Cuộc chiến nổ ra giữa Nga và Ukraine đã bất ngờ “vẽ” ra bản đồ địa lý chuyển dịch mới của giới tinh hoa giàu có, các nhà tỷ phú xứ Bạch Dương.

Trước khi súng nổ giữa hai quốc gia vừa kể, các máy bay phản lực tư nhân cất cánh từ Moscow đều có phi trình hướng đến Milan, Paris hay Geneva với mật độ dày đặc hơn bất kỳ địa danh nào khác trên thế giới. Thế nhưng, sau ngày 24 tháng 2, khi châu Âu bắt đầu đóng cửa không phận đối với máy bay Nga, những cư dân giàu có máu mặt của xứ sở này bắt đầu chọn hướng khác, Trung Á và Trung Đông.

Theo dữ liệu được The New York Times phân tích về sơ đồ dịch chuyển của khoảng 2.000 chuyến bay gần đây nhất, cho thấy một vùng địa lý mới của giới thượng lưu Nga đã hình thành. Đồ hình di động trên không ấy có một trung tâm hội tụ rõ ràng nổi bật nhất: Dubai. Lâu nay các thành phố châu Âu vốn là sân chơi tấp nập cho giới siêu giàu Nga, nhưng các lệnh trừng phạt được đưa ra với tần số cao đã đóng cửa phần lớn phi trình vừa kể.

Sau cuộc động binh của Nga, mối đe dọa đóng cửa biên giới, các lệnh trừng phạt quốc tế và “điểm mặt đưa vào sổ đen” đã khiến hàng chục nghìn dân máu mặt thương trường phải “thiên di” khỏi Nga. Các trùm kinh doanh và nhóm người nổi tiếng, tên tuổi ở đất nước này đã biến Dubai, thành phố lớn nhất trên Vịnh Ba Tư, trở thành điểm đến chính của họ.

Còn giới nhà báo, dân hoạt động trong khối công nghệ cũng theo chân đổ xô đến các địa danh lân cận như Armenia, Georgia và Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là những quốc gia có chặng bay không xa Moscow, giá cả sinh sống phải chăng và nhất là cho phép người Nga nhập cảnh mà không cần thị thực.

Thời gian trước cuộc chiến Nga-Ukraine nổ ra, chỉ có chừng 3% các chuyến bay tư nhân khởi hành từ Nga trực chỉ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, chủ yếu đến Dubai. Tuy nhiên con số đó đã tăng lên 6 phần trăm trong những tuần sau khi cuộc chiến bắt đầu, rồi tăng lên 14% tính đến giữa năm qua.

Theo chứng từ của các hồ sơ, lệnh trừng phạt của phương Tây đối với cuộc chiến ở Ukraine đã tác động đáng kể trong việc thay đổi cuộc sống và thói quen của giới thượng lưu Nga, đặc biệt là nhóm sở hữu máy bay phản lực tư nhân và một phần nhóm máy bay phản lực được thuê bởi các công ty thương mại.

Trước thời điểm hai bên khai hỏa, ngay cả trong bối cảnh quan hệ giữa Nga và phương Tây còn đóng băng sâu sắc, những sân chơi sang trọng của châu Âu ở Anh, Pháp và Thụy Sĩ vẫn là địa điểm cung cấp nơi hạ cánh cho giới siêu giàu của Nga. Nhưng giờ đây, với việc không phận châu Âu đóng cửa đối với phi cơ Nga, khi các nhà tài phiệt đất nước này bị thu giữ tài sản, những ngày bay đi bay lại trực chỉ Geneva để mua sắm dịp cuối tuần dường như đã kết thúc.

Thay vào đó là sự xuất hiện của một bản đồ địa lý thời chiến mới về phạm vi tiếp cận của giới giàu có Nga. Kazakhstan và Thổ Nhĩ Kỳ, những quốc gia không tham gia các lệnh trừng phạt chống lại Nga đã trở thành những điểm đến hàng đầu, cung cấp điểm hạ cánh cho các doanh nghiệp Nga rời khỏi đất nước. Azerbaijan, một nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ vẫn nuôi dưỡng mối quan hệ chặt chẽ với cả Nga lẫn Ukraine, cũng được hưởng lợi từ việc tăng cường đi lại bằng máy bay tư nhân dạng này.

Nhưng chưa có quốc gia nào chứng kiến sự tăng vọt về lượng du khách Nga giàu có đổ xô đến như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Dubai ở đây, với sự sang trọng và các cơ hội kinh doanh, địa danh có những khu nghỉ mát cùng trung tâm tài chính, đã nổi lên như “điểm hội tụ” chính kết nối Moscow với phần còn lại của thế giới. Giới thượng lưu và kinh tài Nga đang chọn Dubai là địa điểm để tiếp tục phát triển doanh nghiệp, duy trì kết nối thị trường với các tập đoàn quốc tế khác.

Các công ty đa quốc gia như Goldman Sachs và Google đã chuyển nhân viên từ trụ sở tại Moscow về Dubai kể từ khi cuộc chiến nổ ra. Bên cạnh đó có thể kể thêm vài sự chuyển dịch khác từ chính giới doanh thương Nga. Chẳng hạn, một trong những chủ nhà hàng nổi tiếng nhất của xứ Bạch Dương đang thực hiện một dự án mới ở Dubai. Rồi cả một công ty chăm sóc sức khỏe tại đây cũng đã mở chuỗi phòng tắm hơi kiểu Nga, vừa kịp giúp 90% khách hàng mới đến từ Nga đối phó với những ngày nóng nực của mùa hè vùng Vịnh.

Trong hai ngày nghỉ lễ tháng 5 truyền thống của Nga (Ngày Lao động 1/5 và Ngày Chiến thắng Thế chiến II ngày 9/5), một cuộc diễu hành của giới nổi tiếng Nga đã đổ bộ xuống Dubai. Nổi bật nhất trong số đó là Dmitri Kiselyov, người dẫn chương trình tuyên truyền hàng tuần trên kênh truyền hình nhà nước. Ngay tại Dubai, Kiselyov đã xuất hiện trong chiếc quần bơi ngắn cũn màu hồng, trên tay cầm đồ uống lạnh để chụp vài “pô” ảnh.

Nhận xét tinh tế của tờ Times cho thấy, ngay cả trong bối cảnh căng thẳng giữa Matxcơva và phương Tây trong những tuần đầu tháng Hai dẫn đến cuộc chiến với Ukraine, vẫn còn thấy các máy bay phản lực tư nhân đổ xô từ Nga đến châu Âu với các điểm dừng phổ biến là Pháp, Thụy Sĩ, Anh và Đức. Sau ngày khai hỏa 24 tháng 2, đội bay này tiếp tục bay ra khỏi Nga, và mãi đến cuối tháng 4 mới không còn chiếc nào hướng đến châu Âu.

Thay vào đó, ngoài Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã “mọc lên” những nơi trú ẩn an toàn cho du thuyền và máy bay của các nhà tài phiệt Nga ở Thổ Nhĩ Kỳ. Kazakhstan, quốc gia lớn nhất Trung Á tính theo diện tích cũng đã trở thành một trung tâm kinh doanh khác của Nga. Dubai cũng là nơi tập đoàn tư vấn khổng lồ của Mỹ, McKinsey - từng có văn phòng và hàng trăm nhân viên tại Moscow - chọn để chuyển dịch thị trường. Như thế có thể kết luận, thành phố có diện tích lớn thứ hai của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Dubai, nay là điểm đến phổ biến thứ ba cho các máy bay tư nhân rời Nga sau khi cuộc chiến khởi động.

Rõ ràng là bất chấp các lệnh trừng phạt quốc tế và đóng cửa không phận, một số nhà tài phiệt cấp cao nhất của Nga vẫn bay vòng vòng thế giới. Riêng Dubai đã trở thành một tâm điểm cho “du lịch mùa chiến”, là nơi hạ cánh cho một số ông trùm kinh doanh với hơn 70 chiếc phản lực vẫn còn đến và đi ở UAE, bất chấp chiến sự.