Vài tháng trước, giới đầu tư Phố Wall không mấy kỳ vọng vào việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể dẫn nền kinh tế nước này đến kết cục “hạ cánh mềm”. Nhưng đã có ngày càng nhiều nhà đầu tư đặt cược vào viễn cảnh đó.

Theo phân tích của Goldman Sachs Group Inc., nhiều quỹ tương hỗ (mutual funds) và quỹ phòng hộ (hedge funds), quản lý các tài sản có giá trị khoảng 4,8 triệu USD, đã bỏ tiền đầu tư vào các cổ phiếu có thể được lợi khi lạm phát nguội lạnh, lãi suất cho vay đi xuống, và nền kinh tế Mỹ tránh khỏi suy thoái.

Những nhà đầu tư này có vị thế cổ phiếu cao hơn trung bình vào các công ty thuộc ngành công nghiệp, nguyên liệu và năng lượng. Cả ba nhóm ngành này thường rất nhạy cảm với những thay đổi trong ngành kinh tế, đầu tư vào chúng là đặt cược vào việc nền kinh tế Mỹ vượt qua hiểm hoạ của suy giảm trầm trọng và kéo dài.

Một viễn cảnh như thế cũng là mục tiêu mà Cục Dự trữ Liên bang Mỹ mong muốn. Trong năm nay, Fed đã phải liên tiếp tăng lãi suất cho vay để làm chậm nền kinh tế và khống chế lạm phát. Chính sách tiền tệ thắt chặt như thế thường dẫn đến suy thoái kinh tế, nhưng các nhà lập chính sách của Fed hy vọng điều đó sẽ không xảy ra, với nền kinh tế Mỹ hồi phục trở lại sau khi lạm phát suy giảm, một kết quả được gọi là “hạ cánh mềm”.

Những thông tin kinh tế gần đây góp phần giúp các nhà đầu tư theo đuổi hy vọng của Fed. Theo đó, thị trường việc làm tại Mỹ vẫn còn mạnh, với tỉ lệ thất nghiệp đạt mức thấp kỷ lục 3,7% trong tháng 11/12. Chỉ số chi tiêu của người tiêu dùng vẫn đi lên, mặc dù chịu áp lực từ giá cả leo thang. Thậm chí đã có những dấu hiệu cho thấy lạm phát đang yếu dần. Vật giá tiêu dùng tăng 7,7% trong tháng trước, một mức tăng nhưng là mức tăng nhỏ nhất tính từ tháng 1 năm nay.

Ngày càng có vẻ như nước Mỹ sẽ thoát khỏi “vết sẹo của một cuộc suy thoái kinh tế sâu sắc” -  Katie Nixon, Giám đốc đầu tư thuộc Northern Trust Wealth Management, bình luận.

Dĩ nhiên, chủ đề này vẫn là trọng tâm tranh cãi đang diễn ra trong giới đầu tư của Phố Wall, với phía phản biện tin rằng suy thoái kinh tế là không thể tránh khỏi.

Vẫn còn rất nhiều thử thách tồn tại, đáng lưu ý nhất vẫn là một thị trường việc làm còn “nóng đỏ”. Trong bài phát biểu gần đây, Chủ tịch Fed, Jerome Powell, đã nhắc đến việc mức lương vẫn đang tăng rất nhanh để có thể giúp lạm phát quay về mức 2% mà Fed mong muốn.

Bộ Lao động Mỹ sẽ tung ra chỉ số giá tiêu dùng (consumer-price index) vào thứ Ba tuần này. Bản báo cáo sẽ là những thông tin cuối cùng để Fed phân tích tình hình lạm phát và quyết định mức tăng lãi suất trong tháng 12. Giới phân tích đã tin rằng Fed sẽ chỉ tăng lãi suất lên 0,5%, thay vì mức 0,75% trong các tháng trước. Nhưng nếu chỉ số lạm phát không khả quan, Fed sẽ phải mạnh tay hơn trong năm 2023. Giá cổ phiếu rớt vào phiên giao dịch cuối tuần vừa qua sau khi có tin giá sản xuất của tháng 11 tăng hơn dự kiến.

Các dữ liệu lịch sử không ủng hộ cho hy vọng của Fed. Trong số 12 lần Fed buộc phải tăng lãi suất, đã có 9 dịp nền kinh tế rơi vào suy thoái. Những đợt suy thoái kinh tế như thế luôn đặt thêm áp lực nặng nề cho thị trường chứng khoán, vốn đã tơi tả trong năm nay.

Giá cổ phiếu Mỹ tuy có tăng lên hơn điểm thấp nhất trong tháng 10, nhưng tính toàn năm thì chỉ số S&P 500 vẫn đi xuống 17%, đang chuẩn bị kết thúc một năm tồi tệ nhất tính từ khủng hoảng kinh tế 2008.

Theo dữ liệu của Dow Jones Market Data, thị trường chứng khoán thường đi xuống khoảng 30% trong các thời kỳ suy thoái kinh tế, tính từ 1929.

Thế nhưng, các chuyên gia phân tích kinh tế ở nhiều hãng đầu tư, bao gồm Goldman Sachs, BMO Wealth Management và Credit Suisse Group AG, đều đang dự đoán nền kinh tế Mỹ sẽ có thể đạt được một cuộc “hạ cánh mềm” trong năm tới.

Dù suy thoái kinh tế có diễn ra hay không, thì ý kiến chung vẫn là: Thị trường sẽ còn rất bất ổn trong một thời gian dài.

Christopher Smart, Giám đốc chiến lược đầu tư toàn cầu tại Barings Investment Institute, nói: “Sẽ còn tuỳ vào việc lạm phát giảm như thế nào và sẽ mất bao lâu để đạt được mức mong muốn. Điều đó sẽ quyết định những tổn hại mà ta phải hứng chịu trong chặng đường này".

Ông Smart khuyên, trong tương lai gần, nên giữ tiền mặt để thích ứng với các mức biến động của thị trường chứng khoán.