến hàng cuối cùng của năm. Chờ mất cả chục ngày xe của anh mới đến được điểm thông quan. Đội “lái bo” sẽ lái xe sang Trung Quốc, anh ở lại bãi xe chờ mất hàng chục ngày để phía Trung Quốc nhận hàng, dỡ hàng sau đó trả xe.

Xe tôi sang Trung Quốc từ 2/12. Nhưng đến 17/12 rồi mà xe vẫn chưa về. Ngày nào cũng xem danh sách xe được phía Trung Quốc trả về nhưng mãi chưa thấy xe mình đâu”, anh Hiến chia sẻ.

Tiền ăn đắt hơn ở khu du lịch, tiền nhà nghỉ cũng tốn đến 400.000 đồng mỗi đêm. “Ở trên này thứ gì cũng đắt đỏ. Có nhiều người tranh thủ chuộc lợi, bán cái gì cũng đắt. Suất cơm bình dân thôi cũng 50.000 đồng. Còn muốn ăn ngon một chút thì sẵn sàng tốn 300.000 - 400.000 đồng/bữa ngay", anh Hiến nói.

Cùng cảnh ngộ với anh Hiến, anh Đoàn Hồng Giang, 32 tuổi chia sẻ, thời tiết ở vùng cửa khẩu cũng quá khắc nghiệt: “Đêm xuống thì lạnh dưới 10 độ C, ban ngày thì nắng nóng, khói bụi vì bãi đỗ xe không một bóng cây, bãi đất mới san nên rất bụi. Ai không đủ sức khỏe thì không trụ nổi vài ngày”, anh Giang nói.

Ban ngày nóng quá, nhiều tài xế phải trèo lên xe nổ máy, bật điều hoà vì không chịu được. Còn một số tài xế khác chọn cách mắc võng dưới gầm xe để tiết kiệm chi phí. Bởi cứ mỗi phút máy nổ là mỗi phút “đốt tiền” xăng dầu.

“Lúc xe chưa thông quan thì chúng tôi ăn ngủ ngay trên xe. Khi xe sang được Trung Quốc rồi thì phải thuê khách sạn khu biệt, vừa là để ở cũng là để cách ly luôn. Nhưng khách sạn ở đây đắt lắm. 400.000 đồng/đêm. Vạn bất đắc dĩ thì mới phải ở thôi chứ lúc còn ăn ngủ trên xe, chúng tôi vài ngày không tắm cũng chẳng sao”, một lái xe khác chia sẻ.

Những xe chở hàng hiện đang ùn ứ tại khu vực cửa khẩu hầu hết đều là hàng nông sản như sầu riêng, mít, xoài… Nếu phải chờ quá lâu, nhưng hoa quả này có thể chín hỏng, dẫn đến việc không giao được hàng.

“Lái xe chúng tôi hiểu hàng hóa của mình lắm chứ. Nhiều lúc biết hàng hỏng quá 60% rồi nhưng vẫn phải ăn trực nằm chờ, xếp hàng chờ thông quan thôi chứ cũng không biết làm thế nào. Rồi hàng hoá bên nước bạn có nhận hay không thì đó lại là việc khác”, lái xe này chia sẻ.

Mít chín thơm lừng chong lúc xếp hàng đợi thông quan. Biết chẳng thế chờ đến lúc đưa được hàng sang bên kia biên giới, lái xe được lệnh đổ đống mít bán vội để gỡ gạc lại tiền cước.

Chiều 20/12, ông Hồ Tiến Thiệu - Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn cho biết, hiện còn 4.598 xe chờ thông quan tại các cửa khẩu. Chỉ duy nhất cửa khẩu Hữu Nghị thông quan hàng hóa, còn cửa khẩu Tân Thanh tạm dừng từ 18/12, cửa khẩu Chi Ma dừng từ 8/12. 

Lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn cho biết với lượng hàng hóa rất lớn như hiện nay, việc thông quan thời gian ngắn rất khó khăn, cần giải pháp phối hợp hai bên mới có thể giải quyết tình trạng ùn ứ để tránh thiệt hại.