Ký kết Nghị định thư xuất khẩu bưởi, chanh sang Trung Quốc: Cơ hội và thách thức cho hàng triệu nông dân Việt Nam
(DNTO) - Ngày 15/4/2026, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã chính thức ký kết Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi và quả chanh xuất khẩu từ Việt Nam.
Đây là một cột mốc quan trọng, mở ra cơ hội lớn để ngành nông nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu trái cây chất lượng cao sang thị trường tỷ dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình chứng kiến lễ ký kết. Ảnh Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, việc ký kết Nghị định thư là thành quả của một quá trình đàm phán đầy nỗ lực từ năm 2019 giữa các chuyên gia bảo vệ và kiểm dịch thực vật của hai nước.
Kết quả này không chỉ phản ánh sự phối hợp chặt chẽ, tinh thần trách nhiệm cao nhằm hài hòa các yêu cầu kỹ thuật khắt khe, mà còn cho thấy sự chủ động của Việt Nam trong chiến lược lựa chọn và ưu tiên đàm phán mở cửa thị trường cho những sản phẩm có lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ. Trong bối cảnh hợp tác kinh tế - nông nghiệp Việt Nam và Trung Quốc không ngừng được củng cố, việc bưởi và chanh được cấp "hộ chiếu" chính ngạch tiếp tục khẳng định xu hướng giao thương minh bạch, tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và sự hoàn thiện của cơ chế hợp tác song phương.
Việt Nam hiện sở hữu diện tích trồng bưởi và chanh rộng lớn, tập trung nhiều nhất tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (Bến Tre, Vĩnh Long, Long An...) và một số tỉnh miền núi phía Bắc. Các sản phẩm tiêu biểu như bưởi da xanh, bưởi Năm Roi hay chanh không hạt từ lâu đã khẳng định được chất lượng, mẫu mã đẹp và hương vị đặc trưng. Những loại trái cây này không chỉ được thị trường nội địa đặc biệt ưa chuộng mà còn đáp ứng tốt tiêu chuẩn của nhiều thị trường khó tính trên thế giới.
Việc ký kết Nghị định thư lần này sẽ giúp sản phẩm bưởi và chanh của Việt Nam thoát khỏi tình trạng xuất khẩu tiểu ngạch vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro và bấp bênh. Xuất khẩu chính ngạch đồng nghĩa với việc các lô hàng sẽ được thông quan nhanh chóng hơn, giảm thiểu chi phí lưu kho bãi, hạn chế tình trạng ùn ứ tại các cửa khẩu, từ đó nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho nông sản Việt. Đồng thời, cơ chế này giúp định hướng các doanh nghiệp và người nông dân chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, quy mô và bền vững hơn.
Cánh cửa thị trường lớn đã rộng mở, nhưng để tận dụng tối đa cơ hội này, ngành nông nghiệp cũng phải đối mặt với những yêu cầu rất chặt chẽ. Theo nội dung của Nghị định thư, toàn bộ các vùng trồng và cơ sở đóng gói bưởi, chanh xuất khẩu sang Trung Quốc đều phải được đăng ký, cấp mã số bởi cơ quan chuyên môn Việt Nam, đồng thời phải được Tổng cục Hải quan Trung Quốc phê duyệt.
Bên cạnh đó, các lô hàng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, không được nhiễm các loại sinh vật gây hại mà phía Trung Quốc kiểm soát, và phải đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Các khu sơ chế, nhà máy đóng gói quy mô lớn tại các vùng chuyên canh bắt buộc phải nâng cấp quy trình kiểm soát chất lượng từ khâu thu hoạch đến khi xuất xưởng.
Năm 2026 tiếp tục là một năm bứt phá của ngành rau quả Việt Nam khi liên tiếp các loại trái cây chủ lực có chỗ đứng vững chắc tại thị trường quốc tế. Cùng với sầu riêng, thanh long hay tổ yến, quả bưởi và quả chanh được kỳ vọng sẽ trở thành những trụ cột mới, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tỷ đô của đất nước trong thời gian tới. Nhìn chung, sự đồng hành của cơ quan quản lý, tính tuân thủ của doanh nghiệp và sự thay đổi tư duy của người nông dân chính là "chìa khóa" quyết định sự thành công lâu dài của nông sản Việt tại thị trường nước bạn.