Thúc đẩy phát triển các sản phẩm chủ lực  

Hà Nội là địa phương thực hiện Chương trình OCOP "về đích" sớm so với cả nước. Cùng với việc phát triển các sản phẩm OCOP, Hà Nội cũng tập trung mở rộng hệ thống các điểm giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP trên địa bàn. Tính đến hết năm 2020, thành phố đã tổ chức đánh giá và xếp hạng được 1.000 sản phẩm OCOP của 72 doanh nghiệp, 82 hợp tác xã và 101 hộ sản xuất, kinh doanh quảng bá, bán sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên, góp phần giải quyết việc làm cho hơn 5.000 lao động khu vực nông thôn. 

Không có nhiều lợi thế như Hà Nội và Đồng Tháp, là tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, nhưng Bắc Kạn được biết đến là địa phương phát huy mạnh mẽ lợi thế của Chương trình OCOP khi đưa sản phẩm OCOP trở thành nguồn nội lực trong xây dựng nông thôn mới. Tính đến hết năm 2020, toàn tỉnh có 29 xã đặc biệt khó khăn đã có sản phẩm OCOP. Nhiều thành viên của các chủ thể OCOP đã thoát nghèo. Bên cạnh đó, các chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh còn liên kết tiêu thụ sản phẩm cho người dân trên địa bàn, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh từ 24,53% (năm 2017) xuống còn 18,51% (năm 2020).

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh Đông Nam bộ là các vùng có nhiều sản phẩm quốc gia, vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn, có điều kiện tương đồng giữa các địa phương. Cùng với định hướng tổ chức các ngành hàng quy mô lớn theo hướng xuất khẩu với các sản phẩm chủ lực, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương cho rằng các tỉnh cần tập trung phát triển các sản phẩm chế biến, chế biến sâu từ những sản phẩm chủ lực như: trái cây, thủy sản, lúa gạo; hỗ trợ các chính sách để đầu tư, đổi mới công nghệ, phát triển các sản phẩm chế biến, nhằm hình thành các sản phẩm mới có lợi thế, đặc trưng gắn với vùng nguyên liệu tập trung.

Theo Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương, giai đoạn 2021-2025, chương trình OCOP tiếp tục là một chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới bền vững. Trong đó, chương trình tập trung phát triển theo 6 nhóm sản phẩm, ưu tiên các sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ đặc sắc, truyền thống và có lợi thế ở mỗi địa phương, theo hướng phát huy nội lực như: trí tuệ sáng tạo, lao động, nguyên liệu, văn hóa địa phương; gia tăng giá trị và gắn với cộng đồng.

"Giai đoạn này, các tỉnh phía Nam cần tập trung xây dựng hệ thống quản lý, giám sát sản phẩm OCOP; đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu cho sản phẩm OCOP, hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao quy trình công nghệ sơ chế, chế biến, quy hoạch và phát triển các vùng nguyên liệu nông sản đặc trưng..." - đại diện Văn phòng Điều phối nông thôn mới nhận định.

Tin nên đọc

Công nghiệp điện tử: Cần doanh nghiệp có vai trò dẫn dắt thị trường

Bộ GTVT yêu cầu làm rõ vấn đề hoàn phí sân bay cho khách hủy vé

Cảnh giác tiền ảo núp bóng đa cấp

Bộ NN&PTNT yêu cầu các địa phương chủ động phương án tiêu thụ nông sản

Từ những kết quả đạt được, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Trần Thanh Nam đánh giá cao những kết quả tích cực từ chương trình OCOP của các tỉnh, thành khu vực phía Nam, nhiều sản phẩm được gắn sao OCOP có chất lượng rất tốt, mẫu mã của sản phẩm vùng núi không kém gì các sản phẩm tinh xảo của miền xuôi, thậm chí là quốc tế. Chương trình đã thu hút sự tham gia và phát huy tốt vai trò của phụ nữ nông thôn, các hợp tác xã nông nghiệp, các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại địa phương.

"Để phát triển sản phẩm OCOP đạt hiệu quả tại các tỉnh phía Nam, các địa phương, tổ chức, cá nhân có liên quan cần chú ý sản phẩm OCOP cần phải đảm bảo vấn đề về an toàn vệ sinh thực phẩm, bao bì, nhãn mác, chỉ dẫn địa lý, cũng như đảm bảo nguồn gốc về nguyên liệu làm ra sản phẩm và phải sử dụng lao động tại địa phương, cần tổ chức rà soát, xác định rõ thế mạnh của địa phương để phát triển các sản phẩm đặc thù, đặc trưng riêng trong quy hoạch phát triển chung về nông nghiệp, nông thôn của cả vùng" - ông Nam nhấn mạnh.

Tạo "đà" cho OCOP đi vào chiều sâu

Theo Bộ NN&PTNT, để hỗ trợ sản phẩm OCOP, trong thời gian qua các địa phương đã tổ chức 66 hội chợ về sản phẩm OCOP (cấp tỉnh, huyện) với hơn 10 nghìn gian hàng; 1.016 hợp đồng, bản ghi nhớ hợp tác giữa các chủ thể OCOP và đơn vị thương mại được ký kết. Trong đó, 354 chủ thể có sản phẩm được phân phối ổn định trong các hệ thống siêu thị, nhất là Central Retail, Saigon Co.op, Mega Market... và một số siêu thị địa phương. Những hoạt động tạo đà cho OCOP nêu trên không chỉ góp phần nâng tầm thương hiệu sản phẩm chủ lực của mỗi địa phương mà còn giúp người tiêu dùng trong nước và nước ngoài hưởng lợi từ những sản phẩm đạt chất lượng cao.

Tại khu vực phía Nam, chương trình OCOP bước đầu đã có những tác động tích cực vào phát triển kinh tế và xã hội khu vực nông thôn, góp phần tạo việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế của hộ gia đình nông thôn, đặc biệt là phát huy vai trò của phụ nữ nông thôn, các nhóm người yếu thế như đồng bào dân tộc thiểu số. Phát triển sản phẩm OCOP không chỉ là giải pháp để tăng thu nhập, phát triển kinh tế gia đình, mà còn là cơ hội, điều kiện để họ có thời gian chăm lo, thực hiện trách nhiệm đối với gia đình và cộng đồng địa phương.

Bên cạnh đó, nhiều kênh phân phối sản phẩm OCOP đã được hình thành và vận hành có hiệu quả như: BigC, Vinmart, Saigon Co.op, cùng với đó là hệ thống các sàn thương mại điện tử như VNpost, Voso.vn, Lazada… đã được các chủ thể OCOP tiếp cận, tham gia tích cực, chủ động.

Điển hình tại tỉnh Hà Giang, để hỗ trợ địa phương thực hiện Chương trình OCOP, tỉnh đã dành khoản kinh phí gần 40 tỷ đồng (giai đoạn 2018-2020), hỗ trợ trực tiếp cho sản phẩm OCOP. Ngoài ra, tỉnh còn tổ chức các lớp tập huấn, hội nghị xúc tiến thương mại nhằm quảng bá, tiêu thụ sản phẩm OCOP.

Đến nay, nhiều sản phẩm OCOP của Hà Giang đã có mặt tại hệ thống các siêu thị trong nước, như sản phẩm chè Shan tuyết (Trà xanh - hiệu bà cụ và Hồng trà - hiệu bà cụ) của HTX Chế biến chè Phìn Hồ đã được bán trong hệ thống siêu thị Vinmart của Tập đoàn Vingroup.

Ngoài những hỗ trợ trực tiếp về vốn, chính sách chung của tỉnh, mỗi địa phương cũng xây dựng cơ chế riêng để phát triển OCOP. Nỗ lực của địa phương trong phát triển OCOP đã trở thành nguồn động lực để các cơ sở sản xuất tiếp tục đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất. 

Theo bà Hoàng Thị Tân - Giám đốc HTX Tâm Trà Thái, xã Tân Cương (TP Thái Nguyên), đơn vị sở hữu hai thương hiệu chè nổi tiếng đạt bốn sao là trà Đinh và trà Tôm nõn, để ổn định thương hiệu và phát triển thị trường, HTX đã đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại, khép kín, sạch, an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP và tiêu chuẩn không có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Hiện, HTX đang liên kết và sở hữu 39 ha trà. Trong đó 10 ha đang khai thác, 29 ha đang trong giai đoạn chuẩn bị đến kỳ thu hoạch. Ước sản lượng đạt từ 15 đến 20 tấn/năm, cho giá trị khoảng 10 tỷ đồng/năm, góp phần giải quyết công ăn việc làm cho 29 xã viên và nhiều lao động thời vụ tại địa phương với mức lương từ 4 đến 5 triệu đồng/người/tháng.  

Nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo đã được các địa phương triển khai hiệu quả, trong năm 2020, dù gặp nhiều khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, nhưng ngành Nông nghiệp Hà Nội vẫn tăng trưởng 4,2% - mức tăng cao nhất trong nhiều năm gần đây. Do đó, trong năm 2021, cần xây dựng các cơ chế mang tính đột phá hơn nữa nhằm thúc đẩy Chương trình OCOP đi vào chiều sâu, đưa nông nghiệp trở thành trụ đỡ trong phát triển kinh tế, ổn định đời sống nông dân.