"Lạm phát tăng cao do ảnh hưởng của chi phí nguyên liệu đầu vào, chi phí vận chuyển gia tăng", Cục Thống kê cho biết và nhận định CPI của tháng 4/2026 và bốn tháng đầu năm 2026 đều ghi nhận mức cao nhất so với cùng kỳ năm trước trong suốt thời gian 5 năm qua.

Báo cáo từ Cục Thống kê cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 tăng 3,31% so với thời điểm tháng 12/2025 và tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân hàng đầu tác động đến CPI đến từ nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng với mức tăng cao nhất lên tới 2,59%, trong đó giá ga tăng tới 35,3% trong tháng, giá dầu hỏa tăng 26,95%.

Dù các mặt hàng năng lượng này được loại trừ trong danh mục tính toán lạm phát cơ bản nhưng lạm phát cơ bản trong tháng 4 vẫn tăng 0,88% so với tháng trước và tăng 4,66% so với cùng kỳ năm trước. Tính trung bình 4 tháng đầu năm, lạm phát cơ bản tăng 3,89% so với cùng kỳ, trong khi đó CPI tăng 3,99% so với cùng kỳ năm trước. 

Giá năng lượng gia tăng đã gây tác động lan toả sang nhiều yếu tố như chi phí vận chuyển, giá đầu vào nhiều nhóm hàng hoá dịch vụ, chi phí sản xuất... mặc dù đã được hỗ trợ từ chính sách bình ổn từ Chính phủ.

Ngưỡng mục tiêu lạm phát của Chính phủ đặt ra là 4,5%. Dù lạm phát bình quân bốn tháng đầu năm chưa vượt ngưỡng mục tiêu Chính phủ nhưng áp lực đã thấy rõ. 

Nhận xét về yếu tố lạm phát, ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, Chuyên gia chiến lược đầu tư tại SSI Research, chia sẻ với nhà đầu tư, ngày 4/5: "Những phản ứng về giá đã xuất hiện và là yếu tố cần theo dõi để thấy những tác động tới tăng trưởng nền kinh tế". 

Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược Thị trường VPBankS cho biết, "chìa khoá" lạm phát của Việt Nam phụ thuộc vào diễn biến tại eo biển Hormuz. Theo ông, chỉ khi các vấn đề tại eo biển Hormuz tìm được sự đồng thuận giữa các bên mới có thể kỳ vọng chỉ số CPI hạ nhiệt ở các tháng tiếp theo.

"Rõ ràng những lo ngại về lạm phát đã được phản ánh. Giá xăng dầu đã tác động đến nhiều yếu tố, nhất là sản xuất và tiêu dùng. Mục tiêu kìm hãm lạm phát của Chính phủ, theo tôi nghĩ đạt được và kỳ vọng câu chuyện tại eo biển Hormuz sẽ sớm giải quyết", ông cho biết.

Cũng theo ông Sơn, với chỉ số CPI cao như hiện tại, dư địa điều hành của chính sách tiền tệ không còn nhiều và sẽ gây nhiều thách thức cho chính sách lãi suất. Theo đó, chính sách tài khoá cần được phát huy tối đa.

Trong bối cảnh vĩ mô còn nhiều bất ổn, biến động nhanh, dịch bệnh, thiên tai khó lường trước, Cục Thống kê cũng kiến nghị về việc điều hành chính sách vĩ mô linh hoạt, thận trọng, nâng cao năng lực tự chủ nền kinh tế và quản lý giá xăng dầu hiệu quả; tránh điều chỉnh đồng thời các mặt hàng Nhà nước quản lý để giảm áp lực lạm phát.

Một dự báo từ KBSV cho biết, trong kịch bản cơ sở, các chuyên gia dự báo, khả năng giá dầu Brent bình quân trong năm chỉ quanh 85-95 USD/thùng, khi đó CPI bình quân năm 2026 sẽ tăng 4,8%so với cùng kỳ. Con số này cao hơn mục tiêu kiểm soát lạm phát của Chính phủ, tuy nhiên đây vẫn là "mức  trong vùng chấp nhận được" và chưa gây áp lực lớn lên ổn định vĩ mô, đồng thời vẫn tạo dư địa cho Ngân hàng Nhà nước linh hoạt trong việc điều hành chính sách tiền tệ.