Indonesia và mức thuế 0,5% trên doanh thu

Theo quy định mới dự kiến được Cơ quan Thuế Indonesia (DGT) sớm ban hành, các nhà bán hàng trực tuyến, đặc biệt là các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs), sẽ phải chịu một mức thuế thu nhập cuối cùng là 0,5% trên tổng doanh thu.

Động thái này, theo các nguồn tin từ The Jakarta Post và Bloomberg, là một phần trong nỗ lực lớn hơn của chính phủ Indonesia nhằm tạo ra một sân chơi bình đẳng giữa các doanh nghiệp truyền thống và các nhà kinh doanh trên nền tảng số.

Ông Suryo Utomo, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Indonesia, đã nhiều lần nhấn mạnh rằng quy định này không phải là một loại thuế mới, mà là một cơ chế để đơn giản hóa việc tuân thủ và thực thi nghĩa vụ thuế cho một bộ phận lớn các nhà kinh doanh đang hoạt động trong "vùng xám" của nền kinh tế.

Mức thuế 0,5% được xem là một bước đi thận trọng, nhằm khuyến khích sự tuân thủ tự nguyện thay vì tạo ra một gánh nặng tài chính đột ngột có thể kìm hãm sự phát triển của khu vực kinh tế số vốn đang rất năng động.

Thay vì yêu cầu các nhà bán hàng nhỏ lẻ phải thực hiện các thủ tục kế toán, sổ sách phức tạp để xác định lợi nhuận, cơ quan thuế Indonesia chọn đánh thuế trực tiếp trên doanh thu với một tỷ lệ thấp, giúp việc kê khai trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Việt Nam: Chuyển trách nhiệm khấu trừ thuế cho các sàn TMĐT

Trong khi đó tại Việt Nam, một quy định mang tính bước ngoặt sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7 tới đây. Theo đó, trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay cho các cá nhân kinh doanh sẽ được chuyển trực tiếp cho các chủ sở hữu sàn giao dịch TMĐT như Shopee, Lazada, Tiki.

Cơ chế này được quy định chi tiết tại Thông tư 40/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, nhắm vào các cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong một năm dương lịch vượt ngưỡng 100 triệu đồng. Những cá nhân có doanh thu dưới mức này sẽ không phải nộp thuế.

Đối với những người bán hàng thuộc diện phải nộp thuế, các sàn TMĐT sẽ có trách nhiệm khấu trừ thuế ngay trên từng giao dịch được hoàn tất. Mức khấu trừ được ấn định theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu của giao dịch đó, cụ thể bao gồm: 1% Thuế giá trị gia tăng (VAT), 0,5% Thuế thu nhập cá nhân (PIT)

Như vậy, tổng cộng 1,5% trên doanh thu từ mỗi giao dịch thành công sẽ được các sàn TMĐT tự động khấu trừ để nộp vào ngân sách nhà nước. Cơ chế này đã thay thế hoàn toàn mô hình tự kê khai trước đây vốn kém hiệu quả, biến các sàn công nghệ thành một "cánh tay nối dài" của cơ quan thuế trong việc thu thập và quản lý thuế.

Hai cách tiếp cận, tác động nào hiệu quả hơn?

Mặc dù cùng chung mục tiêu, cách tiếp cận của Việt Nam và Indonesia có sự khác biệt đáng kể.

Indonesia chọn mô hình đơn giản hóa để khuyến khích người bán tự giác tuân thủ. Trong khi đó, Việt Nam áp dụng một giải pháp quyết liệt hơn, đặt các nền tảng công nghệ vào vị trí trung gian thu thuế hộ, đảm bảo khả năng thu thuế gần như tuyệt đối trên các giao dịch được ghi nhận.

Cách làm của Việt Nam được đánh giá là sẽ hiệu quả hơn trong việc chống thất thu thuế, nhưng cũng đặt ra một gánh nặng hành chính và công nghệ không nhỏ cho các sàn TMĐT. Họ sẽ phải đầu tư xây dựng hệ thống để theo dõi, khấu trừ và báo cáo chính xác cho hàng triệu giao dịch mỗi ngày.

Đối với người bán hàng trên cả hai quốc gia, quy định mới đều có nghĩa là phần doanh thu thực nhận của họ sẽ giảm đi. Điều này có thể buộc họ phải tính toán lại chiến lược giá bán sản phẩm hoặc tìm cách tối ưu hóa chi phí để duy trì lợi nhuận.

Tuy nhiên, về lâu dài, việc chuẩn hóa nghĩa vụ thuế được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng hơn, bảo vệ quyền lợi của cả người tiêu dùng và chính những nhà bán hàng chân chính.