Bài 1: Mối quan hệ hai chiều

Mối quan hệ giao thương giữa Mỹ và Trung Quốc có nhiều mối nối phức tạp. Một số công ty Mỹ sẽ bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự lụn bại của nền kinh tế Trung Quốc.

Ảnh hưởng hữu hình

Ví dụ điển hình là Tesla, vốn đang tìm đường vào thị trường Trung Quốc, nhưng doanh số của họ lao dốc trong các tháng gần đây, do có sự cạnh tranh của các hãng xe điện trong nước với sản phẩm giá rẻ hơn. Tương tự, 20% doanh thu của Apple đến từ Trung Quốc, có thể sẽ bị ảnh hưởng khi người tiêu dùng nước này lựa chọn các sản phẩm giá rẻ hơn bởi tài chính eo hẹp.

Các ngân hàng Mỹ làm việc trên thị trường quốc tế cũng đã lên tiếng cảnh báo mức tăng trưởng chậm lại. CEO Jane Fraser của Citigroup, trong bản báo cáo doanh thu quý 2, đã nhắc đến Trung Quốc như “thất vọng lớn nhất”.

Khách du lịch Trung Quốc cũng là một nguồn tiền cho các thành phố Mỹ, và họ sẽ giảm chi tiêu cho việc này trong thời gian tới. Glenn Fogel, CEO của hãng đặt chuyến du lịch Booking Holdings và PriceLine, nói doanh thu từ Trung Quốc đã cạn dần.

“Tôi không nghĩ doanh thu từ Trung Quốc sẽ hồi phục trong thời gian dài, thậm chí là rất dài” - ông Fogel nói.

“Cách nhiệt” cho Mỹ

Những ảnh hưởng đó, rất có thể sẽ không đáng kể như lo ngại. Dù “bức tranh kinh tế” của Trung Quốc trở nên đen tối hơn, nhờ việc hệ thống tài chính ngân hàng của Mỹ và Trung Quốc rất tách biệt, các nhà đầu tư và thị trường Mỹ sẽ được “cách nhiệt” khỏi các biến động. Dĩ nhiên là ngoại trừ các nhà đầu tư đã quá tập trung vào Evergrande hay Country Garden.

Một chuyên gia kinh tế Mỹ-Trung, Tiến sĩ Setser cho biết: “Không có trường hợp nào để vấn đề tài chính từ Trung Quốc có thể lây lan sang Mỹ”. Ông lưu ý rằng mặc dù Ngân hàng Trung ương Trung Quốc có thể trì hoãn việc mua trái phiếu kho bạc Mỹ nhưng mọi tác động lên thị trường chung đều có thể được hạn chế. 

Ngược lại, thậm chí sẽ còn có nhiều lợi thế cho các công ty Mỹ và thế giới khi các nhà đầu tư Trung Quốc, thiếu thốn các cơ hội đầu tư trong nước, sẽ tìm cách đưa tiền vào các quốc gia khác. Đặc biệt là khi những quốc gia đó giảm nhẹ những chính sách trở ngại để đầu tư từ Trung Quốc dễ đi vào hơn.

Địa chính trị khó đoán 

Ngoại trừ các ảnh hưởng trực tiếp từ nền kinh tế Trung Quốc, vẫn cần thiết để xem xét các động thái địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc.

Từ lâu chính quyền Washington đã ái ngại khối giao thương với Trung Quốc là trung tâm, bởi nó đi theo những bộ luật riêng như bảo vệ bản quyền yếu ớt. Nhưng nay với nền kinh tế Trung Quốc đuối sức, các quốc gia vốn thường xuyên vay mượn từ nước này cho các dự án cơ sở hạ tầng lớn có thể tìm đến những nguồn vốn khác.

“Khi nền kinh tế Trung Quốc đang trải qua sóng gió, chính quyền Biden cố gắng gây ảnh hưởng tại châu Á, khiến cân bằng quyền lực có phần thay đổi” - Tiến sĩ Prasad thuộc đại học Cornell cho biết.

Tuy vậy, vẫn có một cuộc tranh luận giữa các chuyên gia về việc liệu vấn nạn của Trung Quốc có thật sự là lâu dài hay không.

Heiwai Tang, giáo sư kinh tế tại Trường Kinh doanh HKU ở Hồng Kông, cho rằng sẽ không khôn ngoan nếu coi Trung Quốc như Nhật Bản, và đang trên bờ vực trì trệ kéo dài.

Tiến sĩ Tang nói: “Tôi vẫn lạc quan rằng chính phủ Trung Quốc rất linh hoạt và có khả năng ứng phó với các hiểm họa tiềm ẩn. Họ chỉ cần thời gian để thống nhất đường lối”.