NIM co hẹp

Ngành ngân hàng ghi nhận mức lợi nhuận trước thuế cao trong quý 1 vừa qua với các tên tuổi dẫn đầu như VietinBank (mã chứng khoán: CTG) tăng 63% so với cùng kỳ, VPBank (VPB) tăng 58%; Techcombank (TCB) tăng 23%, trong khi đó nhiều ngân hàng lại ghi nhận sự sụt giảm như Eximbank (EIB) giảm 59%; Sacombank (STB) giảm 43% hay LPBank (LPB) giảm 11% so với cùng kỳ. NIM thấp và chi phí dự phòng cao đã chi phối lợi nhuận của các nhà băng trong quý 1.

Sự phân hoá của ngành ngân hàng được cho sẽ rõ nét hơn trong quý 2 và cả năm 2026 khi áp lực thanh khoản chưa thể sớm hạ nhiệt, mục tiêu tăng trưởng tín dụng thấp so với 2025, lãi suất dù đã được điều chỉnh giảm theo yêu cầu của nhà điều hành nhưng vẫn còn ở vùng cao.

Quý 1 năm nay, biên lãi ròng (NIM) toàn ngành đã giảm hơn 20 điểm cơ bản so với quý 1 năm 2025 và 11% so với cùng kỳ. Các chuyên gia của SSI phân tích, khi chi phí huy động duy trì ở mức cao và dư địa tối ưu chi phí không còn nhiều khiến ngành ngân hàng sẽ phải tiếp tục đối mặt với vấn đề NIM co hẹp, yếu tố kìm hãm tăng trưởng lợi nhuận của các nhà băng.

Bối cảnh trên cho thấy lợi thế sẽ thuộc về các nhà băng có vị thế tốt, khả năng mở rộng dư địa cho vay, thanh khoản dồi dào và khả năng quản trị rủi ro hiệu quả, trong đó phải kể đến các ngân hàng tham gia tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém như VPB, MBB và HDB; các ngân hàng sở hữu nhiều lợi thế vượt trội hay có mức nền so sánh thấp.

Áp lực chất lượng tài sản gia tăng

Tỷ lệ nợ xấu tăng lên gây ảnh hưởng đến chất lượng tài sản của các ngân hàng. Thống kê của SSI tại quý 1 cho thấy, tỷ lệ nợ xấu (NPL) tăng lên 1,9% từ mức 1,8% cuối năm 2025; tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLCR) giảm nhẹ xuống 86% từ mức 89%. Xu hướng tương tự cũng ghi nhận ở nhóm nợ xấu (nhóm 2). 

Việc siết tín dụng bất động sản cũng sẽ khiến những ngân hàng có tỷ trọng dư nợ bất động sản nhạt cảm hơn với rủi ro chất lượng tài sản. Hay lãi suất tăng cao ảnh hưởng bất lợi đến nhóm khách hàng vay có lãi suất thả nổi, năng lực tài chính yếu, rủi ro hình thành nợ xấu. Dù vậy, theo góc nhìn của nhiều chuyên gia, dù chất lượng tài sản suy yếu nhưng vẫn nằm trong tầm kiểm soát của các nhà băng.

Trước lo ngại ảnh hưởng từ biến động vĩ mô, nhiều công ty chứng khoán còn điều chỉnh dự báo lợi nhuận của ngân hàng trong quý 2. Mirea Aset điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng lợi nhuận của các ngân hàng Việt Nam từ 20% xuống còn khoảng 14% trong quý 2, ước tính sơ bộ tăng trưởng lợi nhuận trước thuế quý 2 toàn ngành chỉ đạt khoảng 10% so với cùng kỳ.