Báo cáo 6 tháng đầu năm của Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho thấy, lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại duy trì ở mức 8-10,1% với các khoản vay mới và cũ còn dư nợ. Với các lĩnh vực ưu tiên, mức cho vay đạt khoảng 3,9%, thấp hơn quy định Ngân hàng Nhà nước với 4%/năm. Theo cơ quan này, mặt bằng lãi suất huy động có xu hướng giảm.

Huy động vốn của các tổ chức tín dụng cũng tăng trưởng chậm lại chỉ với 5,02% tình đến ngày 26/6, trong khi cùng thời kỳ năm trước đạt trên 6%. Đáng nói, tăng trưởng tín dụng toàn nền kinh tế đạt hơn 7,4%, giảm nhẹ so với thời điểm cùng kỳ với 8,3%. Chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn trong hệ thống tiếp tục duy trì ở mức cao và chưa có cải thiện nhiều so với cùng kỳ.

Theo đó, Kho bạc Nhà nước vẫn đóng vai trò quan trọng hỗ trợ thanh khoản hệ thống để bù đắp cho mức chênh lệch trên. Số dư tiền gửi Kho bạc tại các ngân hàng quốc danh ước tính đạt hơn 700 nghìn tỷ đồng vào cuối tháng 6.

Thống kê từ MBS Research cho thấy, trung bình lãi suất kỳ hạn 12 tháng tính thời điểm cuối tháng 6 của các ngân hàng thương mại đã tăng 259 điểm cơ bản so với đầu năm. LPBank dẫn đầu với lãi suất huy động 12 tháng cao nhất ở mức 9%/năm. Dù nhiều ngân hàng đã thực hiện giảm lãi suất theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước song theo tổ chức này mức lãi suất được cho ở mức cao. Điều này xuất phát từ nguyên nhân: mặt bằng lãi suất đã tăng quá nhiều trong quý liền trước. Ngoài ra, trong bối cảnh tín dụng duy trì đà tăng gấp gần 1,5 lần huy động vốn, lãi suất huy động đứng trước sức ép lớn.

Báo cáo về vĩ mô 6 tháng đầu năm của Agriseco, lạm phát đã tiến sát ngưỡng mục tiêu 4,5% của Chính phủ trong khi lạm phát cơ bản vẫn ở mức cao. Nếu giá cả năng lượng, chi phí vận tải, nguyên vật liệu và dịch vụ vẫn duy trì ở mức cao thì mặt bằng lãi suất khó có thể kỳ vọng giảm sâu.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) với quan điểm "diều hâu" vẫn kiên định với mức lãi suất 3,5-3,75%. Khả năng về một đợt tăng lãi suất của FED được cho có thể diễn ra trong tháng 10. Nếu điều này diễn ra chênh lệch lãi suất giữa VND - USD tăng cao, rủi ro tỷ giá và nhập khẩu lạm phát có thể xảy ra. Theo nhiều chuyên gia, bối cảnh trên buộc nhiều ngân hàng khó có thể giảm lãi suất trước yêu cầu ổn định thanh khoản và dòng tiền. Bối cảnh quốc tế biến động, cộng với xu hướng lãi suất cao của nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới cũng sẽ đặt ra nhiều thách thức với lãi suất trong nước.

Theo phân tích của PGS. TS. Nguyễn Hữu Huân - Khoa Ngân hàng, Đại học Kinh tế, TPHCM, nếu trong điều kiện bình thường, NHNN có thể tính đến bài toán giảm lãi suất điều hành để hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, theo ông nếu trước áp lực huy động và thanh khoản, lãi suất thị trường thực tế có thể không giảm theo, thậm chí bị tăng ngược và khiến cho hiệu quả hỗ trợ nền kinh tế của chính sách tiền tệ sẽ giảm đáng kể.

NHNN đã linh hoạt điều hành với nhiều chính sách để hỗ trợ thanh khoản trên hệ thống. Tháng 6, nhiều chính sách được nới lỏng như nâng tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn; dỡ bỏ trần giới hạn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các NHTM hay loại trừ 18 dự án của lớn khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng.

Tại họp báo công bố kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026 của NHNN, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà nhấn mạnh, NHNN tiếp tục duy trì quan điểm điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt, kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Mục tiêu xuyên suốt của NHNN vẫn là nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, các ngành ưu tiên và các động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.