Chỉ trong ba tháng đầu năm 2026, thị trường IPO Hồng Kông đã huy động 109,9 tỷ đô HK từ 40 đợt niêm yết mới, tăng 489% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất trong vòng 5 năm qua - theo dữ liệu của KPMG, một trong bốn công ty kiểm toán lớn nhất thế giới. 40 lượt phát hành cổ phiếu này đã đóng góp hơn một phần ba tổng giá trị IPO thế giới, với toàn thị trường quốc tế ghi nhận 42,6 tỷ USD từ 251 giao dịch trong cùng kỳ (KPMG).

Sự trỗi dậy mạnh mẽ đó không chỉ là về số liệu. Hồng Kông đã giành lại vị trí dẫn đầu toàn cầu về giá trị IPO trong cả năm 2025, lần đầu tiên kể từ 2019, và Quý 1/2026 xác nhận đây không phải một kết quả ngẫu nhiên. Với nhà đầu tư theo dõi thị trường vốn châu Á, điều quan trọng hơn mức tăng tổng thể là cơ chế tạo ra nó.

15 trong số 40 đợt niêm yết là giao dịch A+H, mô hình niêm yết kép cho phép doanh nghiệp đại lục đã có cổ phiếu A-share đồng thời huy động vốn tại Hồng Kông. Nhóm này đóng góp 66,9 tỷ đô HK, tương đương khoảng 60% tổng giá trị quý. Quy mô trung bình mỗi thương vụ A+H đạt 4,46 tỷ đô HK, so với 1,72 tỷ đô HK ở các đợt niêm yết thông thường, cho thấy đây là nhóm phát hành lớn, có nền tảng, không phải các tên tuổi đầu cơ mới nổi.

Trụ cột thứ hai là Chương 18C, khung pháp lý được Sở Giao dịch và Thanh toán Bù trừ Hồng Kông (HKEX - Hong Kong Exchanges and Clearing Limited) đưa vào hiệu lực từ 31/3/2023 nhằm mở đường cho các công ty công nghệ chuyên biệt chưa đạt ngưỡng doanh thu thông thường. Trong Quý 1/2026, 6 công ty thuộc nhóm này, chủ yếu trong lĩnh vực AI, robot và bán dẫn, huy động 19,5 tỷ đô HK, từ con số 0 trong cùng kỳ năm ngoái. Cùng với các niêm yết kinh tế mới khác, tổng cộng 27 đợt trong nhóm này thu về 73,8 tỷ đô HK, chiếm phần lớn tổng giá trị quý.

Tuy nhiên, bức tranh rực rỡ đó che khuất một đặc điểm quan trọng: 10 IPO lớn nhất trong quý chiếm đến 63% tổng giá trị huy động vốn, theo KPMG. Điều đó có nghĩa là 30 thương vụ còn lại chia nhau chưa đến 40% giá trị. Một thị trường IPO khỏe mạnh cần cả chiều rộng lẫn chiều sâu, và Hồng Kông hiện lại đang có chiều sâu rõ rệt ở nhóm trên cùng, trong khi chiều rộng vẫn còn hạn chế.

Trong cơ cấu nhóm dẫn đầu, phần lớn giá trị tập trung ở hai mảng: Các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, xe điện và pin của đại lục, và các công ty công nghệ cao AI, bán dẫn - trong đó riêng công ty AI MiniMax đã huy động 4,8 tỷ đô HK. Đây đều là những tên tuổi lớn, có nền tảng tài chính và được hậu thuẫn bởi định hướng chính sách rõ ràng từ Bắc Kinh. Sức hút của nhóm này với nhà đầu tư là có thật, nhưng cũng chính vì vậy mà kết quả của chúng khó có thể xem là thước đo cho toàn bộ thị trường. 

Nhóm 30 thương vụ còn lại chủ yếu đến từ ba mảng: công nghệ, truyền thông và viễn thông (TMT), chăm sóc sức khỏe và khoa học đời sống, và hàng tiêu dùng. Câu hỏi thực sự là liệu sức hút của nhóm dẫn đầu có thể lan xuống nhóm nhỏ bên dưới hay không.

Thế nhưng, thị trường IPO Hồng Kông vẫn tồn tại hai điểm yếu đáng lưu ý. Trong đó, KPMG ghi nhận cơ quan quản lý đã phải đưa ra biện pháp ứng phó với thiếu thốn nguồn nhân lực chuyên môn khi khối lượng hồ sơ IPO tăng nhanh, một dấu hiệu cảnh báo tiêu chuẩn công bố thông tin có thể bị ảnh hưởng. Ernst & Young, một hãng kiểm toán lớn khác, cũng ghi nhận một số thương vụ trong Quý 1 đã bị trì hoãn hoặc định giá thấp hơn kỳ vọng do biến động địa chính trị từ khu vực Trung Đông.

Đợt bùng nổ này không tự nhiên diễn ra. Trong gần một thập kỷ qua, HKEX đã từng bước mở cửa thị trường cho nhiều loại hình doanh nghiệp hơn, từ các công ty công nghệ sinh học chưa có doanh thu, đến startup công nghệ giai đoạn đầu, rồi gần đây nhất là cải thiện cách thức định giá và phân bổ cổ phiếu trong các đợt IPO. Tháng 5/2025, sàn này còn cho phép doanh nghiệp nộp hồ sơ niêm yết một cách bảo mật, giảm rủi ro lộ thông tin nhạy cảm trước khi lên sàn. Kết quả là đường ống ứng viên IPO hiện ở mức cao nhất trong nhiều năm, với 366 hồ sơ đang hoạt động tính đến cuối Quý 1/2026, theo KPMG.

Cấu trúc thị trường Hồng Kông đã thực sự cải thiện, không chỉ hưởng lợi tạm thời từ tâm lý thị trường. Nhưng mức tăng trưởng bền vững đòi hỏi sự lan rộng ra ngoài nhóm top 10, điều phụ thuộc nhiều vào thanh khoản thứ cấp và khẩu vị của nhà đầu tư với rủi ro toàn cầu hơn là bất kỳ cải cách quy định nào.