Sở Giao dịch hàng hóa phải báo cáo trực tiếp dữ liệu theo thời gian thực từ ngày 15/9
(DNTO) - Nhằm tăng cường tính minh bạch và nâng cao năng lực giám sát rủi ro thị trường, Bộ Công Thương vừa đưa ra những quy định mới mang tính bước ngoặt, bắt buộc các Sở Giao dịch hàng hóa phải liên tục cập nhật dữ liệu về cơ quan quản lý. Cùng với đó, các tiêu chuẩn về công nghệ và đề án thành lập đối với các sàn giao dịch mới cũng được quy định vô cùng chặt chẽ.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: chinhphu.vn
Ngày 3/9/2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã ký ban hành Thông tư số 47/2026/TT-BCT quy định chi tiết về hồ sơ đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa, chế độ báo cáo và kết nối dữ liệu trong hoạt động mua bán. Văn bản pháp lý quan trọng này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, áp dụng trực tiếp đối với toàn bộ các Sở Giao dịch hàng hóa, Trung tâm thanh toán bù trừ, thành viên giao dịch cũng như các tổ chức, cá nhân có liên quan đang hoạt động tại Việt Nam.
Thông tư mới cũng sẽ chính thức thay thế Thông tư số 38/2013/TT-BCT về giải pháp công nghệ và yêu cầu kỹ thuật vốn đã được áp dụng từ năm 2013.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất của bộ quy định mới là yêu cầu các đơn vị vận hành phải kết nối, cung cấp và chia sẻ dữ liệu liên tục cho Bộ Công Thương thông qua Nền tảng quản lý thương mại và thị trường.
Để phục vụ công tác giám sát hiệu quả, mọi thông tin cốt lõi bao gồm lệnh, kết quả, mức giá, khối lượng giao dịch cùng các cảnh báo và dấu hiệu bất thường trên thị trường đều bắt buộc phải được hệ thống cập nhật theo thời gian thực.
Bên cạnh đó, các số liệu tổng hợp về giám sát và vi phạm sẽ được yêu cầu cung cấp ngay sau mỗi phiên giao dịch, trong khi dữ liệu về tư cách thành viên, tình trạng niêm yết hàng hóa hay thông tin hợp đồng giao nhận phải được cập nhật lập tức khi có sự thay đổi.
Nhằm đảm bảo dòng chảy dữ liệu không bị đứt gãy, cơ quan quản lý quy định rõ nếu xảy ra sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng, đơn vị vận hành phải thông báo kịp thời cho Bộ Công Thương và triển khai ngay các biện pháp khắc phục để nối lại hệ thống.
Bên cạnh việc siết chặt hệ thống giám sát hiện hành, thông tư mới còn đưa ra các tiêu chuẩn khắt khe cho những doanh nghiệp muốn xin phép thành lập Sở Giao dịch hàng hóa mới.
Cụ thể, hồ sơ đề nghị thành lập giờ đây phải bao gồm một Báo cáo mô tả chi tiết hệ thống công nghệ thông tin và một Đề án giải trình toàn diện về mô hình tổ chức, cơ cấu quản trị, cũng như phương thức vận hành giao dịch và thanh toán bù trừ. Đặc biệt, doanh nghiệp bắt buộc phải xây dựng được một lộ trình rõ ràng cùng các giải pháp phát triển thị trường, trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ thúc đẩy niêm yết các loại hàng hóa sản xuất tại Việt Nam trong vòng 05 năm đầu tiên sau khi được cấp phép.
Tất cả các báo cáo và đề án này đều yêu cầu người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp phải trực tiếp ký xác nhận, cam kết hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và trung thực của thông tin cung cấp.
Để tạo điều kiện cho các đơn vị có thời gian thích ứng với hệ thống công nghệ mới, Bộ Công Thương đã thiết lập một lộ trình chuyển tiếp cụ thể.
Theo đó, các Sở giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ đã hoạt động trước ngày 15/9/2026 sẽ có thời hạn 12 tháng để hoàn thiện khâu kết nối và chia sẻ dữ liệu, được tính từ thời điểm Bộ Công Thương thông báo nền tảng quản lý đã sẵn sàng. Trong khoảng thời gian hệ thống chưa hoàn tất kết nối, công tác báo cáo và cung cấp thông tin giám sát vẫn sẽ được các đơn vị duy trì thông qua những phương thức tạm thời do Bộ Công Thương hướng dẫn.