Sân khấu kịch chưa gượng dậy 

Theo nghệ sĩ Ái Như, hơn 6 tháng chờ đợi, nghỉ vì dịch, các anh em nghệ sĩ, hậu đài, kỹ thuật của Sân khấu Hoàng Thái Thanh khá mệt mỏi và rất nhớ sàn diễn. Hiện tại, một số diễn viên đã có công việc sau giãn cách khi tham gia game show, quay chương trình truyền hình thực tế, kịch truyền hình,... nhưng các bộ phận khác vẫn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống.

Bên cạnh việc hỗ trợ tiền mặt bằng từ Nhà thiếu nhi Quận 10, dù không có nguồn kinh phí, song thời gian qua, Ban giám đốc Hoàng Thái Thanh vẫn cùng đội ngũ nhân viên vượt dịch, chia sẻ khó khăn bằng nguồn kinh phí hạn hẹp. Việc sáng đèn dù là niềm ao ước của mọi người, tuy nhiên, với những quy định về phòng, chống dịch hiện nay, các sân khấu không mấy tự tin để mở cửa trở lại.

"Hiện chúng tôi vẫn chờ công văn hướng dẫn mới từ chính quyền. Hiện tại, tất cả các điểm diễn chỉ được phép tụ tập không quá 50% số lượng cho phép, nếu mỗi đêm diễn chỉ có khoảng 50-70 người thì không thể đảm bảo. Riêng bộ phận diễn viên, hậu đài... có mặt phục vụ đêm diễn đã lên đến con số vài ba chục, vì vậy nếu diễn chỉ có vài chục khán giả thì chắc chắc thu không bù nổi chi.

Mặt khác, hiện tại một bộ phận khán giả vẫn còn tâm lý ngại ngần khi đến sân khấu. Với tình hình dịch bệnh vẫn còn phức tạp như hiện nay, nhiều người chưa thể chọn sân khấu kịch làm điểm đến, cùng với những điều kiện quy định nghiêm ngặt. Vì vậy chúng tôi vẫn phải tiếp tục chờ đợi", nghệ sĩ Ái Như chia sẻ.

Không chỉ riêng Hoàng Thái Thanh, những khó khăn này cũng đang là nỗi niềm của các sân khấu xã hội hoá tại TP.HCM. Nghệ sĩ Mỹ Uyên - Giám đốc Nhà hát kịch Sân khấu nhỏ cho biết, những ngày qua, chị cũng phải "bôn ba" tìm đủ mọi cách hỗ trợ các anh chị em nghệ sĩ, diễn viên, lực lượng làm hậu đài, kỹ thuật. Có khi, với sự hỗ trợ của doanh nghiệp, dăm chục ký gạo, nước mắm, cá khô,... Mỹ Uyên đều tìm cách chia sẻ cho mọi người. 6 tháng không nguồn thu, nhưng nữ giám đốc vẫn hỗ trợ cho nhân viên 30-50% mức lương.

"Hai năm nay, thật sự tôi không còn sức, nhiều lúc tưởng như không gượng nổi. Tuy nhiên, vì là đầu tàu, tôi thật sự không muốn mọi người mất năng lượng, nên phải mạnh mẽ làm chỗ dựa cho anh em. Đa số các bạn trẻ đều ở tỉnh, khi giãn cách, gặp đủ thứ khó khăn, tiền ăn ở trọ,... không phải là chuyện đơn giản. 

Có lẽ không chỉ riêng ở Sân khấu 5B, hai năm qua chúng tôi đầu tư 4-5 vở mới, nhưng tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, hầu như không vở nào được diễn đều đặn để có thể thu hồi vốn. Mỗi vở chỉ ra mắt khán giả dăm ba buổi diễn rồi xếp kho chờ đợi cho đến nay, do vậy không thể có nguồn tái tạo mới, dù thời điểm lễ, Giáng sinh, tết cũng sắp đến.

Các sân khấu kịch cũng không có tâm trạng và kinh phí tham gia Liên hoan Sân khấu Kịch nói toàn quốc 2021 tại Hải Phòng, là một thiệt thòi cho anh em nghệ sĩ. Tuy nhiên, phía lãnh đạo cho biết sẽ  tổ chức Liên hoan Sân khấu Kịch toàn quốc đợt hai tại TP.HCM để các sân khấu thành phố có thể tham dự, điều này khích lệ tinh thần anh chị em nghệ sĩ", nghệ sĩ Mỹ Uyên bày tỏ.

Nghệ sĩ Mỹ Uyên cho biết thêm, từ động lực này, các diễn viên Sân khấu nhỏ 5B sẽ trở lại sàn tập vở hài kịch dân gian "Công lý như mặt trời" để tham gia hội diễn. Sân khấu Hồng Vân cũng cấp tốc lên sàn tập hai vở chính kịch "Ngã rẽ", "Ngôi nhà trên thuyền" để kịp có mặt tại liên hoan. Nghệ sĩ Hồng Vân cùng ekip phải hoàn tất kế hoạch trong tháng 12, trước khi chị lên đường sang Mỹ thăm con gái và cháu.

Dạy diễn xuất để đỡ nhớ nghề 

Chưa sáng đèn trở lại, một số sân khấu đã chuyển sang hướng đào tạo diễn xuất để có cơ hội được gắn bó với công việc chuyên môn, được truyền nghề cho nhiều người có nhu cầu. Sân khấu Hoàng Thái Thanh cũng thông báo chiêu sinh các lớp diễn xuất: Sơ cấp, trung cấp, nâng cao, chuyên sâu với thời gian đào tạo từ 6-12 tháng/khoá. Học phí từ 3-4 triệu đồng/khoá tuỳ theo trình độ.

Chương trình được giảng dạy bởi các nghệ sĩ: Thành Hội, Ái Như, NSND Việt Anh, Hữu Châu, NSƯT Tuyết Thu, Ngọc Tưởng cùng các diễn viên đã thành danh với sự đào tạo của hai nghệ sĩ  Thành Hội và Ái Như: Ngọc Duyên, Quốc Thịnh, Tuyết Mai, Nguyễn Long, Thế Hải.

Nghệ sĩ Ái Như cho biết, Sân khấu Hoàng Thái Thanh trước đây có lời hẹn đào tạo dành cho nhiều diễn viên trẻ, diễn viên trung niên có nhu cầu học bài bản, tuy nhiên nhiều năm qua do không có thời gian, các nghệ sĩ chưa thể tham gia giảng dạy. Vì vậy thời gian này, chị cùng các nghệ sĩ quyết định thực hiện lời hứa. 

"Trước đây nghệ sĩ Thành Hội từng là Trưởng khoa Sân khấu, Trường Cao đẳng Sân khấu Điện ảnh TP.HCM, có kinh nghiệm về đào tạo sinh viên. Sau này, khi về tổ chức Sân khấu Hoàng Thái Thanh, anh không nhận lời dạy, dù có nhiều bạn yêu nghề diễn mong muốn được truyền nghề.

Do vậy, khi có thông tin chiêu sinh, khá nhiều bạn đến đăng ký với nhiều lứa tuổi và trình độ khác nhau, nên tất cả đều phải qua phần thi xếp lớp. Tuỳ theo trình độ, các nghệ sĩ hướng dẫn từ những bước vỡ lòng về nghệ thuật biểu diễn và tư duy sáng tạo để học viên có thể trở thành một diễn viên chuyên nghiệp", nghệ sĩ Ái Như chia sẻ.

Tại Nhà hát kịch Sân khấu nhỏ, ngoài lớp diễn xuất chuyên nghiệp dành cho những học viên có đam mê làm nghệ thuật với các khoá cơ bản, nâng cao, chuyên sâu, NSƯT Mỹ Uyên cùng các nghệ sĩ như NSND Việt Anh, NSƯT Hữu Quốc, Trung Dũng, đạo diễn Chánh Trực, NSƯT Hạnh Thúy, nghệ sĩ múa Hiền Lê, Huy Hoàng, Ngọc Tưởng,... trực tiếp đào tạo.

Chương trình còn mở các khoá diễn xuất cho các em thiếu nhi; khoá diễn xuất ứng dụng dành cho các doanh nhân, người dẫn chương trình, những người muốn live stream.

Khoá học này giúp những người không theo nghề diễn có sự tự tin diễn thuyết trước đám đông, có kỹ năng trong giao tiếp, biết nhấn nhá câu từ khi phát âm và biểu cảm khi diễn đạt, giải phóng cơ thể - mềm mại thoải mái khi đứng trước đối tác...

Nghệ sĩ Mỹ Uyên thẳng thắn: "Việc mở lớp đào tạo diễn xuất trước mắt giúp chúng tôi lấy ngắn nuôi dài, có thêm nguồn thu nhập để "nuôi quân", chờ ngày sáng đèn trở lại. Đó cũng là cách để các nghệ sĩ có điều kiện gắn bó với công việc chuyên môn".

Quan trọng hơn, với các sân khấu, việc mở khoá đào tạo diễn xuất cũng là cách các bầu sân khấu tìm nguồn diễn viên tiềm năng bổ sung quân số trong thời gian tới. Nhu cầu tìm kiếm những gương mặt trẻ, có năng khiếu diễn xuất tham gia các vở diễn của chính các điểm diễn là điều có thật. Những nhân tố này cũng chính là ẩn số thu hút các khán giả trẻ cùng trang lứa tìm đến các sân khấu kịch trong tương lai.