Sự hiện diện của các đại công xưởng quốc tế không đồng nghĩa với việc giới kinh doanh bản địa sẽ tự động có phần trong những hợp đồng cung ứng béo bở. Bức tranh tương phản này đã trở thành tâm điểm mổ xẻ tại phiên đối thoại thuộc Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF 2026) - Phiên đối thoại Ninh Bình, diễn ra vào ngày 23/7/2026, do Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp UBND tỉnh Ninh Bình và Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Ninh Bình tổ chức.

Dù duy trì tốc độ tăng trưởng ở nhóm dẫn đầu trong nửa đầu năm, Ninh Bình vẫn đang đối mặt với bài toán khó về việc làm thế nào để khối tư nhân không trở thành những người đứng ngoài lề.

Việc thiếu vắng một mạng lưới nhà cung cấp nội địa đủ năng lực khiến các dòng vốn ngoại chảy vào tỉnh chỉ tạo ra những giá trị gia tăng hời hợt. Nếu doanh nghiệp địa phương không thể trực tiếp gia công hoặc bán dịch vụ cho các tập đoàn quốc tế, mục tiêu duy trì đà tăng trưởng hai chữ số sẽ thiếu đi trụ cột nội sinh mang tính bền vững.

Thực tế này buộc các nhà hoạch định chính sách phải lập tức định hình lại phương thức hỗ trợ khu vực tư nhân.

Rào cản chuỗi cung ứng

Sự đứt gãy giữa doanh nghiệp nội và khối ngoại bắt nguồn từ những khoảng lùi rất cụ thể về tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực số. Ông Lê Minh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần RoboMinh, chỉ ra rằng sự lệch pha trong quy trình quản lý và rào cản ngôn ngữ đang ngăn cản các nhà máy địa phương tiếp cận chuỗi cung ứng của Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Sự thiếu vắng thông tin minh bạch khiến hai bên không thể thiết lập niềm tin thương mại ngay trên cùng một địa bàn.

Để giải quyết điểm nghẽn này, giới kinh doanh đề xuất nhà nước cần can thiệp bằng các công cụ quy hoạch và tín dụng mồi. Việc xây dựng một trung tâm kết nối cung cầu kèm theo bản đồ năng lực của các xưởng sản xuất địa phương sẽ giúp đối tác nước ngoài dễ dàng sàng lọc đối tác.

Song song đó, các dòng vốn vay ưu đãi cần được hướng đích vào việc giúp doanh nghiệp nhỏ đổi mới công nghệ, từng bước tiệm cận hàng rào tiêu chuẩn quốc tế.

Góc nhìn vĩ mô từ Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, cũng củng cố thêm yêu cầu bức thiết về việc tái cấu trúc không gian công nghiệp. Tỉnh Ninh Bình được khuyến nghị cần tổ chức lại các cụm sản xuất theo hướng sinh thái, tích hợp chặt chẽ với hạ tầng logistics và cảng biển.

Việc mời gọi các tập đoàn FDI tham gia trực tiếp vào hiệp hội doanh nghiệp địa phương sẽ tạo ra kênh đối thoại thường xuyên, giúp công khai sớm các nhu cầu thu mua và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Cam kết ba cùng

Để biến các đề xuất trên mặt giấy thành những chuyển động thực tế, phương thức tương tác giữa nhà quản lý và giới chủ kinh doanh buộc phải thay đổi toàn diện. Khái niệm "ba cùng" đã được ông Hoàng Bình Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, Chủ tịch Danh dự Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, đưa ra như một nguyên tắc điều hành mới. Đó là chính quyền phải cùng bàn để chính sách bám sát thực tiễn, cùng làm để doanh nghiệp tự tin gánh vác các dự án lớn, và cùng tháo gỡ điểm nghẽn cho những thực thể dễ tổn thương nhất.

Phản hồi trực tiếp trước những trăn trở của cộng đồng doanh nghiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Đặng Thanh Sơn khẳng định địa phương đang số hóa nền hành chính nhằm triệt tiêu sự chậm trễ. Tỉnh đã đưa vào thí điểm Trung tâm Điều hành thông minh để giám sát theo thời gian thực toàn bộ tiến độ xử lý hồ sơ, giải ngân vốn và thu ngân sách.

Cơ quan công quyền cam kết duy trì nguyên tắc một việc chỉ giao cho một đầu mối chủ trì, chấm dứt tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các sở ngành.

Chính quyền địa phương cũng đang giao đầu mối khẩn trương xây dựng một cơ sở dữ liệu chuyên sâu về năng lực tài chính và quy trình sản xuất của các công ty trên địa bàn. Dữ liệu này sẽ đóng vai trò như một bản lý lịch đáng tin cậy, hỗ trợ chính quyền đứng ra làm "bà mối" kết nối các nhà cung cấp nội địa với những nhà đầu tư nước ngoài đang tìm kiếm đối tác gia công.

Bên cạnh bài toán vươn ra biển lớn, giới kinh doanh địa phương vẫn đang vật lộn với hàng loạt áp lực vi mô ngay trong giai đoạn khởi tạo. Việc nâng cấp từ mô hình hộ gia đình lên doanh nghiệp thường đẩy các chủ cơ sở vào trạng thái choáng ngợp trước ma trận thủ tục pháp lý.

Đại diện doanh nghiệp truyền thông tại địa phương, bà Bùi Kim Huệ, Giám đốc Công ty Cổ phần Truyền thông số HN Media cho biết, họ rất cần một chương trình đồng hành toàn diện trong mười hai tháng đầu tiên để làm quen với các quy định khắt khe về hóa đơn, thuế và hợp đồng.

Chi phí tuân thủ công nghệ cũng đang tạo ra những gánh nặng tài chính không lường trước cho các công ty khởi nghiệp. Những vướng mắc xoay quanh việc chứng minh tính hợp pháp của bản quyền phần mềm đối với máy tính cũ hoặc thiết bị được tặng cho đang đẩy nhiều công ty vào rủi ro pháp lý. Cơ quan quản lý được yêu cầu phải đưa ra những tiêu chí minh bạch hơn, đồng thời hướng dẫn giới kinh doanh tiếp cận các giải pháp mã nguồn mở để tối ưu chi phí vận hành.

Những sai phạm hành chính phát sinh do thiếu am hiểu thủ tục trong giai đoạn đầu cũng cần được ứng xử linh hoạt và bao dung hơn. Đại diện các xưởng sản xuất nhỏ kỳ vọng cơ quan thuế sẽ phân định rạch ròi giữa lỗi kỹ thuật và hành vi cố ý gian lận. Việc ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tóm tắt các chính sách mới đang được xem là lối ra khả dĩ giúp các chủ doanh nghiệp tránh rủi ro vi phạm do quá tải thông tin pháp luật.

Mô hình tăng trưởng

Tất cả những nỗ lực tháo gỡ rào cản vi mô và vĩ mô này đều hướng tới một đích đến duy nhất: định hình lại động lực phát triển kinh tế của địa phương. Mô hình tăng trưởng dựa dẫm vào lợi thế đất đai giá rẻ hay nhân công bậc thấp đang dần đi đến giới hạn.

Giới chuyên gia nhận định Ninh Bình cần sớm hình thành một trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo để ươm mầm nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ trực tiếp cho các ngành công nghiệp mới.

Nguồn lực xã hội từ các cá nhân và tổ chức tư nhân cần được khơi thông mạnh mẽ hơn thông qua các cơ chế hợp tác công - tư. Thay vì nhà nước tự bỏ ngân sách xây dựng các thiết chế hỗ trợ, việc giao quyền đầu tư các không gian khởi nghiệp, hệ thống màn hình truyền thông thông minh hay trung tâm xúc tiến thương mại cho khối tư nhân sẽ mang lại hiệu quả vượt trội. Dòng vốn xã hội hóa sẽ giúp các địa phương nhanh chóng hiện đại hóa hạ tầng đô thị mà không làm suy kiệt ngân sách.

Khép lại phiên đối thoại, một sáng kiến mang tên chương trình Vendor Ninh Bình đã được giới doanh nhân trẻ thai nghén. Đây được kỳ vọng sẽ là bệ phóng bài bản giúp các công ty tư nhân từng bước làm quen với tiêu chuẩn khắt khe, tiến tới giành lấy vị trí vững chắc trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.

Một số hình ảnh tại diễn đàn