Washington đang chuẩn bị tung ra một công cụ thuế quan hoàn toàn mới để siết chặt tiêu chuẩn thương mại quốc tế ngay trước thời điểm sắc thuế cũ hết hiệu lực.

Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố quyết định cuối cùng về các biện pháp thuế quan trừng phạt đối với 60 đối tác thương mại vào ngày 23/7/2026. Động thái này nhằm thay thế mức thuế toàn cầu sắp hết hạn vào ngày 24/7 sau khi Tòa án Tối cao Mỹ lật lại các sắc lệnh trước đó. Quyết định sắp tới đẩy hàng chục nền kinh tế vào diện chịu mức thuế bổ sung từ 10% đến 12.5%.

Trong văn bản trình lên Ủy ban Tài chính Thượng viện Mỹ ngày 22/07, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh rằng chiến lược thương mại cốt lõi của chính quyền hoàn toàn không thay đổi bất chấp các thách thức pháp lý trong nước. Chính phủ Mỹ buộc phải chuyển hướng sang các công cụ điều tra truyền thống sau khi Tòa án Tối cao bãi bỏ các mức thuế đối ứng dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế vào tháng 02.

Các cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 trở thành trụ cột pháp lý mới để duy trì hàng rào bảo hộ.

Cuộc điều tra khởi xướng từ tháng 3 dựa trên lập luận rằng sự thiếu hụt các quy định cấm nhập khẩu hàng hóa làm từ lao động cưỡng bức tạo ra lợi thế cạnh tranh bất bình đẳng. Ông Greer khẳng định Mỹ là quốc gia duy nhất trên thế giới vừa thông qua vừa thực thi hiệu quả quy định này nhằm tạo ra sân chơi bình đẳng. Washington tận dụng tối đa các công cụ pháp lý truyền thống để tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu và buộc các đối tác nhượng bộ.

Sức ép này làm gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng khi các doanh nghiệp toàn cầu phải gánh chịu chi phí tuân thủ khổng lồ để minh bạch hóa nguồn gốc nguyên vật liệu. Sự thay đổi đột ngột làm lung lay các hợp đồng dài hạn và bóp nghẹt biên lợi nhuận của các ngành hàng thâm dụng lao động. Tác động dây chuyền lan rộng từ các tập đoàn đa quốc gia đến các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ trên khắp thế giới.

Thị trường tài chính toàn cầu ghi nhận những phản ứng thận trọng khi chi phí bảo hiểm vận tải và tỷ giá biến động mạnh trước thời điểm công bố. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng những quốc gia phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ sẽ chịu tổn thất nặng nề nếu không kịp thời thích ứng. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có xu hướng dịch chuyển sang các khu vực có rủi ro pháp lý thấp hơn.

Việc chuyển dịch sang cơ chế điều tra thương mại truyền thống cho thấy chiến lược bảo hộ dài hạn của Washington sẽ tiếp tục duy trì sức ép lớn trong thời gian tới. Các quốc gia bị ảnh hưởng không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cải cách khung pháp lý nội bộ và nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Cuộc chiến pháp lý và thuế quan này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cách thức vận hành của trật tự thương mại toàn cầu.