Hạnh phúc không phải là đích đến, mà là hành trình

Thưa chị, câu chuyện về "văn hóa hạnh phúc" của Biti’s vừa nhận được sự quan tâm lớn tại Hội nghị thượng đỉnh IDG 2025 ở Thụy Điển. Theo chị, điều gì đã chinh phục được các chuyên gia quốc tế?

CEO Vưu Lệ Quyên: Nhìn lại triết lý hạnh phúc mà Biti’s đang theo đuổi, tôi nhận ra một mối tương quan rất sâu sắc với tinh thần của IDGs (Các mục tiêu phát triển nội tâm): đó là bắt đầu từ việc xây dựng nội lực vững chãi cho từng con người trong tổ chức.

Sau 8 năm bền bỉ và kiên trì, hành trình này đã mang lại những chuyển hóa rất thực - đủ để trở thành một ví dụ sống động cho các tổ chức khác tham chiếu. Biti’s không mang đến một mô hình “hạnh phúc mang tính lý thuyết”. Đó là một hành trình rất đời, nơi một doanh nghiệp sản xuất giày dép lựa chọn bắt đầu từ việc chăm sóc nội tâm, sức khỏe tinh thần và hệ giá trị sống của từng cá nhân. Có lẽ chính sự chân thật và bền bỉ đó đã tạo nên sự đồng cảm. Dù ở Việt Nam hay châu Âu, con người đều đang đi tìm một ý nghĩa sâu sắc hơn cho công việc và cuộc sống của mình.

Tại sao chị lại lựa chọn triết lý nhân văn này để điều hành một doanh nghiệp sản xuất vốn dĩ rất áp lực về năng suất? Điều này có điểm gì kế thừa hay khác biệt so với truyền thống mà ba chị đã xây dựng?

- Biti’s được hình thành trong bối cảnh hậu chiến, khi kỷ luật và mệnh lệnh là cách gần như duy nhất để đưa người lao động từ nông nghiệp sang sản xuất công nghiệp. Trong môi trường đó, kỷ luật được đặt lên hàng đầu.

Tuy nhiên, khi thế hệ trẻ gia nhập nhiều hơn, tôi nhận ra sự lệch pha rõ rệt giữa các thế hệ. Thế hệ trước có thể “ba mẹ nói gì nghe nấy, cấp trên nói gì làm theo”, nhưng thế hệ 9X, Gen Z lại luôn đặt câu hỏi về ý nghĩa công việc và giá trị sống. Nếu tiếp tục vận hành bằng kiểm soát và nỗi sợ, chúng tôi không thể giữ chân người trẻ, cũng không thể xây dựng một đội ngũ đủ năng lượng để đi đường dài.

Ba tôi đã xây dựng cho Biti’s một nền móng vững chắc bằng kỷ luật, ý chí mạnh mẽ và đạo đức kinh doanh - đó là những giá trị cốt lõi mà tôi luôn trân trọng. Ở thế hệ mình, tôi chọn điều chỉnh phong cách quản trị theo hướng nhân văn hơn: chuyển từ kiểm soát sang thấu hiểu, từ mệnh lệnh sang đối thoại. Điều quan trọng nhất với tôi không chỉ là quản trị hiệu suất, mà là kết nối được với ý nghĩa sống của mỗi con người, để họ thực sự muốn gắn bó.

Hành trình “gieo trồng hạnh phúc” này hiện đã đạt đến những mục tiêu mà chị mong đợi chưa? 

- Ý nguyện lớn nhất của tôi là trang bị cho mỗi CBCNV những kỹ năng cần thiết để họ vững vàng hơn khi đi qua những khó khăn trong chính cuộc sống cá nhân chứ không chỉ là công việc. Đến nay, hành trình ấy đã đi được những bước nền tảng.

Các kỹ năng hạnh phúc đã tiếp cận hơn 6.000 người thông qua các đợt retreat, khóa học online và offline. Chúng tôi dành 60 phút mỗi tuần thực hành cùng nhau, hay 2 phút tĩnh tâm trước mỗi cuộc họp. Dần dần, điều đó trở thành thói quen chung. Điều khiến tôi an tâm nhất là những chuyển hóa thực sự: anh chị em bắt đầu biết dừng lại, biết lắng nghe bản thân và kết nối sâu sắc hơn.

Nếu hỏi đã đạt được điều mong muốn chưa, thì câu trả lời là chưa. Bởi với tôi, hạnh phúc không phải là đích đến mà là một hành trình cần thực tập mỗi ngày, cho cả tổ chức và chính bản thân tôi. Sắp tới, thông qua dự án Biti’s Academy, chúng tôi mong muốn chia sẻ những kinh nghiệm này đến cộng đồng bằng những khóa học thực tiễn về kỹ năng hạnh phúc và vận hành tinh gọn.

Tôi chỉ là người giữ nhịp

Chị có thể chia sẻ cụ thể hơn về chiến lược xây dựng giá trị cốt lõi này và điều gì khiến chị tâm đắc nhất khi điều hành theo phong cách mới?

- Với chúng tôi, Biti’s không chỉ là nơi làm việc, mà là một cộng đồng hạnh phúc - nơi mỗi người được học tập, phát triển và sống tử tế. Hạnh phúc cá nhân chính là nền tảng cho sự bền vững của cả cộng đồng.

Tôi cảm nhận rõ sự thay đổi trong hành vi đội ngũ. Trước đây, tôi thường phải xử lý những tin nhắn nặc danh, tố cáo nhau, nhưng nay những điều đó giảm đáng kể. Thay vào đó là đối thoại trực tiếp và cùng giải quyết vấn đề. Nhân sự cảm nhận được sự ủng hộ và đang cùng nhau gieo văn hóa làm việc tử tế.

Điều tôi tâm đắc nhất là khi mâu thuẫn phát sinh, những người thực hành kỹ năng hạnh phúc thường biết nhìn lại mình trước thay vì vội vàng đổ lỗi. Nhờ sự chú tâm, mỗi cá nhân biết tiết chế cảm xúc, giao tiếp ôn hòa hơn, từ đó nuôi dưỡng sự tin cậy trong tập thể.

Khái niệm hạnh phúc của riêng chị được xây dựng trên những tiêu chí nào? Đã bao giờ chị cảm thấy muốn buông xuôi trước những nghịch cảnh 

- Với tôi, hạnh phúc bắt đầu từ việc kết nối với chính mình (hiểu rõ cảm xúc bản thân), sau đó mở rộng ra kết nối với người khác (lắng nghe thấu cảm) và rộng hơn là kết nối với thiên nhiên (sống hài hòa với môi trường). 

Là con người, ai cũng có lúc mệt mỏi, tôi không ngoại lệ. Nhưng việc thực hành kỹ năng hạnh phúc giúp tôi có những “điểm dừng” đúng lúc để quay về tự hỏi: “Điều gì là quan trọng nhất lúc này?”. Khi nhìn rõ câu trả lời, nhận ra bên cạnh còn đồng đội cần sự hiện diện của mình, tôi lại có thêm động lực để tiếp tục tin tưởng vào con đường đã chọn.

Hình ảnh chiếc giày hạnh phúc và hình ảnh nữ “thuyền trưởng” nhỏ nhắn của Biti’s có mối tương đồng gì trong hành trình lan tỏa này?

- Đôi giày Hạnh phúc 02.09 ra mắt năm 2025 không chỉ là sản phẩm, mà là cách Biti’s kể câu chuyện về niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm tiếp nối. Nếu cha ông đã dựng xây độc lập, thì thế hệ hôm nay có trách nhiệm nuôi dưỡng một xã hội hạnh phúc. 

Trong hành trình đó, tôi không nhìn mình như người dẫn đầu đi trước quá xa, mà là người giữ nhịp. Người lãnh đạo cần làm gương bằng sự chính trực và nhất quán. Khi đồng đội gặp thử thách, tôi chọn đi gần hơn, lắng nghe nhiều hơn. Một hành trình dài không thể đi bằng mệnh lệnh, mà cần sự thấu hiểu và nâng đỡ lẫn nhau. Hạnh phúc, suy cho cùng, không phải là bước đi của riêng một cá nhân, mà là nhịp bước chung của cả một cộng đồng.

Kế nghiệp: Trao cho di sản một hình hài phù hợp với thời đại

Chị từng chia sẻ về biến cố lớn nhất cuộc đời vào năm 31 tuổi. Chị đã “xốc lại” tâm trạng như thế nào để vượt qua giai đoạn đó?

Đó là giai đoạn tôi rơi vào khủng hoảng trầm trọng sau cú va chạm với ba về dự án ERP và cú sốc khi ông xã qua đời vì ung thư. Nhìn lại, tôi nghĩ mình đã nỗ lực để chấp nhận bản thân và chấp nhận sự vô thường của cuộc sống. Dù ở đỉnh cao sự nghiệp, điều bất như ý vẫn có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Quan trọng là học cách chấp nhận; biến cố đó đã buộc tôi phải thực sự trưởng thành.

Nhiều người nghĩ chị “sinh ra đã ngậm thìa vàng”. Áp lực từ sự kỳ vọng của gia đình và xã hội đối với một người kế nghiệp như chị là gì?

- Tôi thừa hưởng từ ba mẹ ý chí và nghị lực. Ba mẹ tôi điều hành doanh nghiệp với kỷ luật cao, đạo đức rõ ràng và tinh thần làm giàu chính đáng. Tôi nhìn thấy vẻ đẹp của kinh doanh ở việc tạo công ăn việc làm và làm ra những sản phẩm tử tế cho hàng triệu gia đình Việt.

Về áp lực kế nghiệp, tôi cho rằng nó chỉ thực sự xuất hiện khi người kế thừa cố gắng trở thành bản sao của người sáng lập. Tôi may mắn khi được kế thừa giá trị cốt lõi nhưng đồng thời được làm mới cách đi, để hành trình tiếp nối mang đúng dấu ấn của chính mình.

Trong xu thế hiện nay, liệu di sản thương hiệu gia đình có còn giữ được giá trị? Chị định hướng bảo tồn và phát huy nó như thế nào? 

- Tôi tin di sản gia đình là lợi thế lớn khi nhiều doanh nghiệp chạy theo tăng trưởng ngắn hạn. Với Biti’s, di sản không chỉ là lịch sử, mà là đạo đức kinh doanh và cam kết phục vụ người Việt suốt nhiều thập kỷ. 

Điều cần bảo tồn là “cái gốc”: niềm tự hào làm ra sản phẩm Việt Nam nâng niu đôi bàn chân Việt. Đồng thời, điều cần phát huy là khả năng làm mới di sản thông qua đổi mới tư duy quản trị và văn hóa doanh nghiệp để kết nối với thế hệ trẻ. Kế nghiệp, với tôi, không phải là giữ nguyên mọi thứ như cũ, mà là giữ được tinh thần cốt lõi và trao cho di sản một hình hài phù hợp với thời đại.

 Xin cảm ơn chị về những chia sẻ!