Nỗi lo từ cuộc chiến Trung Đông

Căng thẳng từ chiến sự Trung Đông đã gây áp lực với chứng khoán toàn cầu. Phiên sáng nay, phần lớn các thị trường châu Á đều giảm điểm sâu như Kospi của Hàn Quốc và Nikkei 225 có thời điểm mất khoảng 7%.

Chỉ số VN-Index trong phiên giao dịch chứng khoán ngày 9/3 lao dốc ngay từ đầu phiên, mất hơn 100 điểm chỉ sau ba mươi phút giao dịch đầu phiên sáng. Lực bán mạnh và phủ rộng ở nhiều nhóm ngành được kích hoạt. Dòng tiền đổ mạnh vào thị trường tìm kiếm cơ hội, tính đến 10 giờ sáng đã có hơn 21 ngàn tỷ đồng chảy vào, gần gấp đôi giá trị giao dịch trung bình phiên của 5 phiên gần nhất.

Tình trạng tê liệt giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt toàn cầu đã đẩy giá dầu thô (WTI) không ngừng tăng lên. Tính đến 10 giờ sáng nay, giờ Việt Nam, giá dầu đã chạm mốc 113 USD/thùng, tăng hơn 24%, mức giá cao nhất được ghi nhận kể từ tháng 5/2022, những tháng đầu của cuộc xung đột Nga - Ukraine. Như vậy, kể từ đầu tháng 2 đến nay, giá dầu đã tăng khoảng 70% trong bối cảnh cuộc chiến Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Bên cạnh đó, giá phân bón, giá cước tàu chở dầu thô cũng tăng mạnh khi các tàu trở hàng không thể lưu thông qua eo biển Hormuz. Nhiều chủ tàu phải né khu vực nguy hiểm và nhiều công ty bảo hiểm ngừng cung cấp bảo hiểm rủi ro chiến tranh khiến chi phí vận chuyển bật tăng, nguy cơ ảnh hưởng đến giá cả hàng hoá toàn thế giới.

Trong nguy có cơ?

Lo ngại từ rủi ro giá cả trong nước, lạm phát, rủi ro từ xuất khẩu, sự đứt gãy chuỗi cung ứng đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến tâm lý đầu tư và lan rộng trên thị trường chứng khoán. 

"Ở thời điểm này, ngoài tác động từ áp lực lãi suất, thị trường còn đối mặt với rủi ro về lạm phát, rủi ro xuất khẩu, biến động tài chính và đứt gãy chuỗi cung ứng", Chứng khoán MBS nhận định.

Việc giá dầu tăng quá nhanh đang đặt toàn cầu trước nguy cơ của một cú sốc nguồn năng lượng và logistics toàn cầu. Các chuyên gia cũng cho biết, Việt Nam, nền kinh tế nhập khẩu ròng về năng lượng với mức nhập khẩu ròng trên 1% GDP, có thể phải chịu ảnh hưởng trực tiếp khi chi phí sản xuất và vận chuyển lên cao, dẫn đến rủi ro về lạm phát nhập khẩu.

Theo đó, nhà đầu tư cần có kịch bản chuẩn bị cho các rủi ro tỷ giá và lạm phát ngắn hạn trước khi dòng tiền bắt đáy, nhất là khi giá xăng trong nước đã tăng 30 -34%. Việc hạ tỷ trọng đòn bẩy, lựa chọn giá ở các vùng hỗ trợ và mua dần theo tỷ trọng được khuyến nghị.

Một nghiên cứu từ quỹ đầu tư VinaCapital cho thấy, giá dầu vượt mức 100 USD/thùng, Việt Nam cũng sẽ phải đối mặt với các thách thức lớn như lạm phát có thể vượt 5%, lãi suất huy động 12% vượt ngưỡng 7-8%; tăng trưởng kinh tế đối mặt với nguy cơ giảm khoảng 1%; xuất khẩu giảm đáng kể, khả năng kéo giảm thêm 1% trong tăng trưởng GDP.

Trong trường hợp xung đột hạn chế, một số ngành trên thị trường có thể hưởng lợi trong ngắn hạn. "Tuy nhiên nếu chiến sự kéo dài, phần lớn các ngành nhiều khả năng sẽ chịu tác động tiêu cực", ông Michael Kokalari, Giám đốc Phòng Phân tích Kinh tế Vĩ mô và Nghiên cứu Thị trường của VinaCapital cho biết.

Ông cũng nhấn mạnh, bất kỳ sự sụt giảm mạnh nào của thị trường cũng đều là cơ hội mua vào của nhà đầu tư. Giá dầu, cước vận tải tăng sẽ giúp nhiều doanh nghiệp liên quan được hưởng lợi. Chiều ngược lại, các doanh nghiệp liên quan đến xuất khẩu, du lịch hay chịu tác động từ lãi suất có thể bị ảnh hưởng.