Chiều 24/7/2026, tại tỉnh Cà Mau, Vòng đối thoại địa phương Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026 - Phiên đối thoại tỉnh Cà Mau đã diễn ra trong không khí thẳng thắn và thực chất. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Chương trình xúc tiến thương mại “Tăng cường năng lực doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng nội địa và toàn cầu” thuộc Hành trình Sức khỏe xanh mùa 4, do Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Đồng Nai và Cà Mau phối hợp tổ chức.

Diễn đàn đã đem đến góc nhìn toàn diện và sâu sắc: không chỉ đưa sản phẩm đặc sản địa phương lên kệ siêu thị, mà cốt lõi là làm sao để doanh nghiệp đủ sức trụ vững lâu dài trong hệ thống bán lẻ hiện đại.

Tham dự phiên đối thoại có đại diện lãnh đạo Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, ông Phan Tấn Đạt - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM. Về phía tỉnh Cà Mau có ông Hồ Thanh Thủy - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; ông Phan Hoàng Vũ - Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; ông Lê Văn Sử - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cùng đại diện các sở, ban, ngành, Thành đoàn TP.HCM, Tỉnh đoàn Cà Mau và hơn 100 doanh nhân, doanh nghiệp đến từ nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

Đồng kiến tạo chính sách gắn liền nhu cầu thực tế của thị trường

Mang thông điệp xuyên suốt “Đồng kiến tạo chính sách”, Diễn đàn VPSF 2026 hướng tới việc chuyển từ phản ánh khó khăn đơn thuần sang cùng nhận diện nguyên nhân, đề xuất giải pháp khả thi và xác định rõ chủ thể thực hiện. Các ý kiến và kiến nghị tại phiên đối thoại Cà Mau sẽ được tổng hợp, phân loại cẩn trọng để chuyển tới các cơ quan có thẩm quyền xử lý, đồng thời tiếp tục phản ánh tại các cấp đối thoại tiếp theo của VPSF 2026.

Phát biểu định hướng tại chương trình, ông Phan Tấn Đạt nhấn mạnh rằng đối với doanh nghiệp địa phương, một sản phẩm tốt mới chỉ là điều kiện ban đầu. Muốn vươn xa hơn trên thị trường, doanh nghiệp bắt buộc phải chuẩn hóa chất lượng, bao bì và khả năng truy xuất nguồn gốc, đồng thời đầu tư bài bản cho thương hiệu, nâng cao năng lực quản trị, logistics và ứng dụng công nghệ.

Đặc biệt trong bối cảnh mới, doanh nghiệp cần chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển xanh, bền vững để hòa nhập vào dòng chảy thương mại trong nước lẫn quốc tế. Quá trình nâng cấp này không thể dựa vào nỗ lực đơn lẻ mà đòi hỏi sự hợp lực toàn diện: cơ quan quản lý tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư; các hệ thống phân phối và sàn thương mại điện tử mở rộng cơ hội; còn các tổ chức Hội phát huy vai trò kết nối, tư vấn và xúc tiến thương mại.

Khẳng định cam kết đồng hành từ phía chính quyền địa phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho biết tỉnh sở hữu nhiều tiềm năng lớn về thủy sản, năng lượng tái tạo, thương mại dịch vụ và du lịch sinh thái. Với phương châm lấy chính quyền đồng hành, doanh nghiệp phát triển và người dân thụ hưởng, Cà Mau xác định cộng đồng doanh nghiệp là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Lãnh đạo tỉnh cam kết tiếp tục tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ xúc tiến thương mại và chỉ đạo các sở, ban, ngành duy trì đầu mối theo dõi, hỗ trợ thủ tục để biến các biên bản ghi nhớ thành các dự án, hợp đồng liên kết thực chất.

Bài toán bán lẻ: đưa hàng lên kệ đã khó, ở lại lâu dài còn khó hơn

Tại phiên tọa đàm về tăng cường năng lực doanh nghiệp tham gia chuỗi siêu thị và hệ thống bán lẻ, những trao đổi thực chiến từ các đại diện nhà phân phối lớn như SATRA Group, Menas Group, Công ty TNHH San Hà và Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM đã thu hút sự chú ý đặc biệt. Câu chuyện đưa sản phẩm lên kệ siêu thị vốn là kỳ vọng lớn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các hợp tác xã địa phương, nhưng thực tế cho thấy việc trụ lại trên quầy kệ sau 3 đến 6 tháng mà không bị đào thải mới là bài toán thử thách thực sự.

Phân tích từ góc độ hệ thống bán lẻ đang vận hành 150 cửa hàng, 5 siêu thị và làm việc với gần 600 nhà cung cấp mỗi ngày, ông Nguyễn Trọng Hiệp, Giám đốc Trung tâm Phân phối SATRA (Tổng công ty Thương mại Sài Gòn) đã thẳng thắn chỉ ra những nguyên nhân khiến nhiều sản phẩm địa phương bị đứt gãy sau khi vào siêu thị. Nguyên nhân phổ biến nhất là việc không giữ được sự ổn định về sản lượng và chất lượng. Nhiều doanh nghiệp làm hàng mẫu thẩm định rất chỉn chu, nhưng khi chuyển sang sản xuất đại trà từ lô thứ hai, thứ ba thì chất lượng bắt đầu trồi sụt, khiến người tiêu dùng nhanh chóng mất niềm tin.

Bên cạnh đó, việc doanh số trên mỗi mét kệ không đạt kỳ vọng cũng buộc nhà bán lẻ phải tối ưu lại diện tích trưng bày vốn rất hữu hạn. Mặt khác, nhiều đơn vị dồn toàn bộ ngân sách để mở mã vào hệ thống nhưng lại không có phương án đầu tư tiếp theo cho khuyến mại, dùng thử hay quảng bá, khiến hàng hóa nằm im trên kệ. Việc thiếu nhân sự chuyên trách theo dõi tồn kho và xử lý sự cố phát sinh tại điểm bán cũng khiến mối quan hệ hợp tác dần rạn nứt.

Đại diện SATRA chia sẻ một thông điệp mang tính cốt lõi rằng vào được kệ mới chỉ là thắng một trận đấu, còn ở lại được hay không lại là cả một cuộc chơi dài hạn. Để tránh hội chứng hàng mẫu và giảm thiểu rủi ro cho cả hai bên, các hệ thống lớn như SATRA thường không ký hợp đồng số lượng lớn ngay từ đầu. Thay vào đó, nhà bán lẻ sẽ bắt đầu bằng các đơn hàng thử nghiệm quy mô nhỏ tại một số điểm bán chọn lọc trong vài tháng để đánh giá năng lực thực tế, đồng thời bộ phận kiểm soát chất lượng sẽ liên tục giám sát theo từng lô hàng trước khi quyết định hợp tác dài hạn.

Đại diện Menas Group cho biết hệ thống hiện kinh doanh khoảng 40.000 sản phẩm, trong đó khoảng 45% là sản phẩm trong nước. Tôm và cua có nguồn gốc Cà Mau đã được đưa vào hệ thống; trong một đợt bán kéo dài ba ngày tại bảy khu phức hợp, sản lượng tiêu thụ đạt khoảng 2 tấn. Kết quả này cho thấy sản phẩm đặc trưng của Cà Mau có khả năng tiếp cận phân khúc khách hàng trung lưu, cao cấp và khách du lịch, nếu đáp ứng tốt yêu cầu về chất lượng, thương hiệu, trải nghiệm và khả năng cung ứng.

Từ kinh nghiệm vừa sản xuất, vừa phân phối, đại diện Công ty TNHH San Hà lưu ý doanh nghiệp phải chủ động, đa dạng hóa nguồn đầu vào và kênh đầu ra; kiểm soát chất lượng, kho bãi, logistics, tồn kho, dữ liệu bán hàng và dòng tiền. Quan hệ giữa nhà sản xuất, nhà cung cấp và hệ thống phân phối cần được xây dựng trên nền tảng cam kết, uy tín và hợp tác dài hạn, thay vì chỉ dừng ở từng đơn hàng ngắn hạn.

Bộ tiêu chí lựa chọn đối tác và lời khuyên thiết thực từ SATRA

Để giúp các doanh nghiệp địa phương định hình rõ con đường bước vào chuỗi phân phối hiện đại, ông Nguyễn Trọng Hiệp, Giám đốc Trung tâm Phân phối SATRA đã công khai bộ khung đánh giá nhà cung cấp dựa trên năm tiêu chí cốt lõi. Đầu tiên là sản phẩm phải có chất lượng ổn định và phù hợp với thị hiếu tiêu dùng. Thứ hai là công tác quản lý chất lượng phải chuẩn hóa với đầy đủ hồ sơ pháp lý, chứng nhận an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Tiêu chí thứ ba thuộc về năng lực tài chính với chính sách giá, chiết khấu cạnh tranh, minh bạch. Thứ tư là dịch vụ cung ứng đảm bảo giao hàng đúng tiến độ, đúng số lượng cho nhiều điểm bán. Cuối cùng là uy tín thương hiệu và trách nhiệm với cộng đồng.

Bên cạnh bộ khung cơ bản, SATRA cũng gợi mở bốn điểm cộng chiến lược giúp doanh nghiệp tạo thế thượng phong ngay từ vòng hồ sơ. Đó là việc thể hiện tư duy hợp tác dài hạn với lộ trình phát triển sản phẩm đa dạng chứ không chào bán đơn lẻ; có năng lực logistics chủ động thích ứng với bán lẻ hiện đại; sở hữu câu chuyện sản phẩm rõ ràng gắn với xu hướng tiêu dùng xanh; cùng một đội ngũ kinh doanh phản hồi nhanh, phối hợp ăn ý với bộ phận thu mua.

Nhà bán lẻ khẳng định bộ tiêu chí này không phải rào cản để loại trừ, mà là thước đo để tìm kiếm những đối tác có thể đồng hành lâu dài.

Dành lời khuyên cho các doanh nghiệp OCOP và khởi nghiệp tại Cà Mau, đại diện SATRA nhấn mạnh doanh nghiệp cần chuẩn hóa toàn bộ hồ sơ pháp lý và chất lượng ngay từ giai đoạn phát triển sản phẩm. Cùng với đó, đơn vị sản xuất phải đánh giá chính xác công suất thực tế thay vì đưa ra cam kết vượt quá khả năng rồi vỡ trận. Doanh nghiệp cũng cần chủ động dành ra một khoản ngân sách đồng hành trong 3 đến 6 tháng đầu lên kệ để thực hiện các chương trình kích cầu, coi đây là khoản đầu tư bắt buộc để xây dựng chỗ đứng vững chắc trên thị trường.

Khơi thông đại dương xanh từ vùng nguyên liệu đặc thù Cà Mau

Trong khuôn khổ các phiên thảo luận, tiềm năng và dư địa phát triển của nông sản Cà Mau cũng được các chuyên gia phân tích đa chiều. Với ba mặt giáp biển cùng hệ sinh thái mặn, lợ, ngọt đan xen, Cà Mau sở hữu vùng nguyên liệu tôm, cua và lúa rừng vô cùng giá trị. Tỉnh hiện có hơn 300 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên và 236 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, đã có mặt tại khoảng 80 quốc gia và vùng lãnh thổ, hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch xuất khẩu lên 4 tỷ USD vào năm 2030.

Tuy vậy, các chuyên gia bán lẻ chỉ ra rằng điểm nghẽn lớn nhất của nông sản Cà Mau hiện nay là quy cách đóng gói còn mang dáng dấp chợ truyền thống, bao bì lớn, thiếu định lượng chuẩn hóa nhỏ từ 200g đến 500g và tỉ lệ chế biến sâu còn hạn chế. Nhìn vào giai đoạn 2026–2027, đại diện SATRA nhận định đại dương xanh cho doanh nghiệp Cà Mau nằm ở ba hướng đi chiến lược. Hướng thứ nhất là đẩy mạnh chế biến sâu từ con tôm và con cua để tạo ra các sản phẩm ăn liền, sản phẩm đóng gói chuẩn siêu thị lạnh có biên lợi nhuận cao, thay vì chỉ bán tôm khô hay nguyên liệu thô.

Hướng thứ hai là khai thác câu chuyện vùng sinh thái đặc thù như mô hình tôm - lúa - rừng bền vững, kết nối Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc Quốc gia đối với các đặc sản như mật ong U Minh, ba khía muối, khô cá bổi để chinh phục phân khúc khách hàng cao cấp. Hướng thứ ba là tập trung chuẩn hóa bao bì, đóng gói định lượng nhỏ có mã QR truy xuất nguồn gốc để đáp ứng ngay nhu cầu tiện lợi của thị trường đô thị.

Bên cạnh góc nhìn từ SATRA, các nhà phân phối khác như Menas Group và San Hà cũng chia sẻ những góc nhìn thực tế về xu hướng tiêu dùng xanh, bài toán quản trị tồn kho, quản trị dòng tiền và kiểm soát logistics theo thời gian thực.

Bức tranh chung chỉ ra rằng doanh nghiệp cạnh tranh bền vững trong giai đoạn mới không thể chỉ dựa vào giảm giá hay bán nguyên liệu thô, mà phải dựa vào tốc độ, dữ liệu, độ minh bạch và khả năng giữ trọn niềm tin với đối tác lẫn người tiêu dùng.

Không dừng lại ở việc thảo luận lý thuyết, Diễn đàn VPSF 2026 tại Cà Mau đã chứng kiến sự kết nối thực chất khi năm lượt biên bản ghi nhớ hợp tác được ký kết trực tiếp giữa các doanh nghiệp, hợp tác xã địa phương với các hệ thống phân phối lớn như SATRA Group, Menas Group, San Hà cùng các đơn vị cung ứng như: Hợp tác xã Tài Thịnh Phát Farm, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Vĩnh Hòa Phát, Công ty TNHH Một thành viên Thương mại và Xuất nhập khẩu Thủy sản Trường Hải, Hợp tác xã Mực khô Kiều Nương 2, Hộ Kinh doanh Thủy Lực, Công ty CP Vũ Võ Bạc Liêu, Công ty TNHH Sản xuất thương mại Dịch vụ Trà Thu Hà, Công ty TNHH Thương mại Sản xuất Gạo Hạt Ngọc, Hợp tác xã Thủy Ngọc, Thư Duy Resort, Hợp tác xã Thủy Mộc, Hộ kinh doanh Cà Mau - Đạt Hằng, cùng nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm, du lịch, dịch vụ và lưu trú.

Nội dung hợp tác tập trung vào việc tiêu thụ nông thủy sản, thực phẩm chế biến và liên kết phát triển du lịch, dịch vụ.

Phát biểu tổng kết phiên đối thoại, bà Hồ Lệ Quyên - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Cà Mau cho biết hội sẽ tổng hợp năm nhóm đề xuất trọng tâm về thể chế, liên kết chuỗi, thị trường, nhân lực và công nghệ để báo cáo lãnh đạo tỉnh cũng như Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tìm giải pháp tháo gỡ.

Phiên đối thoại VPSF 2026 tại Cà Mau diễn ra trong khuôn khổ Hành trình Sức khỏe xanh mùa 4, chương trình kết hợp xúc tiến thương mại với an sinh xã hội. Qua các mùa triển khai, Hành trình đã xây cầu, làm nhà tình thương, thắp sáng đường quê, khám thuốc miễn phí và tặng quà cho người dân với tổng giá trị hơn 6 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Tri Quang, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM, Trưởng Ban Chỉ đạo, nhấn mạnh sự kiện tại Cà Mau đánh dấu bước tiến mới khi lần đầu kết hợp khám sức khỏe cộng đồng với đối thoại chính sách và kết nối thương mại.

Đại diện Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam chia sẻ, "sức khỏe xanh" còn đại diện cho sức khỏe của doanh nghiệp và môi trường kinh doanh, nơi doanh nghiệp phát triển nhờ năng lực thích ứng và giá trị tạo ra cho xã hội. Sự kiện đã khẳng định tinh thần trách nhiệm, năng lực hợp lực mạnh mẽ của cộng đồng doanh nhân trẻ, tạo nền tảng vững chắc để doanh nghiệp địa phương tự tin vươn sâu vào chuỗi giá trị nội địa và toàn cầu.