Từ ngày mạng xã hội ra đời, nó lập tức chứng tỏ sự lợi hại của mình. Nó giúp cho con người dù ở bất cứ nơi đâu, vào lúc nào, chỉ cần cái smartphone và có mạng internet là có thể biết tất tần tật mọi chuyện trong thiên hạ. Sức mạnh của mạng xã hội đã vượt ra ngoài sự tưởng tượng của con người. Dĩ nhiên, có cả phần tốt và phần xấu.Trong đợt lũ lụt tàn phá các tỉnh miền Trung vừa qua, khi lời kêu gọi quyên góp cứu trợ của ca sĩ Thủy Tiên được phát đi trên mạng xã hội, chỉ trong một thời gian ngắn, lập tức hàng trăm tỷ đồng đã được chuyển về tài khoản của cô.

Cũng bằng hình thức này, rất nhiều cá nhân, tổ chức đã quyên góp tiền bạc, thực phẩm, vật dụng giúp đồng bào ta vượt qua cơn hoạn nạn khó khăn do thiên tai giáng xuống. Cũng trên mạng xã hội, hằng ngày nhiều cảnh đời khốn khó, bất hạnh được cư dân đưa lên, lan tỏa tình yêu thương ra cộng đồng. Qua đó, nhiều tấm lòng nhân ái được nhân rộng, nhiều cảnh đời bất hạnh cảm thấy không bị xã hội bỏ rơi, là động lực cho họ phấn đấu vươn lên.

Chúng ta không quên, trong cơn đại dịch Covid-19 vừa qua, mạng xã hội cũng đã từng lan tỏa những hình ảnh rất đáng trân quý của các chiến binh áo trắng trên tuyến đầu chống dịch; Hình ảnh các anh chiến sĩ phong phanh áo xống, co ro trong lán trại, dưới cơn mưa rừng để làm nhiệm vụ canh giữ biên cương hay nhường doanh trại làm điểm cách ly; Hình ảnh đứa trẻ đứng ngoài cổng và người cha bịt kín mặt mày trong sân bệnh viện vẫy tay chào nhau, cha con họ đã nhiều ngày không gặp; Hình ảnh nụ hôn trao nhau vội vàng qua tấm vách ngăn của đôi vợ chồng (hay tình nhân) giữa tâm dịch Đà Nẵng… Tất cả đều nhờ có mạng xã hội mà lan truyền rộng khắp. Nó mang đến cho người ta niềm tin vào cuộc sống, vào con người, nó làm cho cuộc đời này tươi đẹp hơn lên.

Cũng nhờ mạng xã hội mà nhiều vụ việc tiêu cực được biết đến, giúp ngăn chặn kịp thời; Thậm chí nhiều vụ án được phanh phui, pháp luật vào cuộc trừng trị thích đáng như các vụ bạo lực gia đình, học đường, bạo hành trẻ em, ngược đãi cha mẹ; Những vụ trẻ em bị bắt cóc được tìm kiếm; Những nạn nhân của các tai nạn giao thông được nhanh chóng tìm ra người thân… cũng có sự góp phần không nhỏ của mạng xã hội. Nhiều người thất lạc, mất liên lạc lâu năm nhờ mạng xã hội mà đã tìm được nhau. Đó là sức mạnh không thể thay thế của mạng xã hội vì lợi ích mà nó mang lại. 

Trong đời sống kinh doanh, mạng xã hội tỏ ra rất “lợi hại” với mạng lưới kinh doanh online, những buổi live stream bán hàng. Rất nhiều cửa hàng làm ăn phát đạt, nhiều cá nhân có thu nhập vào hàng khủng nhờ loại hình kinh doanh này.

Trong đời sống nghệ thuật, mạng xã hội đã mang hình ảnh văn nghệ sĩ đến gần công chúng hơn, sức lan tỏa của các loại hình nghệ thuật vì thế mà rộng khắp, nhanh chóng hơn. Cũng trên mạng xã hội mấy ngày qua, bạn bè đồng nghiệp và giới mộ điệu có dịp theo dõi diễn biến cuộc tiễn đưa đầy nước mắt với nghệ sĩ Chí Tài. Và cũng do sự phát tán nhanh như vũ bão của mạng xã hội mà những lời lẽ khiếm nhã, xúc phạm danh hài Chí Tài của gymer Duy Nguyễn đã bị cộng đồng mạng lên án gay gắt và ném đá tơi bời.

Nhiều người phản ứng bằng những lời bình luận, những dòng trạng thái phẫn nộ với những lời lẽ khá nặng nề. Thậm chí một đoàn xe hơi 30 chiếc đã xuất hiện ngay trước phòng gym của Duy Nguyễn vào hôm sau khi xảy ra sự việc. Một nhóm hơn 20 người đã gây náo loạn cả một khu phố, khiến công an phải đến tận nơi giải tán tránh gây mất trật tự.

Đáp trả lại một hành vi phản cảm bằng một hành vi phản cảm khác, làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội là một cách hành xử “xóa mờ” ranh giới giữa cái đúng và cái sai. Với cách hành xử của một số nghệ sĩ trẻ vừa qua, ngay nghệ sĩ Hữu Châu cũng tỏ ra lo lắng: “Làm gì làm, sao cũng được, nhưng đừng để những người tốt đang thương yêu và trân trọng nghề hát này, nghĩ mình toàn là những người hung dữ”.

Vẫn còn nhiều trường hợp người ta lợi dụng mạng xã hội để câu like, để thực hiện những ý đồ xấu như chửi bới, mạt sát, hạ bệ nhau, đưa những thông tin thất thiệt khiến dư luận hoang mang… Nhưng không thể phủ nhận mạng xã hội có rất nhiều mặt tích cực của nó (nói không quá, khó có một loại hình nào có thể thay thế trong giai đoạn hiện nay). Nếu không nhờ vậy thì Mark Zuckerberg không trở thành tỷ phú.

Có điều, qua mạng xã hội, chúng ta cần ứng xử sao cho văn minh. Phản ứng với tiêu cực bằng cách tập hợp thành một lực lượng gọi là “giang hồ mạng” rồi “thay trời hành đạo” như một vài hiện tượng vừa qua là một việc làm cần nên cân nhắc và suy xét cẩn trọng. Chính thái độ của người dùng sẽ trao cho mạng xã hội một đời sống lành mạnh, tử tế và có ích cho xã hội.