Chỉ số chứng khoán Mỹ, Dow Jones Industrial Average, đang có mức tăng vượt xa thị trường chung. Đây là mức cách biệt chưa từng thấy trong gần cả thế kỷ, cho thấy lý do tại sao chỉ số này được gán tên gọi “Blue-chip average” (Chỉ số trung bình thẻ bài xanh) - ám chỉ các cổ phiếu an toàn nhất trên thị trường.

Tính tổng kết cả năm, chỉ số Dow đã xuống 5,3%, không hẳn là một lý do ăn mừng. Nhưng tình cảnh đó trông cực kỳ khả quan so với các chỉ số chứng khoán khác tại thị trường Mỹ. S&P 500 đang trên đường “cán mức” xuống 15%, trong khi chỉ số tập trung ngành công nghệ Nasdaq Composite "đau đớn" tuột 27%.

Cách biệt trong năm của chỉ số Dow so với S&P 500 đã là lớn nhất tính từ 1933. Khoảng cách giữa Dow và Nasdaq trong 2022 là lớn nhất từ hồi năm 2000. Trong cả ba chỉ số chứng khoán Mỹ, chỉ có Dow là không nằm trong “thị trường gấu” (thị trường có xu hướng đi xuống), vốn được định nghĩa theo mức giảm 20% so với đỉnh điểm gần nhất.

Sự cách biệt này là một dấu hiệu cho thấy ảnh hưởng của mức tăng lãi suất đáng ngại của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đến tất cả góc cạnh của thị trường. Với việc Fed tìm cách làm nền kinh tế Mỹ chậm lại để chống lạm phát, và một cuộc suy thoái kinh tế đang đến gần, các nhà đầu tư đã tập trung vào những cổ phiếu có thể tạo lợi nhuận càng sớm càng tốt. Giá cổ phiếu các công ty công nghệ, vốn hứa hẹn lợi nhuận về lâu về dài, bị bỏ bê vì giá quá cao.

Đó là lý do đằng sau sự thúc đẩy tăng trưởng cho chỉ số Dow, vốn tượng trưng là biểu tượng bền bỉ của nền kinh tế Mỹ. Chỉ số này bao gồm 30 công ty, trong đó có  McDonald’s Corp., Boeing Co. và JPMorgan Chase & Co. Chỉ số Nasdaq, với hơn 3.700 thành phần, được xem là chỉ số của ngành công nghệ. Trong khi 500 thành viên của S&P được xem là mức đo thị trường chung của chứng khoán Mỹ, vẫn có rất nhiều công ty công nghệ tham gia.

Dow không phải lúc nào cũng là kẻ dẫn đầu cuộc chạy đua tăng trưởng. Trong hai năm 2020 và 2021, khi mức lãi suất cho vay ở mức zero, các nhà đầu tư đã có thể bỏ vốn vào những cổ phiếu “mạo hiểm” như các công ty công nghệ. Đại dịch Covid-19 cũng đã tạo ra trào lưu làm việc và giải trí tại nhà, đẩy giá cổ phiếu các công ty công nghệ. Trong năm 2020, chỉ số Dow thêm được 7% điểm, nhưng Nasdaq đã lên 44%.

Tuy nhiên, cổ phiếu công nghệ trong năm nay không còn được theo đuổi như trước. Các tên tuổi khổng lồ như Apple Inc., Microsoft Corp., Amazon.com Inc. và công ty mẹ của Google, Alphabet Inc. đều xuống thấp, kéo theo S&P 500 và Nasdaq.

Fed vẫn sẽ tiếp tục tăng lãi suất cho đến năm sau, 2023. Cứ như thế, các nhà đầu tư đã dự đoán Dow sẽ vẫn tiếp tục dẫn đầu trong thị trường chứng khoán.

Khác với hai chỉ số chứng khoán kia, Dow được tính toán bằng các cộng dồn giá cổ phiếu của 30 thành viên và chia theo một hệ số bao gồm những thay đổi như chia tách cổ phiếu. Nghĩa là các công ty có giá cổ phiếu cao hơn sẽ có ảnh hưởng lớn hơn trong mức tăng giảm của chỉ số Dow.

Tăng trưởng mạnh mẽ nhất là Chevron Corp., tăng 54% trong thời kỳ giá dầu đang tăng, và trở thành ảnh hưởng lớn nhất trong bảng chỉ số Dow. Mặc dù Chevron cũng thuộc S&P 500, nhưng ảnh hưởng của công ty này với chỉ số Dow “nặng ký” hơn. Theo sau là các công ty Amgen Inc. và UnitedHealth Group Inc.

Chỉ số Dow không bao gồm những “kẻ bại trận” thê thảm nhất trong năm nay như Amazon, vốn đã rớt đến 44% trong 2022. Và Amazon là công ty gây ảnh hưởng lớn nhất cho sự đi xuống của S&P 500.

So với các chỉ số chứng khoán khác, chỉ số Dow có trọng số tập trung vào ngành y tế, tài chính và công nghiệp nặng, vốn thường có sự tăng trưởng ổn định hơn so với ngành công nghệ.

Theo Morningstar Direct, các quỹ vốn đầu tư đã bỏ 2.1 tỉ đô la vào Dow chỉ trong tháng 10 năm nay, mức cao nhất trong 10 tháng đầu tiên của năm tính từ 2017. Tuy vậy, S&P 500 vẫn được đầu tư 71 tỉ đô la trong cùng kỳ tháng 10. Điều này cho thấy có một sự mất cân bằng trong sự tập trung giao dịch và số vốn đổ vào - theo  Todd Sohn, chiến lược gia ETF thuộc Strategas Securities.

Sự khác biệt của Dow so với các “đối thủ” khác đã không làm các chuyên gia đầu tư ngạc nhiên. Jay Hatfield, Giám đốc điều hành của Infrastructure Capital Advisors nói: “Chúng tôi đã dự đoán Dow sẽ tiến triển tốt hơn S&P vào hồi đầu năm… Nhưng đã không dự đoán được mức cách biệt đó lớn đến mức nào".