Hơn một năm qua, do giãn cách phong tỏa vì dịch bệnh, hoạt động kinh doanh nhà để xe bị tàn phá thảm hại. Khi khách sạn, sân bay và các địa điểm tổ chức sự kiện bị lockdown, bãi đậu xe trống trải giống như toa tàu điện ngầm không có hành khách, như sân vận động bóng đá, bóng chày vắng người hâm mộ.

Tận dụng cơ hội dần kiểm soát được Covid-19, những thành phố lớn như New York, London hay Madrid nay đang cố gắng thay đổi tình hình, quyết phục hồi bãi đậu xe. Các doanh nhân có đầu óc tin rằng, dù vẫn biết còn nhiều công nhân sử dụng phương tiện công cộng, nhưng chỉ cần một số nhỏ dân văn phòng lái xe đi làm lại như trước là việc kinh doanh bãi đậu xe công nghệ mới của những FlashParking, LAZ Parking, Avis hay SP Plus sẽ khởi sắc.

Khi xe hơi điện đang nhăm nhe thế chỗ bốn bánh chạy xăng, những nhu cầu của các bác tài mong muốn được hưởng ở một bãi đỗ xe dường như cũng thay đổi, và xem chừng cũng mang hơi hướng khoa học viễn tưởng nữa. Cứ thử hình dung phố xá sẽ mọc lên những trung tâm đậu ô tô có nhiều tiện ích thiết thực trong thời đại 4.0. Chúng được vận hành bằng các ứng dụng tiên tiến, chẳng hạn như tiết kiệm không gian nhờ thuật toán xếp chỗ của A.I, tính phí tự động nhờ camera cảm biến, hỗ trợ đặt bữa tối từ xa hay cung cấp cả trạm sạc pin cho bình.

Lúc ấy, nhờ điện thoại thông minh, ngồi sau tay lái bạn có thể tìm kiếm các địa điểm đậu xe kiểu ấy trên ứng dụng bản đồ, thậm chí chọn đúng được garage còn chỗ trống để đặt trước, tránh tình trạng mất công chạy lòng vòng quanh phố. Rồi đây bãi đậu xe tương lai sẽ nằm trong một hệ sinh thái khép kín bao gồm cả giải trí, ẩm thực hay mua sắm.

Nghĩa là chỉ cần cho xe vào bãi xong là khách có thể đặt luôn vé nghe hòa nhạc hay order trước một bữa ăn tối. Nhiều công nghệ, gồm cả phần mềm lẫn phần cứng mang các phẩm chất “nhanh, tiện, chính xác” sẽ được tích hợp ngay ở nơi chứa những chiếc bốn bánh này. Đó là một khái niệm garage mới đã manh nha hình thành trong năm đại dịch, và có khả năng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ.

Bãi đậu xe thời kỹ thuật số lãng mạn là thế nhưng lịch sử của những garage công cộng lại rất thực tế. Niên đại của bãi đậu xe sớm nhất ở Hoa Kỳ được xác định là vào đầu những năm 1930, thời điểm mà quyền sở hữu xe hơi bắt đầu được mở rộng. Ô tô được nhân viên garage lái vào bệ và được chuyển đến chỗ đậu trống định sẵn nhờ hệ thống cơ nâng. Những năm 50 là thời gian bùng nổ nhà để xe trong các cao ốc trong phố, giúp chủ nhân bốn bánh thoải mái và thuận tiện đi lại mua sắm cũng như lo việc kinh doanh. Giữa thế kỷ 20 là sự ra đời của các nhà để xe nhiều tầng và các bác tài tự lái lên, xuống tìm chỗ đậu. Còn giờ đây, đã đến lúc các bãi đậu xe tương lai bắt đầu quá trình hoàn thiện phục vụ nhiều nhu cầu sinh hoạt sống hơn là thuần chỉ đỗ xe.

Mỗi hãng cung cấp nhà để xe công nghệ mới có thế mạnh riêng. Chủ sở hữu của FlashParking, một công ty ở Austin, Texas, chuyên cung cấp phần mềm và phần cứng cho các nhà để xe. Họ đã nhìn thấy tương lai của không gian mới này dưới quan điểm một trung tâm nền tảng kỹ thuật số, có thể giúp giảm tắc nghẽn giao thông, bớt ô nhiễm, triệt tiêu lo lắng và bổ sung vài tiện ích khác.

Một trong các ý tưởng của công ty là hỗ trợ đưa những phương tiện di chuyển loanh quanh phố xá nhiều – như Uber – hoặc các loại chạy không tải - như xe giao nhận hàng của Amazon, FedEx hay UPS – đến một điểm đậu xe yên tĩnh được thiết kế trong một “silo” có trang bị nhà vệ sinh và cả những quầy đồ ăn di động. Dù chỉ ghé chớp nhoáng để giao hàng hay nấn ná lại trong 15 phút ngắn ngủi rồi đi. Tất cả đều được chấp nhận, mỗi tình huống có giá riêng. Đây là đặc điểm riêng của FlashParking, được gọi với thuật ngữ mới, “một trải nghiệm tình cờ”.

SP Plus ở Chicago sử dụng hệ thống cổng mở đóng thông minh và thanh toán di động cho cả triệu bãi đậu xe mini ở hàng nghìn địa điểm, bao gồm hơn 70 sân bay. Để hình thành nên mô hình những bãi đậu xe tương lai này, có sự kết hợp nhiều phía tạo thành một combo. Đó là cơ sở cung cấp phần cứng, dịch vụ phần mềm, hãng xe công nghệ và cả các nhà sản xuất ô tô. Như thế, ở một garage thời đại 4.0 tương lai có thể hiện diện công đóng góp cùng một lúc của nhiều thương hiệu lớn, từ Apple, Google, Amazon đến Tesla hay Uber.