Một danh mục cực kỳ mờ nhạt và rộng lớn, bao gồm 07 trong số 10 quốc gia đông dân nhất thế giới: Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Indonesia, Pakistan, Brazil và Mexico, cộng với một loạt các địa điểm quan trọng về kinh tế và địa chính trị khác, như Nam Phi, Đài Loan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ba Lan. Đối với các nhà đầu tư, việc né tránh những quốc gia và vùng lãnh thổ này có nghĩa là bỏ lỡ khả năng tăng trưởng hơn và sự chắc chắn của việc đa dạng hóa hơn nữa.

Khái quát hóa về một vùng rộng lớn của hành tinh là điều nguy hiểm, nhưng phần lớn, biến thể Omicron, lạm phát tăng vọt, thắt chặt chính sách tiền tệ, xung đột chính trị và biến đổi khí hậu đe dọa các quốc gia này một cách khẩn cấp hơn các quốc gia giàu có. Thị trường chứng khoán ở những nước này nhìn chung đã giảm trong năm nay, trong khi thị trường Mỹ lại tăng. Vì những lý do đó, các chuyên gia trong và ngoài Phố Wall thường khuyên nhà đầu tư nên giảm mức độ quan tâm trong ít nhất vài tháng tới.

Một vấn đề khác là các ngân hàng trung ương phương Tây đã bắt đầu tiến tới một chính sách thắt chặt tiền tệ. Anu Gaggar, chiến lược gia đầu tư toàn cầu của Commonwealth Financial Network, cho biết: “Về mặt lịch sử, điều đó đã dẫn đến dòng chảy tài sản ra khỏi các thị trường mới nổi, có thể gây tổn hại nặng nề cho chúng”.

Hôm thứ Năm, Ngân hàng Trung ương Anh đã nâng lãi suất chuẩn ngắn hạn lần đầu tiên sau ba năm rưỡi. Một ngày trước đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ  thông báo đẩy nhanh việc tăng lãi suất, điều này dường như sẽ bắt đầu vào nửa đầu năm 2022. Lãi suất cao hơn ở Hoa Kỳ sẽ có xu hướng làm tăng giá trị của đồng đô la so với các loại tiền tệ khác, và có thể dễ dàng gây ra thiệt hại tài sản thế chấp ở nhiều thị trường mới nổi. Một số quốc gia như Brazil, Chile, Mexico, Nga, Hungary và Cộng hòa Séc, đã bắt đầu tăng lãi suất trong nỗ lực chống lạm phát và phá giá tiền tệ.

Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại từ Singapore trước khi Fed công bố, Robert Subbaraman, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu vĩ mô toàn cầu của Nomura, gã khổng lồ tài chính Nhật Bản, cảnh báo rằng các thị trường mới nổi hiện đang khá dễ bị tổn thương. Ông nói: “Tôi muốn nói với các nhà đầu tư rằng hãy hết sức cẩn thận trong sáu tháng tới hoặc lâu hơn”.

Trong một loạt các báo cáo nghiên cứu, ông đã cảnh báo về các lỗ hổng của một nhóm các quốc gia mà ông gọi là “nhóm 10 bất ổn” gồm Brazil, Colombia, Chile, Peru, Hungary, Romania, Thổ Nhĩ Kỳ, Nam Phi, Indonesia và Philippines. Tất cả đều có chung “sự kết hợp giữa tăng trưởng yếu kinh niên, lạm phát gia tăng và sự suy thoái rõ rệt về tài khóa” có thể dẫn đến các cuộc khủng hoảng tài chính sâu sắc.

Tương tự, trong một báo cáo hôm thứ Ba vừa qua, công ty nghiên cứu độc lập Oxford Economics cho biết về các thị trường mới nổi: "Chúng tôi giữ niềm tin thấp ở cấp độ tài sản trong khi sự không chắc chắn vẫn tồn tại về lạm phát, biến thể Omicron và chính trị”. Oxford Economics cho biết họ sẽ hạn chế phơi nhiễm rủi ro tài chính (financial exposure) ở nhiều quốc gia, bao gồm Nam Phi (nơi Omicron lần đầu tiên được xác định), phần lớn châu Mỹ Latinh và một loạt các nơi khác nhau, từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia, Hàn Quốc và Đài Loan.

Gần như tất cả các thị trường mới nổi đang được gộp chung với các tài sản khác ở phần cuối đầy rủi ro của chuỗi đầu tư: “cổ phiếu meme” như GameStop và AMC Entertainment, tiền điện tử và cổ phiếu công nghệ có giá cao. “Lãi suất tăng, rủi ro giảm” là một câu thần chú đầu tư thường xuyên và được cho là lý do chính đáng.

Dưới sự cưỡng ép, thị trường toàn cầu có xu hướng chuyển từ “chấp nhận rủi ro ở mức thấp” (risk on) sang “chấp nhận rủi ro mức cao” (risk off). Cứ như thể cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa và thị trường ngoại hối đang phản ứng lại sự tấn công của một nhạc trưởng lanh lợi nhưng độc đoán, người thường xuyên thay đổi hướng đi nhưng vẫn khăng khăng rằng tất cả các thành viên trong dàn nhạc chơi cùng nhau như một.

Tóm lại, đây có lẽ không phải là thời điểm lý tưởng để đầu tư vào thị trường mới nổi nhưng có thể đã tham gia một cách gián tiếp, thậm chí có thể không nhận ra điều đó. Trong khoảng hơn 20 năm qua, chúng đã trở thành một phần tiêu chuẩn của nhiều danh mục đầu tư cổ phiếu và trái phiếu dài hạn, đa dạng, đặc biệt là những danh mục được tạo thành từ các quỹ chỉ số chi phí thấp (low-cost index funds).

Sự phân bổ điểm chuẩn này không lớn nếu cho rằng các quốc gia mới nổi chiếm khoảng 39% nền kinh tế thế giới, tính theo tổng sản phẩm quốc nội và chiếm khoảng 1/4 giá trị của thị trường chứng khoán thế giới. Hơn nữa, sử dụng các nguyên tắc của lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại, Morgan Stanley đã tính toán rằng việc phân bổ 27% thị trường mới nổi trong danh mục đầu tư chứng khoán toàn cầu sẽ tạo ra sự cân bằng tốt nhất giữa rủi ro và lợi nhuận.

Nhưng ngoài mối quan tâm về sự thay đổi thị trường trong ngắn hạn, có những lý do chính đáng để không đầu tư quá nhiều vào các thị trường mới nổi: đó là đổ tiền vào các hệ thống chính trị và kinh tế mà có thể thấy khó chịu, hoặc tệ hơn.

Tất cả các lựa chọn này đều liên quan đến các thỏa hiệp và rủi ro. Lợi ích tài chính của việc sở hữu những cổ phần nhỏ, gián tiếp trong các doanh nghiệp ở mọi nơi trên thế giới là một sự vượt trội hơn hẳn.

Ngoài ra còn có một yếu tố vị tha, một yếu tố khó có thể chứng minh bằng định lượng, nhưng được lịch sử nhân loại hình thành: Khi mọi người giao dịch và đầu tư vào nhau, cơ hội hòa bình và thịnh vượng sẽ lớn hơn.