Sự kiện này không chỉ đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của thị trường chứng khoán (TTCK) trong nước mà còn mở ra kỷ nguyên mới đón nhận dòng vốn tỷ USD từ các định chế tài chính toàn cầu.

Quả ngọt từ nỗ lực cải cách

Theo thông tin từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, FTSE Russell ghi nhận những tiến triển quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam đối với nội dung về việc tiếp cận thị trường Việt Nam thông qua công ty chứng khoán toàn cầu. Đồng thời, chính thức xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng Việt Nam từ Thị trường Cận biên (Frontier Market) lên Thị trường Mới nổi Thứ cấp (Secondary Emerging Market) đã được công bố vào tháng 10/2025.

Lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam diễn ra theo đúng kế hoạch là kết quả của sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính; sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành liên quan; sự đồng hành, nỗ lực của các Sở giao dịch chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam, các thành viên thị trường và các tổ chức quốc tế. Thành quả này là kết tinh của một quá trình nỗ lực bền bỉ nhằm tháo gỡ các "nút thắt" về thể chế.

Điểm đáng chú ý trong quyết định của FTSE Russell là việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số sẽ không diễn ra chớp nhoáng trong một lần mà được thiết kế thành một lộ trình gồm 4 giai đoạn. Cách tiếp cận này cho thấy sự đánh giá thận trọng của tổ chức xếp hạng, nhằm đảm bảo thị trường Việt Nam không bị "sốc" trước quy mô dòng vốn khổng lồ, đồng thời duy trì sự ổn định của các chỉ số vĩ mô.

Cụ thể, quá trình phân bổ vốn sẽ chính thức bắt đầu khởi động từ tháng 9/2026 với tỷ trọng đợt đầu là 10%. Tiếp đó, vào tháng 3/2027, tỷ trọng sẽ được nâng thêm 20% (lũy kế 30%). Giai đoạn 3 vào tháng 6/2027 sẽ tiếp tục bổ sung 35% (lũy kế 65%) và dự kiến hoàn tất toàn bộ 100% vào tháng 9/2027 với 35% cuối cùng.

Để chuẩn bị cho lộ trình này, danh sách chính thức và tỷ trọng của từng mã cổ phiếu lọt vào rổ chỉ số sẽ được FTSE Russell chốt và công bố vào ngày 21/08/2026, dựa trên dữ liệu sàng lọc tới cuối năm 2025. Quãng thời gian đệm này là bước lùi chiến lược để các thành viên thị trường chuẩn bị sẵn sàng các phương án giao dịch.

Cơ hội vàng của các doanh nghiệp niêm yết

Việc khoác lên mình "chiếc áo" Thị trường Mới nổi mang lại lợi ích kinh tế vô cùng to lớn. Theo phân tích từ các định chế tài chính hàng đầu, chỉ tính riêng dòng vốn thụ động, TTCK Việt Nam có thể lập tức đón nhận khoảng 1,5 tỷ USD.

Tuy nhiên, đó mới chỉ là bề nổi của tảng băng chìm. Sự kiện nâng hạng đóng vai trò như một "chứng thư bảo lãnh" về uy tín quốc gia, kích hoạt dòng vốn chủ động khổng lồ từ các quỹ và các tập đoàn tài chính đa quốc gia. Tổng quy mô dòng vốn ngoại chảy vào Việt Nam được dự phóng có thể lên tới 6 - 8 tỷ USD trong tầm nhìn trung và dài hạn.

Dòng tiền này dự kiến sẽ chảy mạnh vào nhóm cổ phiếu đáp ứng các tiêu chí khắt khe về quy mô vốn hóa, tính thanh khoản và tỷ lệ tự do chuyển nhượng. Ước tính sẽ có khoảng 32 cổ phiếu của Việt Nam đủ điều kiện lọt vào rổ chỉ số toàn cầu FTSE Global All Index. Đó là những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc, quản trị minh bạch và room ngoại còn rộng mở như HPG, VCB, BID, VIC, VHM được kỳ vọng sẽ là những thỏi nam châm hút vốn mạnh mẽ nhất trong thời gian tới.

Nâng hạng là một cột mốc tự hào, nhưng không phải là vạch đích. Việc bước vào một sân chơi lớn hơn, chuyên nghiệp hơn đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với sự soi xét kỹ lưỡng hơn từ giới đầu tư quốc tế.

Các tiêu chuẩn về quản trị công ty, chất lượng công bố thông tin bằng tiếng Anh, và đặc biệt là các tiêu chuẩn về ESG sẽ không còn là điểm cộng mà trở thành điều kiện bắt buộc. Nếu không liên tục duy trì và cải thiện các tiêu chí này, rủi ro bị hạ bậc hoàn toàn có thể xảy ra. Do đó, đây là thời điểm vàng để các doanh nghiệp niêm yết chủ động tái cấu trúc, nâng tầm hệ thống quản trị để thực sự hóa giải dòng vốn ngoại thành sức mạnh nội lực.

Quyết định của FTSE Russell đã góp phần mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới. Với nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và sự vươn lên mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp, chứng khoán Việt Nam đã sẵn sàng cho một tầm vóc mới, tạo bệ phóng vững chắc cho sự cất cánh của nền kinh tế thực trong thập kỷ tới.