Bài toán vốn được dự báo trở nên gay gắt hơn với nhiều ngân hàng trong năm nay. Làm sao để duy trì thanh khoản khi tăng trưởng huy động đang đuối sức trước đà bứt phá của tín dụng; cuộc cạnh tranh huy động vốn giữa các nhà băng ngày càng nóng hơn hay hỗ trợ từ kênh OMO có phần mang tính ngắn hạn..., nguồn vốn không còn dồi dào khiến các ngân hàng có thể đối mặt với áp lực thanh khoản trong năm 2026.

Ngày 14/4, tại họp báo Thông tin về kết quả hoạt động ngân hàng quý I/2026 do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức, đại diện NHNN cho biết, tính đến hết quý 3, dư nợ tín dụng toàn hệ thống ngân hàng đạt trên 19,18 triệu tỷ đồng, tăng 3,18% so với cuối năm 2025, trong khi huy động vốn lại chỉ tăng 0,55%. Khoảng cách giữa huy động vốn và tín dụng tiếp tục nới rộng bất chấp việc lãi suất huy động đã tăng mạnh trong quý 1.

Trao đổi với báo chí, bà Phùng Thị Bình, Phó Tổng Giám đốc Agribank, cũng cho biết, quý I/2026, hoạt động huy động vốn của nhà băng cũng gặp khó khăn, tín dụng chỉ tăng 1,8% nhưng nguồn vốn của Agribank chỉ tăng 0,3%, trong đó huy động từ dân cư tăng gần 1,5% nhưng từ tổ chức lại giảm 1,2%.

Bài toán vốn của nhiều nhà băng trở nên thách thức hơn, khi đầu tháng 4, thực hiện theo chủ trương của Chính phủ nhằm ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nhiều ngân hàng thực hiện giảm lãi suất. Trong khi đó, biến động lãi suất liên ngân hàng có phần khó lường.

Lãi suất liên ngân hàng neo cao

Thanh khoản hệ thống đã ghi nhận nhiều thời điểm căng thẳng khiến lãi suất liên ngân hàng từng bật tăng lên 17% trong quý 1 vừa qua. Trong bối cảnh dòng vốn vào chậm và cơ cấu nguồn vốn chủ yếu ngắn hạn, cộng với áp lực gia tăng từ tỷ giá, lãi suất liên ngân hàng khó có thể ổn định.

Nhận định từ VCBS cho thấy, tác động hỗ trợ từ kênh OMO "chủ yếu chỉ mang tính điều tiết tạm thời, giải quyết vấn đề ngắn hạn, do vấn đề cốt lõi vẫn nằm ở cấu trúc nguồn vốn của một số ngân hàng khi nhu cầu vốn trung và dài hạn tiếp tục gia tăng trong khi nguồn vốn huy động vẫn chủ yếu ngắn hạn".

Áp lực với thanh khoản hệ thống được cho còn tiếp diễn trong quý 2 và lãi suất liên ngân hàng tiếp tục neo ở mức tương đối cao trong thời gian tới, đặc biệt tại các kỳ hạn trung và dài hạn. 

Trong khi đó, FiinGroup dự báo, toàn ngành sẽ phải đối mặt với áp lực thanh khoản đáng kể trong suốt năm 2026 sau hai năm tăng trưởng nhanh. Tổ chức này nhận định, các ngân hàng phải dựa nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng. Do đó các nhà băng còn chịu áp lực thanh khoản kéo dài và chi phí vốn trong năm nay.

Bối cảnh trên, NHNN được kỳ vọng trong việc điều tiết thanh khoản linh hoạt trên kênh OMO, góp phần hạn chế "biến động giật cục", ổn định thị trường tiền tệ.

Nhu cầu vốn ngày càng gia tăng

Thực tế cho thấy, nhu cầu vốn ngày càng gia tăng trong nền kinh tế trong bối cảnh đầu tư công được đẩy mạnh, nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn được triển khai. Trong đó, nhu cầu vốn cho trung và dài hạn đặc biệt gia tăng mạnh.

Tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của nhiều ngân hàng duy trì ở mức cao sau thời gian dài đẩy mạnh tín dụng gia tăng nhiều rủi ro cho thanh khoản trong trung và dài hạn.

Ngoài ra, rủi ro địa chính trị leo thang và Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) được dự báo trì hoãn nới lỏng chính sách lãi suất sẽ là những tác nhân ảnh hưởng đến tỷ giá, tác động đến dòng vốn trong hệ thống.

Dù dòng vốn được kiểm soát, ưu tiên cho sản xuất kinh doanh, ưu tiên lĩnh vực tăng trưởng mới, lĩnh vực công nghệ cao, theo VCBS, áp lực huy động vốn lên hệ thống ngân hàng vẫn hiện hữu, nhất là khi mặt bằng lãi suất huy động đang có dấu hiệu đi ngang và khó có khả năng tăng thêm nhờ sự chỉ đạo quyết liệt từ NHNN nhằm hỗ trợ kinh tế và đảm bảo các yếu tố ổn định vĩ mô.

Theo NHNN, dù dự kiến tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ở mức khoảng 15%, đồng thời sẽ điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến thực tế nhằm bảo đảm nhiều mục tiêu trong đó có an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Có thể thấy, thách thức nguồn vốn không còn là câu chuyện riêng lẻ của từng nhà băng mà còn là câu chuyện toàn hệ thống và nền kinh tế trong năm nay. Hiện tại, nhiều chương trình ưu đãi vẫn tiếp tục được ngân hàng triển khai, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Nhiều nhà băng hạ lãi suất huy động, mức giảm phổ biến khoảng 0,1-0,5%, đặc biệt tại các kỳ hạn 12-24 tháng. 

Đại diện SACOMBANK cho biết: "Giảm lãi suất cũng chính là bước đi cụ thể trong định hướng điều hành lãi suất linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường và quản trị nguồn vốn thận trọng mà SACOMBANK đã theo đuổi nhất quán qua nhiều năm. Ngân hàng luôn xác định rằng hoạt động kinh doanh hiệu quả và trách nhiệm với cộng đồng không phải hai mục tiêu đối lập mà cần được cân đối hài hòa".