Động thái trên diễn ra sau cuộc họp giữa lãnh đạo các ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Theo chủ trương của Chính phủ, các ngân hàng đều cam kết giảm lãi suất tiền gửi và cho vay, hướng tới mục tiêu hỗ trợ phát triển kinh tế và ổn định vĩ mô. Bản thân NHNN cũng sẵn sàng sử dụng đa dạng các công cụ chính sách tiền tệ để hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng thương mại. 

Tính đến hiện tại, mức điều chỉnh lãi suất của nhà băng phổ biến khoảng 0,3-0,5%, thấp hơn so với mục tiêu định hướng 0,5-1% của NHNN. Dù vậy, trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng căng thẳng khi khoảng cách huy động và tín dụng tiếp tục được nới rộng trong ba tháng đầu năm nay và cuộc chạy đua hút vốn nóng lên trong thời gian qua, động thái trên có lẽ không dễ dàng với nhiều nhà băng, đặc biệt với các ngân hàng tư nhân.

Việc kéo dài hạ lãi suất duy trì trong bao lâu và liệu đây có phải tín hiệu cho giai đoạn nới lỏng chính sách tiền tệ là câu hỏi được nhiều người quan tâm.

"Chúng tôi cho rằng, đây chỉ là những phản ứng mang tính ngắn hạn", báo cáo mới ra mắt của ACBS cho biết. 

Nhóm phân tích chỉ rõ, việc hạ lãi suất sẽ kéo theo nhiều hệ luỵ với tỷ giá và lạm phát. Cán cân thương mại ba tháng đầu năm đang rơi vào tình trạng nhập siêu với trị giá lên tới 3,64 tỷ USD sau nhiều năm liên tục xuất siêu. Nguyên nhân một phần đến từ nhóm xăng dầu trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao. Chi phí nhập khẩu năng lượng lớn gia tăng nhu cầu USD thực tế, gây áp lực lên cán cân ngoại tệ trong ngắn hạn. Tỷ giá trong nước khó duy trì ổn định.

Trong khi đó các ngân hàng trung ương cũng khó cắt giảm lãi suất trong tình hình biến động hiện nay. FED cũng gặp nhiều thách thức từ lạm phát chi phí đẩy nên việc tăng lãi suất trong năm nay cũng là một câu hỏi lớn. Việt Nam có nền kinh tế mở, chính sách tiền tệ vốn chịu nhiều áp lực từ bên ngoài.

"Dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ tại Việt Nam không còn nhiều", ACBS nhận định. 

Các chuyên gia cũng cho biết: "Giá dầu neo cao đồng thời mang đến rủi ro về lạm phát đối với Việt Nam nếu đồng thời kết hợp với việc gia tăng quy mô cung tiền nhanh chóng trong thời gian ngắn".

Nhóm phân tích chỉ rõ, nếu các chính sách lãi suất hấp dẫn trên có thể kéo dài trong bối cảnh hiện nay thì vấn đề quan trọng là làm sao bù đắp được nhu cầu thanh khoản thực tế và giải quyết được bài toán an toàn thanh khoản. Và để làm được điều này, Việt Nam cần duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt với sự phối hợp đầy đủ nhiều công cụ khác nhau, có thể kể đến như từ OMO, Swap và tái cấp vốn, song song đó là có cho phép tính tiền gửi kho bạc vào công thức tính LDR (tỷ lệ vay/huy động vốn) ở các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước để giảm áp lực cho các nhà băng.

Theo định hướng từ Chính phủ, NHNN luôn khẳng định không đánh đổi tăng trưởng vĩ mô để lấy tăng trưởng, mục tiêu kiểm soát lạm phát ở mức 4,5%, đồng thời giữ vững tăng trưởng hai con số trong năm nay và các năm tiếp theo mà Chính phủ đã đặt ra. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị từ bên ngoài chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá xăng dầu thế giới tiếp tục neo cao, theo nhiều chuyên gia, nhà điều hành sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, cho biết: "Sẽ có nhiều vấn đề mà Chính phủ mới và Thống đốc Ngân hàng mới đối mặt khi có nhiều cơn gió ngược từ bên ngoài. Điều hành chính sách tiền tệ trong nước sẽ không còn đơn giản và cần chính sách tài khoá để hấp thụ bớt".

Cũng theo ông Tuấn: "Việc điều chỉnh giảm lãi suất không phải là tín hiệu của chu kỳ nới lỏng tiền tệ. Đây là cách mà bộ máy mới hành động để quản trị rủi ro cho hệ thống trước cú sốc bên ngoài".