Theo Khối phân tích của VNDirect, hạn mức tín dụng đã được điều chỉnh đối với một số ngân hàng, tuy nhiên mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn ngành vẫn duy trì 14%.

Đầu tháng 9 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tăng thêm hạn mức tín dụng cho các ngân hàng. Nhìn chung, trong đợt cấp tín dụng này, NHNN đã ưu tiên các Ngân hàng thương mại (NHTM), có cơ cấu tín dụng lành mạnh (tỷ trọng cho vay các phân khúc rủi ro như bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp thấp và/hoặc tỷ trọng cho vay bán lẻ cao), tham gia cơ cấu lại các tổ chức tài chính yếu kém, chất lượng tài sản lành mạnhvà tỷ lệ an toàn vốn (CAR) cao - đơn cử như MBB, HDB, VIB, Agribank... Đáng chú ý, STB được hạn mức cao nhất là 4%, cao hơn kỳ vọng của thị trường.

18 NHTM được cấp thêm hạn mức tăng trưởng tín dụng dưới đây chiếm khoảng80% tín dụng hệ thống. Theo ước tính của chúng tôi, với hạn mức tín dụng mới, tổng tăng trưởng tín dụng sẽ đạt khoảng 13% vào cuối năm – tiệm cận với mục tiêu 14% của NHNN.

"Vì vậy, với mục tiêu hàng đầu là kiểm soát lạm phát và ổn định vĩ mô hiện nay, chúng tôi thấy cơ hội để có thêm một đợt tăng hạn mức tín dụng nữa từ giờ cho đến hết năm là khá hạn chế", VNDirect nhận định.

Theo VNDirect, cho vay bán lẻ là sự lựa chọn tối ưu cho các ngân hàng trong thời điểm khó khăn này... Kể từ tháng 4/2022, các cơ quan chức năng đã chỉ đạo thắt chặt giám sát việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp.

Bộ Tài chính đã và đang rà soát khung pháp lý với các điều kiện khắt khe hơn đối với các tổ chức phát hành trái phiếu, đặc biệt là phát hành riêng lẻ, trong đó nêu bật một số trường hợp huy động sai mục đích.

Nghị định 153 của Chính phủ quy định về phát hành riêng lẻ, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường nội địa và chào bán trái phiếu doanh nghiệp trên thị trường quốc tế đã được sửa đổi với mục đích trên (Nghị định 65).

"Với mục tiêu hướng tới sự phát triển bền vững của thị trường, việc thay đổi theo những sửa đổi nói trên sẽ không thể hoàn thiện “một sớm một chiều” mà sẽ cần thời gian để mọi thứ trở nên ổn định. Do đó, chúng tôi cho rằng thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ còn tăng trưởng chậm cho đến ít nhất là sang năm sau; và điều này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng tín dụng và NIM nửa cuối năm nay của các ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng có tỷ trọng trái phiếu doanh nghiệp trong danh mục tín dụng lớn", VNDirect phân tích.

Để vượt qua khó khăn nói trên, hầu hết các ngân hàng đã đẩy mạnh hoạt động cho vay bán lẻ kể từ quý 2/2022 để cân bằng rủi ro chất lượng tín dụng/tài sản và tối ưu NIM; điển hình như TCB, MBB, HDB, TPB, VIB...

Vì cho vay bán lẻ mang lại lợi suất hơn so với các phân khúc khác, hầu hết các ngân hàng đã phần nào bù đắp được những ảnh hưởng tiêu cực từ trái phiếu doanh nghiệp và duy trì lợi suất tài sản không giảm mạnh trong 6 tháng năm 2022 (ngoại trừ VPB do FE Credit phục hồi yếu hơn dự kiến).

Cùng với chi phí vốn thấp, nhìn chung NIM của các ngân hàng vẫn được duy trì trong 6 tháng năm 2022. Có một số ngoại lệ ghi nhận cải thiện NIM như HDB (lợi suất tài sản tăng mạnhnhờ mở rộng cho vay bán lẻ tốt và mảng tài chính tiêu dùng phục hồi), LPB (chi phí vốn tối ưu nhờ tăng tỷ trọng chứng chỉ tiền gửi và giấy tờ có giá trong cơ cấuhuy động vốn), MSB (nắm giữ tỷ trọng lớn trái phiếu chính phủ khi lợi suất trái phiếu Chính phủ ghi nhận tăng mạnh trong 6 tháng năm 2022).

"Trước bối cảnh tín dụng hạn chế và rủi ro NIM thu hẹp khi chi phí vốn của các ngân hàng sẽ không còn duy trì ở mức thấp trong thời gian tới (do hệ quả của việc lãi suất tiền gửi tăng), chúng tôi tin rằng các ngân hàng sẽ tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực cho vay phù hợp để tối ưu lợi suất tài sản. Nhắc lại, NHNN đãcó sự ưu ái hơn đối với các NHTM có tỷ trọng cho vay bán lẻ cao trong danh mục tín dụng để cấp thêm hạn mức tín dụng trong đợt vừa qua", Khối phân tích cho hay.

Vì vậy, cho vay bán lẻ sẽ được ưu tiên và đây sẽ là lợi thế lớn đối với các ngân hàng tập trung vào phân khúc này để vượt qua rủi ro NIM thu hẹp nói trên. Bên cạnh đó, các ngân hàng với tỷ lệ CASA cao và  thanh khoản dồi dào với hệ số LDR thấp, sẽ tối ưu hóa được chi phí vốn và NIM của mình.

Thận trọng trong ngắn hạn nhưng lạc quan trong dài hạn

VNDirect khuyến nghị rằng nên thận trọng với nhóm này trong ngắn hạn do những lo ngại về chi phí vốn tăng và tăng trưởng tín dụng hạn chế. Tuy nhiên về dài hạn, các ngân hàng trong danh mục của VNDirect vẫn có thể tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ ở mức 31%/15% trong giai đoạn 2022-2023, được hỗ trợ bởi chất lượng tài sản vững chắc, thu nhập từ phí cải thiện và tỷ lệ chi phí tín dụng giảm mạnh.

Đợt điều chỉnh gần đây của thị trường đã đưa định giá ngành ngân hàng xuống mức hấp dẫn với 1,3 lần P/B 2022, thấp hơn 35% so với mức trung bình 3 năm là 2,0 lần. Những lo ngại của thị trường về lạm phát và nợ xấu gia tăng đã làm ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư đối với triển vọng ngành ngân hàng kể từ đầu năm. Hơn nữa, tâm lý thị trường đối với nhóm ngân hàng còn bị ảnh hưởng hơn khi thị trường vốn bắt đầu chịu sự giám sát chặt chẽ hơn, bất chấp mục đích để cải thiện tính minh bạch và bền vững của thị trường vốn trong dài hạn.

"Chúng tôi tin rằng các ngân hàng sẽ có đủ khả năng để vượt qua khó khăn này nhờ chất lượng tài sản vững chắc và khả năng kiểm soát tốt đối với các mảng cho vay rủi ro cao. Chúng tôi ưa thích MBB và HDB do được đây cũng là các ngân hàng được ưu tiên nâng hạn mức tăng trưởng tín dụng nhờ cơ cấu tín dụng lành mạnh, chất lượng tài sản tốt, hệ số CAR cao và tham gia cơ cấu lại các tổ chức tài chính yếu kém", Khối phân tích của VNDirect nhấn mạnh.