Cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran, một thành viên quan trọng của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), đang đe dọa trực tiếp đến dòng chảy năng lượng tại Trung Đông. Iran hiện là nhà sản xuất dầu lớn thứ tư trong khối với sản lượng đạt hơn 3 triệu thùng mỗi ngày tính đến tháng 01/2026. Quan trọng hơn, quốc gia này kiểm soát một phần đường bờ biển của Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch nhất đối với thương mại dầu mỏ toàn cầu.

Trong thời gian dài, thị trường dầu mỏ dường như đã phớt lờ các rủi ro địa chính trị tại khu vực này. Tuy nhiên, ông Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy và nguyên cố vấn năng lượng Nhà Trắng, nhận định rằng các nhà giao dịch đang đánh giá quá thấp khả năng trả đũa của Tehran. Theo dự báo, giá dầu thô kỳ hạn có thể tăng thêm từ 5 USD đến 7 USD mỗi thùng ngay khi thị trường mở cửa trở lại vào tối Chủ nhật, 01/3/26.

Trước đó, vào phiên giao dịch thứ Sáu, ngày 27/02/26, giá dầu Brent (Brent Crude) đã chốt phiên ở mức 72,48 USD/thùng, tăng 2,45%. Trong khi đó, giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI - West Texas Intermediate) dừng ở mức 67,02 USD/thùng, tăng 2,78%. Chuyên gia McNally cảnh báo Iran có thể thực hiện các biện pháp gây mất an toàn cho tàu bè thương mại tại Eo biển Hormuz, nhằm gây sức ép lên chính quyền Tổng thống Donald Trump, đẩy giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Dữ liệu từ đơn vị tư vấn năng lượng Kpler cho thấy, trong năm 2025, hơn 14 triệu thùng dầu mỗi ngày đã lưu thông qua eo biển này, chiếm khoảng 1/3 tổng lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển của thế giới. Khoảng 75% lượng dầu này được vận chuyển tới Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Đáng chú ý, Trung Quốc hiện đang phụ thuộc vào Eo biển Hormuz cho 50% tổng lượng dầu thô nhập khẩu của mình.

Việc đóng cửa Eo biển Hormuz trong thời gian dài được coi là "bản án" dẫn đến suy thoái kinh tế toàn cầu. Theo ông Matt Smith, chuyên gia phân tích tại Kpler, hơn 20 triệu thùng dầu thô đã được bốc xếp để xuất khẩu từ Saudi Arabia, Iraq, UAE, Kuwait và Qatar trong ngày hôm nay. Một số tàu chở dầu đã bắt đầu thay đổi lộ trình để tránh đi qua khu vực nguy hiểm.

Vấn đề nghiêm trọng nằm ở chỗ phần lớn năng lực sản xuất dự phòng của thế giới nằm tại các quốc gia vùng Vịnh và lượng dầu này không thể tiếp cận thị trường nếu eo biển bị phong tỏa. Ngoài dầu mỏ, khoảng 20% lượng khí thiên nhiên hóa lỏng xuất khẩu toàn cầu, chủ yếu từ Qatar, cũng đi qua lộ trình này và gần như không có nguồn cung thay thế tương xứng.

Sự khan hiếm nguồn cung có thể châm ngòi cho các cuộc chạy đua thu mua tích trữ, đặc biệt là từ các quốc gia châu Á. Chỉ có một phần rất nhỏ lượng dầu qua Eo biển Hormuz có thể được điều hướng qua các đường ống đất liền của Saudi Arabia ra Biển Đỏ hoặc của UAE ra Vịnh Oman. Tuy nhiên, các báo cáo về việc Iran tấn công tên lửa vào các căn cứ của Mỹ tại Qatar, Kuwait, UAE và Bahrain đang làm thay đổi hoàn toàn các tính toán rủi ro.

Trong bối cảnh giá dầu tăng vọt, chính quyền Trump có thể xem xét xả Kho dự trữ dầu chiến lược, hiện đang nắm giữ khoảng 415 triệu thùng. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng nếu cuộc khủng hoảng tại Eo biển Hormuz kéo dài, quy mô của các kho dự trữ chiến lược từ Mỹ và các thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng khó có thể bù đắp được khoảng trống khổng lồ về nguồn cung trên thị trường toàn cầu.