Vài ngày qua vụ việc nhiều nghệ sĩ, người nổi tiếng, KOL… trên mạng xã hội Facebook “bỗng dưng” viết hàng loạt status về các loại tiền kỹ thuật số như đồng DOGE, SHIBA, POODLE, FXT Token… đã khiến dư luận dậy sóng. Những người nổi tiếng, nghệ sĩ này đã liên tục đưa lên trang cá nhân của mình các dòng trạng thái giới thiệu, quảng cáo, thậm chí ca ngợi cho các đồng tiền kỹ thuật số này.

Nhiều fan (người hâm mộ) cũng như cư dân mạng tin tưởng rằng các nghệ sĩ, người nổi tiếng này đang đầu tư vào các loại tiền kỹ thuật số, giá cả của chúng sẽ tăng vọt… Thậm chí nhiều người còn kêu gọi bỏ tiền đầu tư mua các loại tiền kỹ thuật số và sau này sẽ giàu lên. Đáng chú ý các dòng status đều giống hệt nhau và được đưa lên cùng lúc vào tối ngày 11-5 khiến hàng ngàn người vào đọc, bình luận và chia sẻ lên Facebook rôm rả.

Thế nhưng cũng có các chuyên gia, cư dân mạng khác phản biện rằng đây là bài viết quảng cáo và những loại tiền kỹ thuật số đang được các nghệ sĩ, người nổi tiếng quảng bá “thấp thoáng” bóng dáng của các loại tiền ảo núp bóng đa cấp. Sau khi bị các cư dân mạng phản ứng gay gắt, đến sáng ngày 12-5 thì các status này “bỗng dưng” biến mất. Tuy nhiên, nhiều cư dân mạng cũng đã kịp chụp lại màn hình các status kỳ lạ này.

Theo Bộ Công thương các sàn giao dịch Forex, tiền ảo đang hoạt động tại Việt Nam là hình thức kinh doanh theo phương thức đa cấp. Theo quy định của pháp luật hiện nay thì kinh doanh đa cấp, hàng hóa phải rất rõ ràng. Tức là đối với sàn Forex hay tiền ảo, không phải là mặt hàng có thể kinh doanh đa cấp mà là mặt hàng cấm trong kinh doanh đa cấp. Hiện nay các Bộ, ngành cần phải đưa ra những hướng dẫn cụ thể về những quy định rất rõ ràng của pháp luật đối với phương thức kinh doanh này. Về góc độ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Bộ Công thương đã khuyến cáo không nên tham gia vào những hình thức kinh doanh này. Những ai tham gia cũng là vi phạm pháp luật vì đây là hình thức bị cấm. Và khi tham gia quyền lợi của người người tiêu dùng chắc chắn ảnh hưởng và không có phương thức nào để có thể đòi lại tiền.

Một chuyên gia về Fintech (tài chính công nghệ) tại TPHCM cho biết: “các status của các nghệ sĩ, người nổi tiếng này có thể là các bài viết PR do một công ty nào đó trả tiền để các nghệ sĩ quảng cáo cho các loại tiền kỹ thuật số. Trong các loại tiền kỹ thuật số này thì các đồng như DOGE, SHIBA là các đồng tiền đang nổi trên thế giới. Các đồng tiền này có giá cả tăng vọt sau các chia sẻ của tỉ phú Elon Musk và đây đúng là các đồng tiền kỹ thuật số thật. Thế nhưng đồng FXT Token là một đồng tiền có dấu hiệu đa cấp. Đồng tiền này do một nhóm người tại Việt Nam tạo ra và đã từng bị Công an nhiều tỉnh thành trong cả nước cảnh báo là tiền ảo núp bóng đa cấp. Các nghệ sĩ phần nhiều không hiểu biết rõ về tiền ảo, tiền kỹ thuật số nên bị những đối tượng xấu lợi dụng trào lưu của Elon Musk để quảng bá cho đồng tiền ảo đa cấp này. Với hàng trăm ngàn thậm chí hàng triêu fan của các nghệ sĩ, người nổi tiếng thì sức lan tỏa là rất lớn. Có thể sẽ có nhiều người nghe theo và bỏ tiền đầu tư vào các đồng tiền này và nguy cơ bị lừa đảo, mất tiền là rất cao”.

Ông T.V.T, một nhà đầu tư bitcoin tại TPHCM cho biết: “FXT Token và một số đồng Token khác là đồng tiền do nhóm Lion Group, Wefinex tại Việt Nam tự tạo ra. Nhóm này đã từng tạo ra rất nhiều đồng tiền ảo khác nhau và dụ dỗ nhiều người vào mua. Sau đó họ đẩy giá các đồng tiền này lên rất cao khiến nhiều người tin tưởng đồng tiền mình mua có giá trị lớn, bán lại được nhiều tiền, làm giàu nhanh chóng. Đặc trưng của các đồng tiền ảo đa cấp này là chỉ giao dịch được trên các sàn nội bộ hoặc các sàn vô danh. Sau một thời gian hút được dòng tiền của người chơi thì nhóm này điều chỉnh để giá các đồng tiền ảo giảm nhanh chóng thậm chí về giá trị 0 đồng, 0 đô la. Như vậy những người tham gia sẽ mất trắng số tiền đã bỏ vào mua các đồng tiền ảo mà không thể làm gì được. Trong 2, 3 năm qua hàng chục vụ việc như thế này đã xảy ra, các nạn nhân đi kiện cáo khắp nơi nhưng không thể giải quyết được gì”.

Ông Ngô Tấn Vũ Khanh, Giám đốc quốc gia hãng bảo mật Kaspersky Việt Nam, cho biết, về mặt kỹ thuật việc cho ra đời một đồng tiền ảo, một sàn giao dịch ảo là rất dễ dàng. Chỉ cần có chút kiến thức công nghệ, thuê vài người biết về lập trình là có thể tạo ra một đồng tiền ảo và một sàn giao dịch để dụ dỗ các con mồi tham gia. Chủ của các đồng tiền ảo, sàn giao dịch ảo này đi quảng cáo, chào mời lôi kéo khắp trên các trang mạng xã hội như YouTube, Facebook với những lời lẽ hết sức thu hút. Người tiêu dùng thiếu kiến thức, không có kinh nghiệm về công nghệ, tài chính sẽ tưởng rằng các đồng tiền hay sàn này là sàn giao dịch thật. Nhưng thực chất chỉ là những đồng tiền ảo, sàn giao dịch ảo không có giá trị gì và được chủ sàn kiểm soát hoàn toàn về công nghệ. Chủ sàn muốn tăng giá là tăng, giảm giá là giảm và sau một thời gian lấy được tiền của người chơi thì khóa giao dịch rút tiền hay tự đánh sập sàn khiến người chơi mất trắng. Do đó người dân cần tìm hiểu kỹ, thận trọng khi tham gia mua, giao dịch các loại tiền ảo này để tránh mất tiền oan”.

Vào đầu năm nay Công an TP. Đà Nẵng đã cảnh báo về tổ chức tài chính Lion Group (có tên gọi khác là Lion Team, Lion Community). Theo Công an Đà Nẵng, trong thời gian qua, trên địa bàn TP. Đà Nẵng xuất hiện một số cá nhân kêu gọi, lôi kéo người dân tham gia vào tổ chức Lion Group để đầu tư tài chính vào lĩnh vực ngoại hối, tiền ảo thông qua sàn giao dịch điện tử Fx trading markets. Các thành viên của tổ chức Lion Group giới thiệu là có đội ngũ chuyên gia tài chính giàu kinh nghiệm và xây dựng một cộng đồng gần 40.000 nhà đầu tư tham gia. Người muốn gia nhập Lion Group cần phải có thành viên trong tổ chức giới thiệu, hướng dẫn mở tài khoản giao dịch trên sàn giao dịch điện tử Fx trading markets tại địa chỉ: fxtradingmarkets.com; sau đó, tạo thêm tài khoản để rút tiền và gửi tiền cho ban chuyên gia của Lion Group với số tiền tối thiểu là 1.000 đô la Mỹ.

Số tiền đầu tư sẽ được ban chuyên gia giao dịch giúp với cam kết lợi nhuận 0,8-1% mỗi ngày và 20-24% hàng tháng. Người tham gia có thể tăng thêm thu nhập thông qua việc phát triển mạng lưới, đội nhóm của riêng mình bằng cách kêu gọi, vận động người khác tham gia (giống hình thức đa cấp). Cụ thể, thu nhập của người tham gia sẽ tỷ lệ thuận với cấp bậc của bản thân, lượng thành viên kêu gọi tham gia vào Lion Group và số tiền giao dịch trong mạng lưới. Tổng cộng có năm cấp bậc (từ Level 0 đến 4).

Ngoài ra, mô hình hoạt động, phát triển mạng lưới và cam kết lợi nhuận, trả thưởng của tổ chức Lion Group có dấu hiệu của hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp. Và tính đến thời điểm hiện tại, chưa có đơn vị, tổ chức nào có tên là Lion Group được Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp. Thực tế, những lợi nhuận, trả thưởng mà tổ chức Lion Group cam kết với các nhà đầu tư bản chất là lấy tiền người sau trả cho người trước.

Công an TP. Đà Nẵng thông tin, theo quy định pháp luật, chỉ có các tổ chức tín dụng và tổ chức khác được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận bằng văn bản mới được hoạt động kinh doanh ngoại hối. Hiện sàn Fx trading markets hay tổ chức Lion Group chưa được sự đồng ý của Ngân hàng Nhà nước nên các cá nhân đầu tư ngoại hối tại sàn này là không đúng quy định pháp luật. Cơ quan Công an cảnh báo, một khi không thu hút được nhà đầu tư mới, mạng lưới hoạt động của tổ chức Lion Group sẽ sụp đổ khi không đủ tiền để chi trả, nhà đầu tư sẽ mất toàn bộ số tiền. Người tham gia sẽ không được pháp luật bảo vệ và tiềm ẩn nguy cơ mất tiền và lộ, lọt dữ liệu cá nhân.