Loại bỏ ngay tư duy chuyển đổi số theo ‘mốt’

Trong bối cảnh thế giới và đất nước bước vào công cuộc chuyển đổi số với định hướng phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, cụm từ chuyển đổi số liên tục trở thành từ khóa “hot”, từ khắp các diễn đàn, mặt báo, mạng xã hội cho đến câu chuyện đời thường. Chuyển đổi số trở thành xu hướng mà mọi doanh nghiệp đều đã ý thức được và cố gắng tiếp cận.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quang Minh, Chủ tịch, Tổng Giám đốc Bizen Việt Nam, chuyên gia tư vấn và quản trị doanh nghiệp, việc “bắt trend” chuyển đổi số không sai nhưng cần đi đúng hướng. Nhiều doanh nghiệp nghe thấy chuyển đổi số liền lập tức đầu tư cho nhân viên đi học, mua phần mềm nhưng không biết áp dụng thế nào, điều này rất nguy hiểm.

“Tôi đã can một doanh nghiệp khi họ chi 10 tỉ mua để mua phần mềm quản lý nguồn lực doanh nghiệp ERP, chỉ vì thấy doanh nghiệp khác làm hay quá nên cũng bắt chước để làm, nhưng không có cơ sở hạ tầng nào, kể cả từ tư duy lãnh đạo cho đến bộ máy, kĩ thuật và con người để làm chuyển đổi số, áp dụng ERP. Dù họ đã đặt trước 4,5 tỷ nhưng tôi vẫn nhất quyết ngăn lại, vì thà mất 4,5 tỷ còn hơn mất rất nhiều tỉ tiếp theo”, ông Minh nêu ví dụ.

Cũng theo vị chuyên gia này, chuyển đổi số hiện nay không còn là câu chuyện của công nghệ hay quan niệm mà liên quan đến tư duy quản trị và vận hành doanh nghiệp. Doanh nghiệp muốn chuyển đổi số phải dựa trên chính nhu cầu và khả năng của mình, không thể thấy hay là lao vào, sẽ phải trả giá bằng tiền, công sức, khách hàng và nhiều hơn nữa…

Ở chiều ngược lại, ông Minh cho biết, việc chuyển đổi số cũng giống như kinh doanh, dù chuẩn bị tốt các điều kiện cũng không tránh khỏi việc thất bại, điều này thường khiến các doanh nghiệp e ngại. Có những doanh nghiệp còn cho rằng họ kinh doanh vẫn tốt, vẫn đủ khách hàng, nếu chuyển đổi số không thành công sẽ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, vì vậy thường có tâm lý chờ đợi người khác làm trước để rút kinh nghiệm.

Tuy nhiên, ông Minh cho biết, việc chuẩn bị kĩ càng sẽ giúp quá trình chuyển đổi số doanh nghiệp giảm bớt rủi ro. Ngoài ra, mỗi doanh nghiệp sẽ có một trạng thái vận hành khác nhau, vì vậy chuyển đổi số không thể sao chép và bê y nguyên thành quả của đơn vị này sang đơn vị khác. Trong bối cảnh cạnh tranh như vũ bão hiện nay, nếu ngồi đợi sẽ bị đối thủ bỏ xa. Vì vậy, chuyển đổi số bắt buộc phải làm và rút kinh nghiệm trên chính việc làm của doanh nghiệp mình.

Cẩn trọng với những lời ‘có cánh’ từ đơn vị cung cấp phần mềm

Là một trong những chuyên gia đầu tiên ở Việt Nam đặt tay viết phần mềm và tư vấn triển khai chuyển đổi số cho doanh nghiệp từ những năm 90, ông Nguyễn Quang Minh cho biết, ở Việt Nam, rất nhiều công ty cung cấp phần mềm chỉ quan tâm đến công nghệ mà không có tư duy quản trị. Hệ quả là nhiều phần mềm không tương thích, không phù hợp, bởi tư duy của họ là tư duy bán phần mềm chứ không phải cung cấp giải pháp.

“Điều sợ nhất là các bên bán phần mềm ‘tán tỉnh’, thúc giục doanh nghiệp mua phần mềm mà không quan tâm nội tại doanh nghiệp cần gì và khả năng áp dụng như thế nào. Không chỉ riêng các doanh nghiệp thông thường, kể cả các doanh nghiệp làm phần mềm cũng không thực sự phân biệt chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin”, ông Minh cho hay.

Chính vì chưa hiểu tường tận về chuyển đổi số nên theo ông Minh, nhiều doanh nghiệp chưa tận dụng dữ liệu từ việc ứng dụng công nghệ thông tin để đưa ra các quyết định quản trị chính xác hơn. Bởi theo ông Minh, trong hàng ngàn doanh nghiệp mà vị chuyên gia này đã tư vấn, có đến 90% các chủ doanh nghiệp đưa ra các quyết định quản trị trên cơ sở cảm tính, kinh nghiệm và trực giác chứ không phải dựa trên số liệu và dữ liệu.

“Đơn cử như phần mềm kế toán đã được đưa vào doanh nghiệp từ rất lâu, nhưng hầu như rất ít người đọc dữ liệu trừ kế toán trưởng, tôi cũng đã đào tạo cho hàng ngàn giám đốc nhưng không mấy người đọc dữ liệu trên đó cả, như vậy mới chỉ ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện một công việc chuyên môn nào đó, còn chưa có ý nghĩa trong quản trị”, ông Minh nêu ví dụ.

Chuyển đổi số không phải là đích đến mà là quá trình. Doanh nghiệp chuyển đổi số cho đến khi trở thành doanh nghiệp số vẫn tiếp tục chuyển đổi. Vì vậy, theo ông Minh, hoạt động chuyển đổi số trong doanh nghiệp phải gắn chặt với tư duy quản trị. Trong đó, doanh nghiệp vẫn phải quản trị kinh doanh theo chiến lược mục tiêu đã xác định nhưng kết hợp với việc quản trị sự thay đổi trong doanh nghiệp và có lộ trình áp dụng giải pháp và công nghệ chuyển đổi số.