Từ người nông dân… thành nhà sáng chế

Nằm trong khu phố thoáng mát tại phường Long Xuyên, tỉnh An Giang, nhà máy cũng là nơi giao dịch của Công ty TNHH MTV Công nghệ Sau thu hoạch gây chú ý bởi những hệ thống máy sấy được lắp đặt và vận hành bài bản. Ông Dương Xuân Quả cho biết, đây là những sản phẩm do ông tự mày mò nghiên cứu chế tạo từ nhiều năm và đi hoạt động, nhận được trao tặng rất nhiều bằng khen sáng chế.

Tự nhận mình chỉ “tốt nghiệp trường đời”, ông Dương Xuân Quả (còn được gọi là Năm Nhã) như nhiều thanh niên quê, ông nghỉ học sớm về nhà làm ruộng. Xuất phát từ nông dân, hiểu nỗi khổ của nông dân, nhất là những thời điểm phải thu hoạch lúa trong mùa mưa, nên ông quyết tâm phải lắp ráp, hoàn thiện cho được thiết bị sấy chuyên dụng để phục vụ bà con trong vùng.

Với năng khiếu về kỹ thuật điện và máy móc, ông tự nghiên cứu và qua bao lần thử nghiệm, thất bại với những vất vả của một người vừa phải làm thợ vừa làm thầy, đến năm 2002, ông đã tìm được thông số kỹ thuật của một lò sấy lúa vừa tiết kiệm điện vừa sấy lúa khô mà hạt gạo không nứt, gãy, đạt chuẩn xuất khẩu mà tỷ lệ hao hụt không đáng kể.

Từ người không bằng cấp, ông trở thành một nhà sáng chế lò sấy lúa hiện đại, giảm chi phí về chất đốt, thời gian và công lao động, đảm bảo vệ sinh môi trường… Ông Dương Xuân Quả được bà con trân trọng gọi là “ông vua lò sấy” bởi ông đã có công cải tiến lò sấy kiểu cũ, giúp người nông dân sấy lúa rất nhanh với số lượng lớn, lại sấy được nhiều nông sản khác.

Hơn 20 năm qua năm qua, ông đã lắp đặt gần 2.000 lò sấy cho bà con. Nhiều người thích kiểu lò sấy của ông vì không những tiết kiệm nhiên liệu, giúp lúa đạt độ ẩm cần thiết mà còn không lên tro đen, không gãy gạo, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, góp phần nâng cao giá trị nông sản của nông dân.

Không những được ghi nhận thành công với sản phẩm máy sấy, quá trình gắn bó với người nông dân còn giúp ông tìm hiểu và tạo được dấu ấn với việc  triển khai canh tác giống lúa OM4900 theo hướng an toàn, hạn chế việc sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, tạo ra sản phẩm gạo an toàn cho người tiêu dùng.

Sau khi phát triển thành công giống lúa OM4900, trong quá trình sấy lúa, ông Dương Xuân Quả nhận thấy khi sấy ở độ ẩm thấp (dưới 12%), hạt gạo xay ra có màu đục như sữa, tỏa mùi thơm khi nấu, cơm dẻo, thơm, hạt cơm săn chắc, hương vị đậm đà hơn. Đặc biệt, dù để nguội sau 24 giờ vẫn dẻo cơm, không bị ôi thiu. Sau khi ra mắt, gạo sữa nhanh chóng được người dùng đánh giá cao, lựa chọn nhiều, ông đăng ký bảo hộ và được cấp bằng sáng chế độc quyền.

Nâng cao giá trị kinh tế cho hạt macca 

Chia sẻ về việc “bén duyên” với việc sản xuất tinh dầu macca, khi đã được ghi nhận thành công với máy sấy, ông Dương Xuân Quả khẳng định, cơ duyên cũng bắt nguồn từ sự đồng cảm với người nông dân. Quá trình đi thực tế, tiếp xúc các nhà vườn tại Lâm Đồng, ông nhận thấy hạt macca có nhiều giá trị, nhưng việc thu hoạch thô, bảo quản không đạt, những tính năng của loại hạt quý này vẫn chưa được khai thác.

Để tăng giá trị cho sản phẩm, ông đã tìm hiểu và nhận thấy đây là loại hạt mang lại giá trị dinh dưỡng cao và tiềm năng kinh tế trong tương lai. Nhà sáng chế Dương Xuân Quả đã nghiên cứu thành công quy trình chế biến hạt macca thành phẩm, từ máy vẫn giữ nguyên dưỡng chất Omega 3,6,9, Acid oleic, linoleic, Vitamin E, B… có trong hạt, hạt thành phẩm có độ giòn tan vừa phải, thơm béo đậm đà.

Với hệ thống máy móc tự sáng chế, ông Dương Xuân Quả đã cho ra đời hơn 10 sản phẩm chế biến chuyên sâu từ nhân hạt macca tinh dầu macca và tinh bột macca, giữ được trong tinh dầu nhân hạt macca 18-24 loại dưỡng chất cực kỳ tốt cho da và tóc, đặc biệt là hạt dầu siêu nhỏ nano vừa được chiết xuất thành công.

Sản phẩm được nghiện cứu bắt đầu từ tháng 4/2022, đến nay đã cho kết quả phản hồi của người dùng vô cùng tuyệt vời, như hạn chế ngăn ngừa rụng tóc – kích thích mọc tóc mới, giúp làm chậm quá trình lão hóa da, giúp phục hồi tái tạo tổn thương da như sẹo, mụn, cháy nắng, bỏng, nhiệt miệng...

Chia sẻ về sản phẩm của mình, ông Quả tự hào nói: “Chúng tôi đã tận dụng hết tất cả các thành phần của quả macca để tạo nên những sản phẩm hữu ích cho sức khoẻ, làm đẹp. Dầu macca để dưỡng da và dưỡng tóc, bột hạt macca có giá trị dinh dưỡng cao, vỏ quả macca xay mịn để tẩy tế bào chết. Những sản phẩm này vừa giúp tăng giá trị của trái macca, vừa tránh lãng phí trong quá trình sản xuất. Bà xã tôi cũng là người trực tiếp sử dụng các sản phẩm được chiết xuất từ tinh dầu macca, như uống, thoa da, sau một thời gian đã cải thiện sức khoẻ, giảm cân và mỡ máu biến mất, da dẻ hồng hào”.

Hiện tại, theo ông Dương Xuân Quả, từ 100 kg macca tươi, qua chế biến sẽ thu được 77 kg thành phẩm, sau đó tách lấy được 23 kg nhân, chiết xuất hoàn thành tinh dầu macca chỉ được 20 lít dầu. Vì thế, bán ra thị trường có giá trị kinh tế cao, hiện đối tác tại Hà Nội ký hợp đồng cung ứng trên nhiều kênh phân phối.

Dù mới ‘lấn sân’ chế biến hạt macca chỉ trong vòng 2 năm, mỗi năm sản xuất khoảng 5 tấn macca ,một con số không lớn, nhưng ông Dương Xuân Quả vẫn dành nhiều tâm huyết cho loại hạt mà khi chiết xuất thành tinh dầu được ví như “vàng lỏng” cho sức khoẻ.

Theo Quyết định số 344/QĐ-TTg ngày 15/3/2022 của thủ tướng phê duyệt Đề án phát triển bền vững Macca giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, cho thấy Chính phủ rất quan tâm và tạo điều kiện cho phát triển hạt macca. Đây cũng là tín hiệu vui cho những nhà vườn trồng macca, cùng ông Dương Xuân Quả trên hành trình nâng cao giá trị nông sản Việt.