Khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) tiếp tục khẳng định vai trò bệ đỡ vững chắc cho tài chính quốc gia. Theo dữ liệu từ danh sách STATE 100 năm 2026, tổng số thực nộp ngân sách của 100 doanh nghiệp đứng đầu đạt con số ấn tượng 425.800 tỷ đồng. Mức số liệu này được tính toán theo nguyên tắc loại trừ phần đóng góp bị tính trùng giữa công ty mẹ và công ty con, phản ánh thực chất nguồn lực tài chính mà khối doanh nghiệp này đem lại cho Nhà nước trong năm tài chính 2025.

Quy mô đóng góp phân hóa rõ nét và lan tỏa mạnh mẽ

Sức đóng góp của 100 doanh nghiệp hàng đầu không nằm đơn lẻ ở một vài cái tên cá biệt mà trải rộng khắp các lĩnh vực then chốt. Cụ thể, có tới 71 doanh nghiệp ghi nhận mức thực nộp vượt ngưỡng 1.000 tỷ đồng. Đáng chú ý hơn, 14 đại diện xuất sắc có mức nộp trên 10.000 tỷ đồng. Ngay cả doanh nghiệp đứng ở vị trí cuối cùng trong danh sách, vị trí số 100, cũng nộp lên tới 468 tỷ đồng.

Điểm khác biệt cốt lõi của STATE 100 so với các bảng xếp hạng doanh nghiệp tư nhân (như PRIVATE 100) nằm ở chỗ các đơn vị dẫn đầu tập trung chủ yếu vào những ngành nghề có quy mô vốn khổng lồ, đòi hỏi hàm lượng kỹ thuật cao và giữ vai trò huyết mạch của nền kinh tế quốc gia. Từ dầu khí, điện, than - khoáng sản, xăng dầu cho đến viễn thông, các tập đoàn và tổng công ty này không chỉ hoàn thành nghĩa vụ tài chính mà còn trực tiếp vận hành các hạ tầng chiến lược, tạo động lực lan tỏa cho nhiều ngành công nghiệp phụ trợ khác.

Dấu ấn vượt trội của năng lượng, tài nguyên và viễn thông trong Top 10

Xét riêng trong Top 10 doanh nghiệp dẫn đầu toàn bảng STATE 100, nhóm ngành năng lượng và tài nguyên đứng đầu với 6 vị trí nắm giữ.

Đứng đầu là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PetroVietnam) với mức nộp khổng lồ đạt 90.991 tỷ đồng, chiếm gần một phần tư tổng mức nộp của toàn bộ danh sách 100 doanh nghiệp. Hệ sinh thái của “anh cả” ngành năng lượng này còn vươn xa khi có thêm hai thành viên khác góp mặt trong Top 10 là Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) và Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR). Hai đại diện còn lại của nhóm năng lượng, tài nguyên trong Top 10 là Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Bên cạnh năng lượng, lĩnh vực viễn thông ghi nhận sự nổi bật của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel), đóng góp hơn 42.290 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, khẳng định sức bật mạnh mẽ của kinh tế số và công nghệ quốc gia.

Khối ngân hàng thương mại nhà nước cũng có hai đại diện tiêu biểu trong Top 10 là Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), với số thực nộp lần lượt là 12.490 tỷ đồng và 11.370 tỷ đồng.

Sức mạnh từ mô hình mẹ - con 

Mô hình hoạt động công ty mẹ - con là đặc trưng nổi bật của nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước lớn. Để phản ánh chính xác đóng góp của từng pháp nhân độc lập quản lý các mảng kinh doanh trọng điểm, STATE 100 đã tiến hành xếp hạng riêng cả các công ty con đạt chuẩn.

Theo đó, có 31 công ty con của các DNNN được vinh danh trong năm 2026, đem lại tổng số thực nộp 92.224 tỷ đồng (toàn bộ số liệu này đã được chuẩn hóa để không bị tính trùng khi cộng dồn với công ty mẹ). Xét theo hệ thống, PetroVietnam tiếp tục dẫn đầu về số lượng thành viên góp mặt với 11 doanh nghiệp hoạt động xuyên suốt từ khâu thượng nguồn đến hạ nguồn chuỗi giá trị dầu khí. Đứng ngay phía sau là EVN với 8 doanh nghiệp thành viên, Viettel và Vinacomin cùng sở hữu 4 đại diện, trong khi Petrolimex góp mặt 3 đơn vị.

Nhìn nhận toàn diện theo từng lĩnh vực kinh tế, dầu khí và xăng dầu tiếp tục đứng đầu về giá trị tuyệt đối với tổng mức nộp đạt khoảng 124.350 tỷ đồng, chiếm 29% toàn danh sách. Theo sát phía sau là ngành xổ số với gần 59.700 tỷ đồng (chiếm 14%), đồng thời cũng là lĩnh vực có số lượng doanh nghiệp góp mặt đông đảo nhất với 22 công ty xổ số kiến thiết địa phương.

Hai khối công nghệ - viễn thông - truyền thông và ngân hàng ghi nhận quy mô đóng góp tương đương nhau, lần lượt đạt khoảng 53.800 tỷ đồng (chiếm 13%) và 51.800 tỷ đồng (chiếm 12%). Trong đó, khối viễn thông quy tụ các tên tuổi lớn như Viettel, VNPT, FPT Telecom và MobiFone; còn khối ngân hàng bao gồm các trụ cột như Vietcombank, BIDV, VietinBank, MB và Agribank. Các lĩnh vực thiết yếu khác như than - khoáng sản (26.475 tỷ đồng) và điện năng (20.891 tỷ đồng với 9 doanh nghiệp) tiếp tục củng cố thêm độ vững chắc cho bảng xếp hạng năm nay.

Bảng xếp hạng STATE 100 nằm trong hệ thống vinh danh uy tín Vietnam Largest Taxpayers (VNTAX) do CafeF xây dựng và phát triển nhằm ghi nhận những đơn vị có đóng góp ngân sách quy mô lớn tại Việt Nam. Sự ra đời của STATE 100 là giúp phác họa trọn vẹn bức tranh kinh tế nhà nước, nơi tập trung những nguồn lực quốc gia tối quan trọng.

Hiện tại, hệ thống VNTAX bao gồm ba trục chính: VNTAX 200 (Top 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất), PRIVATE 100 (Top 100 doanh nghiệp tư nhân) và STATE 100 (Top 100 doanh nghiệp nhà nước).