"Cú sốc" giá dầu và nguy cơ đứt gãy nguồn cung

Thị trường năng lượng rạng sáng nay chứng kiến một trong những phiên biến động mạnh nhất lịch sử. Giá dầu thô Brent đã nhảy vọt gần 20%, vượt ngưỡng 111 USD/thùng. Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc xung đột quân sự tại Trung Đông mở rộng quy mô, đặc biệt là các mối đe dọa liên quan đến eo biển Hormuz – huyết mạch vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, nơi lưu thông khoảng 20% lượng cung toàn cầu. Việc Iran chỉ định lãnh đạo mới trong bối cảnh xung đột leo thang với Mỹ và Israel đã dập tắt hy vọng về một giải pháp ngoại giao ngắn hạn, khiến các nhà giao dịch lo sợ một cuộc khủng hoảng thiếu hụt kéo dài.

Dòng vốn tháo chạy vào các "vịnh tránh bão"

Trước những bất ổn chính trị, tâm lý "risk-off" (né tránh rủi ro) bao trùm các sàn chứng khoán toàn thế giới. Ngược lại, dòng tiền quốc tế đang đổ xô vào các tài sản an toàn, bao gồm:

Vàng: Giá vàng thế giới neo chắc trên mốc 5.000 USD/ounce, một con số không tưởng phản ánh sự hoảng loạn của giới đầu tư.

Đồng đô la: Chỉ số Dollar Index tăng mạnh khi đồng bạc xanh tiếp tục khẳng định vị thế là hầm trú ẩn cuối cùng.

Tiền điện tử: Bitcoin cũng ghi nhận sự phục hồi đáng kinh ngạc, vượt ngưỡng 71.000 USD khi một bộ phận nhà đầu tư bắt đầu coi đây là công cụ lưu trữ giá trị thay thế trong thời chiến.

Áp lực lên chính sách tiền tệ toàn cầu

Hệ lụy lớn nhất từ cơn sốt giá dầu sáng nay chính là áp lực lạm phát. Trước đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 sẽ ổn định quanh mức 3,1 - 3,3%. Tuy nhiên, "cú sốc" năng lượng này có thể đảo lộn mọi tính toán. Các chuyên gia kinh tế lo ngại rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) sẽ buộc phải hoãn lộ trình cắt giảm lãi suất dự kiến vào cuối tháng này để ưu tiên chống lạm phát.

Nhiều chuyên gia cho rằng, yếu tố mang tính quyết định đối với triển vọng kinh tế trong ngắn hạn vẫn là diễn biến của các xung đột địa chính trị. Nếu căng thẳng tại Trung Đông sớm được kiểm soát và các tuyến vận tải năng lượng được đảm bảo an toàn, thị trường có thể dần ổn định trở lại. Ngược lại, nếu xung đột kéo dài hoặc lan rộng, những hệ quả đối với lạm phát và tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Cụ thể, nếu giá dầu duy trì trên 110 USD/thùng trong thời gian tới, nguy cơ "lạm phát đình trệ" (tăng trưởng chậm kèm lạm phát cao) sẽ trở thành mối đe dọa hiện hữu cho kinh tế toàn cầu năm 2026.

Các nhà hoạch định chính sách trên thế giới đang phải chuẩn bị cho một giai đoạn bất định mới, khi các cú sốc địa chính trị ngày càng có ảnh hưởng trực tiếp đến ổn định kinh tế toàn cầu.