Chủ tịch Jerome Powell đã đưa ra những tín hiệu cho thấy Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ bắt đầu giảm mức tăng lãi suất trong tháng 12, nhưng ông cũng nhấn mạnh lãi suất cho vay sẽ cần phải tiếp tục tăng và giữ ở mức cao trong một thời gian đáng kể để khống chế lạm phát.

Lời bình của Chủ tịch Jerome Powell đến từ bài phát biểu lúc 1g30 sáng 1/1 (giờ Việt Nam), tại Viện Brookings, Washington. Sự kiện này ấn định đường lối của Fed sẽ tăng lãi suất cho vay lên chỉ 0,5% trong cuộc họp vào ngày 13-14/12 sắp tới, kết thúc chuỗi tăng 0,75% liên tiếp trong 4 tháng trước đó.

“Thời điểm để điều chỉnh mức tăng lãi suất có thể đến sớm nhất là vào cuộc họp trong tháng 12”, Chủ tịch Powell cho biết. “Thời điểm điều chỉnh mức tăng không quan trọng bằng câu hỏi liệu lãi suất sẽ phải tăng lên đến mức nào để điều khiển lạm phát, và việc chúng tôi sẽ phải giữ vững chính sách thắt chặt như thế trong vòng bao lâu”.

Trong thời gian qua, khi lạm phát bùng nổ (cao nhất trong vòng 40 năm qua), Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã phải liên tiếp tăng lãi suất từ mức zero trong tháng 3 lên mức 3,75% đến 4% trong thời điểm hiện tại. Đây là mức tăng lãi suất cao nhất tính từ những năm 1980. Mức lãi suất cho vay cao như thế đã dẫn đến giảm giá cổ phiếu và tăng giá đồng đô la, góp phần làm chậm sự phát triển của nền kinh tế và kìm hãm lạm phát.

Powell nói lãi suất sẽ đạt mức cao hơn con số mà các quan chức đã ước lượng vào hồi tháng 9, vốn dự đoán sẽ đạt 4,6% trong năm 2023. Con số dự đoán sẽ được nâng cấp trong cuộc họp của Fed vào tháng 12 này.

Chiều hướng thị trường chứng khoán cho thấy các nhà đầu tư đang dự đoán Fed sẽ ngưng tăng lãi suất vào quý 2 năm sau, khi lãi suất đạt mức 5%. Tuy mong đợi mức tăng lãi suất sẽ giảm, các nhà đầu tư không nghĩ rằng Fed sẽ sớm giảm lãi suất.

Câu hỏi lớn nhất vẫn là liệu mức lãi suất sẽ được tăng đến mức nào và giữ vững trong bao lâu. Các chuyên gia kinh tế đã cảnh báo nền kinh tế Mỹ sẽ bắt đầu đi vào thời kỳ suy thoái trong vòng 12 tháng tới. Nhiều quan chức cũng đã lên tiếng lo ngại việc tăng lãi suất có thể đem đến những thiệt hại không cần thiết.

Powell nói ông tin rằng một “cuộc hạ cánh mềm” cho nền kinh tế Mỹ vẫn “rất có thể đạt được”, nhưng ông cũng thú nhận con đường để đạt được kết quả đó đã thu hẹp.

Trong bài phát biểu, Chủ tịch Fed điểm lại nhiều thông số kinh tế được đưa ra trong các tuần qua. Ông nói mức tăng giá hàng tiêu dùng đã chậm dần nhưng “vẫn còn quá sớm để lạm phát giá tiêu dùng đã hoàn toàn bị đánh bại”. 

Powel cũng đã làm rõ vấn đề về thị trường việc làm chỉ mới bắt đầu cho thấy dấu hiệu cân bằng trở lại, nhưng chưa đủ để củng cố sự tự tin của Fed để điều chỉnh chính sách. Ông cho biết ảnh hưởng của thời kỳ đại dịch Covid-19 khiến tăng tỉ lệ nghỉ hưu sớm, kèm theo số lượng tử vong cao và mức tăng trưởng chậm của dân số trong độ tuổi lao động đã gây khan hiếm tuyển dụng. 

Trong những tháng vừa qua, mặc cho mức lãi suất cho vay cao, nền kinh tế Mỹ vẫn tiếp tục tăng trưởng, với mức tăng nhu cầu ổn định và tỉ lệ tuyển dụng vững vàng. Nhưng sự tăng trưởng bền bỉ đó, trong thời điểm mà lạm phát vẫn cứng đầu giữ mức 2%, cho thấy Fed vẫn còn cần phải tăng lãi suất - theo lời các quan chức.