Khó khăn bủa vây 

Phát biểu tại Diễn đàn "Khôi phục chuỗi cung ứng, phát triển logistics sau đại dịch", ngày 14/12, ông Thân Đức Việt, Tổng công ty may 10, cho hay, sau khi Chính phủ thay đổi chiến lược từ "Zero Covid" sang "Thích ứng an toàn, linh hoạt và kiểm soát hiệu quả dịch bệnh, kim ngạch xuất khẩu ngành dệt may năm 2021 ước đạt kim ngạch 39 tỷ USD, tăng 11% so với năm 2020.

Với kết quả này, ngành "về đích" với mục tiêu đặt ra từ cuối năm 2020 và vượt so với kịch bản tăng trưởng cao nhất 38 – 38,5 tỷ USD trong năm 2021 điều chỉnh khi dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.

Với diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, Hiệp hội xây dựng 3 kịch bản phát triển trong năm 2022.

Kịch bản thứ nhất, nếu đầu năm 2022 dịch Covid-19 được kiểm soát, ngành dệt may Việt Nam đặt ra mục tiêu xuất khẩu 42,5 - 43,5  tỷ USD.

Ở kịch bản trung bình, nếu tình hình dịch bệnh có thể kiểm soát về cơ bản vào giữa năm 2022, ngành dệt may đặt ra mục tiêu xuất khẩu đạt khoảng 40 – 41 tỷ USD.

"Trong tình hình xấu nhất, khi biến chủng Omicron đang bùng phát tại nhiều nước trên thế giới và khả năng kiểm soát dịch bệnh kéo dài đến cuối năm 2022. Ngành dệt may Việt Nam vẫn có thể đạt mức xuất khẩu từ 38 – 39 tỷ USD", ông Việt nói.

Cũng theo ông Việt, ngành dệt may đang cố gắng giữ hoạt động của chuỗi cung ứng bởi sự gắn bó giữa khách hàng với doanh nghiệp là một trong những điều kiện sống còn. Bởi, nếu khách hàng chuyển sang thị trường khác, doanh nghiệp rất khó kéo họ quay trở lại. 

Ông Việt cũng chỉ rõ, ngành dệt may Việt Nam có đặc điểm nằm trong mắt xích toàn cầu, vừa phụ thuộc vào câu chuyện nguyên phụ liệu, vừa chiếm lĩnh thị trường xuất khẩu, tuy nhiên trong logistics hiện nay, ngành dệt may trên 65% nguyên phụ liệu phải nhập khẩu từ nước ngoài.

"Trong chuỗi cung ứng toàn cầu, chúng ta mạnh về sợi, mạnh về may, nhưng lại "hổng" về dệt nhuộm, đây là nút thắt lớn dẫn đến chúng ta phải phụ thuộc rất nhiều nguyên liệu vào Trung Quốc", ông Việt chỉ rõ.

Cùng với đó, hàng loạt các vấn đề như giá cước vận chuyển tăng phi mã, thiếu hụt container rỗng, gián đoạn chuỗi cung ứng đã tạo nên rào cản cho sự phát triển của ngành dệt may. Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình những tháng cuối năm 2021 liên tục "đảo chiều", giá năng lượng, lạm phát… tăng cao. 

Nên bỏ tư duy cứ nói đến ngành dệt nhuộm là ngành ô nhiễm

Với lỗ hổng lớn về dệt nhuộm như hiện nay, ông Việt trăn trở: "Hiện nay, có thực trạng, cứ nói đến dệt, ngay lập tức các địa phương nghĩ ngay đến ô nhiễm môi trường, thử hỏi hiện nay ngành dệt may là ngành lõi của Trung Quốc, họ có thể phát triển rất nhiều nhưng vẫn giữ ngành may là ngành chủ đạo, Ấn Độ, Banglades cũng vậy... Tại sao Việt Nam lại cứ sợ, trong khi chúng ta có hệ thống xử lí nước thải rồi... Theo đó tôi đề nghị, trong chính sách quy hoạch ngành dệt may Việt Nam tầm nhìn 2025-2030, chúng ta cũng nên bỏ tư duy cứ nói đến ngành dệt nhuộm là ngành ô nhiễm".

“Chúng tôi mong muốn chiến lược sẽ định hướng hình thành các khu công nghiệp lớn có xử lý nước thải tập trung thu hút các dự án dệt nhuộm có công nghệ hiện đại. Nếu Việt Nam không sản xuất được nguyên phụ liệu đáp ứng yêu cầu xuất xứ, ngành dệt may sẽ không được hưởng lợi ích từ các FTA và tiếp tục phải gia công với giá trị gia tăng thấp, kém hiệu quả”, ông Việt nhấn mạnh.

"Đề xuất của chúng tôi nằm trong cái lõi của sự phát triển của ngành. Năm 2022 Hội dệt may Việt Nam dự kiến đạt 41- 42 tỉ USD xuất khẩu, với câu chuyện đó mà chúng ta bị đứt chuỗi cung ứng, tức bị lỗ hổng trong phần dệt nhuộm, thì không những không chủ động trong nguyên phụ liệu mà còn ảnh hưởng đến việc tận dụng các cơ hội như CPTPP, EVFTA...", ông Việt nói thêm.

Ngoài ra, theo ông Việt, Chính phủ, Hiệp hội hàng hải, các chuỗi cung ứng logistics cũng nên có lộ trình, mục tiêu để chủ động đối với tuyến vận chuyển dài, nên thiết kế các tàu mẹ... Nên can thiệp vào câu chuyện thống nhất quy định về phí, cước có thể lên xuống theo thị trường, nhưng riêng về phí và phụ phí thì nên thống nhất để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.