Cán bộ ngành nông nghiệp sẵn sàng túc trực 24/24 tại cửa khẩu

Trước tình trạng ùn tắc nông sản tại các cửa khẩu chính ở Lạng Sơn, giúp các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng thông thương với phía Trung Quốc, chiều ngày 20/12, Bộ Nông Nghiệp và phát triển nông thôn đã tổ chức cuộc họp với UBND tỉnh Lạng Sơn và các đơn vị chức năng tại các cửa khẩu trên địa bàn để khẩn trương nắm bắt tình hình cũng như có các giải pháp cụ thể. 

"Một số doanh nghiệp Việt Nam không thực hiện nghiêm quy định 5K, dẫn đến một số lái xe mắc Covid-19. Đây là một trong những nguyên nhân khiến phía Trung Quốc kiểm soát ngặt nghèo hơn, dẫn đến ùn tắc xe chở nông sản. Trung Quốc thực hiện kiểm soát rất kỹ, thậm chí kiểm dịch cả hàng hóa. Do đó, tôi rất mong các doanh nghiệp thực hiện nghiêm 5K, tránh gây thiệt hại chung", Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Trần Thanh Nam cho hay và nhấn mạnh, các cơ quan chức năng của Việt Nam sẽ trực 24/7 để tìm mọi biện pháp phù hợp, tăng cường giải phóng hàng ùn ứ. 

Nêu nguyên nhân chính, ông Nam cho rằng, Trung Quốc đang tiếp tục duy trì thực hiện chính sách “Zero Covid-19” nên đã siết chặt các biện pháp kiểm soát dịch bệnh trên người, phương tiện và cả bao bì chứa đựng hàng hóa từ những khu vực có chính sách “sống chung với Covid-19”. 

Bên cạnh đó, theo nguồn tin ngoại giao từ các cơ quan đại diện của Việt Nam tại Trung Quốc, đã nhận được công hàm từ Cục An toàn thực phẩm xuất nhập khẩu thông báo trên bao bì của một số lô hàng nông sản xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam có nhiễm virus SARS-CoV-2 ở các mức độ khác nhau, và đã có lái xe của chuyên trách của Việt Nam đưa hàng qua Trung Quốc mắc Covid-19. 

Do vậy, theo chính sách “Zero Covid-19” mà Trung Quốc đang áp dụng, nên họ đã thắt chặt hơn một số biện pháp tăng cường kiểm tra, xét nghiệm trên phương tiện vận tải, người vận chuyển và bao bì chứa đựng hàng hóa nhập khẩu của Việt Nam; dẫn đến lượng xe hàng được xuất qua Trung quốc tại một số cửa khẩu tỉnh Lạng Sơn giảm (xuống còn khoảng 200-300 xe/ngày). 

Trong khi đó, nhu cầu hàng hóa giao thương giữa Việt Nam và Trung Quốc trong thời điểm cuối năm thường tăng mạnh, nên dẫn tới tình trạng ứ đọng xe hàng tại các cửa khẩu. 

"Một vấn đề phát sinh nữa, phía Trung Quốc thông báo là 14 ngày trước và sau Tết Nguyên đán 2022, Cơ quan quản lý cửa khẩu của Trung Quốc sẽ không thực hiện thủ tục thông quan đối với hàng bảo quản lạnh, để cán bộ, công chức làm việc tại cửa khẩu cách ly và về quê ăn tết, tạo sức ép phải hoàn thành đơn hàng trước thời điểm tạm dừng trên", ông Nam lưu ý.

Lạng Sơn đề xuất các giải pháp tháo gỡ ùn tắc nông sản

Tại cuộc họp, ông Hồ Tiến Thiệu, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, cho biết, tỉnh Lạng Sơn đã tích cực khuyến cáo tới các tỉnh, thành phố có hàng hóa xuất khẩu qua địa bàn về tình hình và thực trạng quá tải tại các cửa khẩu, tuy nhiên chưa có sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của các địa phương, doanh nghiệp để điều tiết hàng hóa xuất khẩu đưa lên biên giới.

Cũng theo ông Thiệu, các phương tiện ùn tắc với số lượng lớn (gần 4.600 xe) tại các khu vực trên địa bàn tỉnh gây áp lực rất lớn trong công tác quản lý điều hành của tỉnh Lạng Sơn trong nhiều lĩnh vực: Bố trí sinh hoạt cho lái xe và người đi cùng, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự và đặc biệt là công tác phòng, chống dịch… Nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh từ lái xe nội địa vào địa bàn tỉnh Lạng Sơn rất cao và thực tế đã xảy ra ở nhiều khu vực.

"Tỉnh đã phải huy động nguồn nhân lực, vật lực rất lớn để đảm bảo công tác quản lý đối với người, phương tiện chở hàng hóa tồn chờ xuất khẩu. Đã chỉ đạo bố trí các khu vực dừng đỗ dành riêng cho các phương tiện chờ xuất qua từng khu vực cửa khẩu để chia nhỏ số lượng phương tiện chờ xuất, sau đó điều tiết dần vào khu vực cửa khẩu với số lượng phù hợp. Chỉ cho phép 1 lái xe sinh hoạt trên xe để vận hành xe, bảo vệ hàng hóa, người đi cùng phải vào khu sinh hoạt tập trung", ông Thiệu thông tin.

Về các chính sách đối với xe nông sản khi làm thủ tục thông quan, ông Thiệu cho hay, tỉnh Lạng Sơn đã chỉ đạo các lực lượng chức năng tổ chức điều tiết phương tiện chở hàng hóa xuất khẩu tại các cửa khẩu, nhất là các mặt hàng nông sản, đảm bảo công khai, minh bạch theo thứ tự, xe đến trước được xuất trước; Ưu tiên các các mặt hàng hoa quả không bảo quản lạnh như dưa hấu, mít, xoài... kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm quy định trong điều hành hoạt động thông quan xuất nhập khẩu.

Về lâu dài, để tình trạng ùn ứ nông sản không còn là "căn bệnh nan y" ở các cửa khẩu tỉnh Lạng Sơn vào dịp cuối năm, ông Thiệu đề xuất hằng năm, Chính phủ, Bộ NN&PTNT nên tổ chức một hội nghị triển khai kế hoạch tiêu thụ và xuất khẩu nông sản trên phạm vi cả nước ngay từ đầu năm để có những phương án, giải pháp chủ động hơn cũng như những định hướng, khuyến cáo kịp thời cho bà con nông dân, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp từ khâu trực tiếp sản xuất, đến chế biến, vận chuyển, tiêu thụ, xuất khẩu.

"Tỉnh đề nghị Bộ NN&PTNT sớm ký kết Nghị định thư với phía Trung Quốc về kiểm dịch thực vật đối với các loại hoa quả để giảm bớt các thủ tục kiểm tra, kiểm soát tại các cửa khẩu. Mở rộng danh mục các mặt hàng hoa quả, nông sản của Việt Nam được phép xuất khẩu vào Trung Quốc...", ông Thiệu kiến nghị.

Bên cạnh đó, Bộ NN&PTNT cần sớm trao đổi với cơ quan chức năng của Trung Quốc thống nhất phương pháp khử khuẩn, xét nghiệm và kiểm dịch thực vật. Đồng thời, hướng dẫn việc xét nghiệm, khử khuẩn đối với hoa quả, nông sản Việt Nam trước khi xuất khẩu sang Trung Quốc để tạo điều kiện thuận lợi, đảm bảo duy trì thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu.

Tỉnh Lạng Sơn tiếp tục đàm phán, kiến nghị với các bộ, ngành và chính quyền địa phương phía Trung Quốc triển khai các giải pháp nhằm tăng thời gian thông quan tại các cửa khẩu. Nâng cao hiệu suất làm việc của các lực lượng chức năng tại các cửa khẩu phía Trung Quốc nhằm tạo thuận hơn cho hoạt động thông quan và xuất khẩu hàng hoá, đặc biệt là các mặt hàng nông sản của Việt Nam.

Ngoài ra, nên thay đổi tập quán kinh doanh xuất khẩu từ phương thức truyền thống, không có hợp đồng thương mại sang phương thức hiện đại, thành lập hợp đồng với các điều khoản rõ ràng, minh bạch giữa các bên; Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, tìm hiểu và mở rộng thị trường xuất khẩu đối với hàng hóa của Việt Nam, đặc biệt là những thị trường mới tiềm năng, giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.