Thỏa thuận này, theo nhiều hãng tin quốc tế như Reuters và The Guardian, không chỉ là một điều chỉnh thuế quan mà là một cuộc "đánh đổi lớn" có tính toán, phản ánh rõ nét chính sách "Nước Mỹ trên hết" và nỗ lực của Seoul nhằm bảo vệ các ngành kinh tế xương sống.

Cốt lõi của thỏa thuận, được ông Trump công bố chi tiết trên mạng xã hội Truth Social, hôm 30/7, là một cam kết có điều kiện rõ ràng. Mỹ sẽ áp thuế chung 15% lên hàng hóa Hàn Quốc, trong khi hàng hóa Mỹ sẽ hoàn toàn không phải chịu thuế khi vào thị trường này.

Để đạt được điều đó, Hàn Quốc chấp nhận hai điều khoản chính: đầu tư 350 tỷ USD vào các dự án tại Mỹ và mua 100 tỷ USD khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cùng các sản phẩm năng lượng khác.

Theo tường thuật của hãng tin AP, một điều khoản gây chú ý là các dự án đầu tư trị giá 350 tỷ USD này sẽ do chính Tổng thống Trump "sở hữu, kiểm soát và đích thân lựa chọn", cho thấy dấu ấn cá nhân đậm nét trong chính sách thương mại của ông.

Phản ứng trước thỏa thuận, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung trong một bài đăng trên mạng xã hội đã gọi đây là "thách thức thương mại lớn đầu tiên" của chính quyền ông và khẳng định: "Chúng tôi đã vượt qua một trở ngại lớn". Ông nhấn mạnh rằng thỏa thuận này giúp "loại bỏ sự không chắc chắn" và đảm bảo mức thuế của Mỹ đối với hàng Hàn Quốc "thấp hơn hoặc bằng" so với các đối thủ cạnh tranh chính.

Tác động của thỏa thuận không đồng đều lên các ngành kinh tế Hàn Quốc, tạo ra bức tranh về người hưởng lợi và bên chịu thiệt. Ngành công nghiệp ô tô có thể thở phào nhẹ nhõm. Theo xác nhận từ Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc, mức thuế quan đối với xe hơi, một trong những mặt hàng xuất khẩu chiến lược, sẽ giảm mạnh từ 25% xuống còn 15%. Đây là một sự "giải tỏa" áp lực cực lớn cho các tập đoàn ("chaebol") như Hyundai và Kia.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, ngành thép lại là "người bị bỏ lại phía sau". Trong một tuyên bố trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã xác nhận rằng thỏa thuận không bao gồm việc cắt giảm mức thuế 50% vốn đã rất nặng nề đối với thép, nhôm và đồng. Điều này giáng một đòn mạnh vào các nhà xuất khẩu thép như POSCO và Hyundai Steel, buộc họ phải chấp nhận hy sinh lợi ích để đổi lấy sự an toàn cho các ngành khác.

Nhìn rộng hơn, quyết định của Seoul được thúc đẩy bởi bối cảnh địa chính trị cấp bách. Các nhà phân tích của Bloomberg chỉ ra rằng, trước đó, các đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Hàn Quốc là Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU) đều đã đàm phán thành công các thỏa thuận riêng với Mỹ để có được mức thuế 15%. Điều này tạo ra sức ép buộc chính quyền của tân Tổng thống Lee Jae Myung phải hành động nhanh chóng nếu không muốn bị yếu thế trong cuộc đua xuất khẩu vào Mỹ.

So sánh với mức thuế 25% mà Mỹ áp lên Ấn Độ và 50% lên Brazil, con số 15% dành cho Hàn Quốc, dù không lý tưởng, vẫn được coi là một kết quả chấp nhận được.

Thỏa thuận Mỹ-Hàn là một ví dụ điển hình cho xu hướng đàm phán song phương thực dụng và cứng rắn hiện nay. Nó cho thấy một Hàn Quốc sẵn sàng chấp nhận các điều khoản bất lợi cho một số ngành để bảo vệ lợi ích quốc gia tổng thể, và một nước Mỹ đã thành công trong việc sử dụng sức mạnh thị trường để buộc một đồng minh kinh tế lớn phải mở hầu bao, phục vụ trực tiếp cho các mục tiêu kinh tế trong nước.

Cuộc gặp sắp tới giữa hai vị tổng thống tại Nhà Trắng được kỳ vọng sẽ làm rõ hơn nữa chi tiết và tương lai của mối quan hệ kinh tế phức tạp này.