Tại kỳ họp, các nhà hoạch định chính sách đã công bố một loạt biện pháp nhằm tăng cường chi tiêu hộ gia đình. Đây được xem là sự thừa nhận ngầm rằng mô hình tăng trưởng dựa trên xây dựng căn hộ, đường cao tốc và khu công nghiệp thông qua đầu tư nhà nước đã không còn bền vững. Thay vào đó, Bắc Kinh hiện đang chú trọng vào việc nâng cao thu nhập và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Các biện pháp mới bao gồm mở rộng dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, thực thi chế độ nghỉ phép năm có hưởng lương và tăng cường hỗ trợ cho các gia đình nuôi con nhỏ. Đặc biệt, "Kế hoạch tăng trưởng thu nhập cư dân thành thị và nông thôn" được kỳ vọng sẽ thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, giúp người dân cảm thấy an tâm hơn về các chi phí y tế và hưu trí, từ đó sẵn sàng mở hầu bao.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng do tiêu dùng dẫn dắt đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Hiện tại, tiêu dùng hộ gia đình chỉ chiếm khoảng 40% GDP của Trung Quốc, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 55% và khoảng 60% tại các nền kinh tế tiên tiến. Dữ liệu gần đây cho thấy, mặc dù chính phủ Trung Quốc đã phát hành hàng tỷ nhân dân tệ dưới dạng phiếu mua hàng (vouchers) trong dịp Tết Nguyên đán, chi tiêu bình quân trên mỗi du khách vẫn giảm, cho thấy tâm lý thận trọng của người dân.

Một trong những rào cản lớn nhất đối với tiêu dùng là sự sụt giảm kéo dài của thị trường bất động sản. Từng chiếm tới 1/4 hoạt động kinh tế, ngành địa ốc Trung Quốc đã rơi vào khủng hoảng sau các đợt siết chặt nợ đối với các nhà phát triển. Giá nhà giảm mạnh kể từ năm 2021 đã bào mòn tài sản tích lũy của các hộ gia đình, gây ra hiệu ứng tài sản ngược, khiến người dân có xu hướng thắt lưng buộc bụng.

Bên cạnh đó, áp lực về việc làm và thời gian làm việc cũng gây ra nhiều tranh luận trên các nền tảng mạng xã hội như Weibo. Nhiều người dùng bày tỏ sự hoài nghi về chính sách nghỉ phép có lương, cho rằng điều này cốt yếu là để buộc họ chi tiêu chứ không phải để nghỉ ngơi. Họ kêu gọi chính phủ trước hết cần thực thi nghiêm túc ngày làm việc 8 giờ và tuần làm việc 5 ngày để người trẻ có đủ thời gian và sự ổn định trước khi tính đến chuyện kết hôn hay sinh con.

Mặc dù Trung Quốc vẫn tiếp tục đặt cược vào sản xuất tiên tiến và Trí tuệ nhân tạo trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 sắp tới, nhưng sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ toàn cầu đang làm yếu đi vai trò đầu tàu của xuất khẩu. Thủ tướng Lý Cường đã cảnh báo rằng sự mất cân bằng giữa lực cung mạnh và sức cầu yếu đang trở nên trầm trọng, và nhiệm vụ chuyển đổi sang các động lực tăng trưởng mới là vô cùng khó khăn.

Việc Trung Quốc nỗ lực kích cầu nội địa và chuyển dịch sang công nghệ cao trong Kế hoạch 5 năm tới có thể mở ra cơ hội cho các mặt hàng nông sản và tiêu dùng của Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường tỷ dân, đồng thời thúc đẩy làn sóng chuyển dịch chuỗi cung ứng trong lĩnh vực bán dẫn và AI sang khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, tình trạng giảm phát tại Trung Quốc cũng đặt ra thách thức về áp lực hàng giá rẻ cạnh tranh với sản xuất nội địa của Việt Nam.

Giai đoạn phát triển tiếp theo của Trung Quốc có lẽ sẽ không còn định nghĩa bằng những thành phố hay nhà máy mới, mà phụ thuộc vào việc liệu các hộ gia đình có cảm thấy đủ an toàn để chi tiêu và xây dựng cuộc sống hay không. Sự chuyển dịch này sẽ diễn ra dần dần, và khung chính sách hiện tại dường như mới chỉ dừng lại ở việc ổn định tỷ trọng tiêu dùng thay vì thực sự tạo ra một cú hích bùng nổ trong ngắn hạn.