Thời gian gần đây, các vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến lối sống của  giới trẻ  gây hoang mang, lo lắng trong người dân.

Nổi trội là nhóm ma túy và chất cấm rơi vào các DJ, hot girl, TikToker trong lứa tuổi 18-25. Đây là nhóm chiếm tỷ lệ cao nhất trong các vụ án người trẻ, đa phần bắt đầu từ tò mò, đua đòi.

Kế đến là nhóm cờ bạc, cá độ bóng đá, tài xỉu online, app cá cược gây nợ nần dẫn đến cướp giật, lừa đảo. Nhóm yêu đương, ghen tuông dẫn đến án mạng, các vụ phát tán clip nóng để tống tiền cũng tăng.

Đặc biệt là nhóm sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng để làm giàu nhanh với những cái tên như Quang Linh Vlogs, Hằng Du Mục, Ngân 98, Hải Sen… Cùng hàng chục vụ sản xuất hàng giả với nhiều đường dây do các bạn trẻ cầm đầu tại Hà Nội và TP.HCM.

Nguyên nhân cốt lõi thuộc về lối sống 

Theo phân tích của cơ quan chức năng, cú trượt của các các bạn trẻ đều có điểm xuất phát chung từ lối sống lệch lạc: Muốn giàu nhanh, nổi tiếng nhanh; Sống ảo, thiếu kỹ năng quản lý cảm xúc và tài chính; Chủ quan, coi thường pháp luật.

Các đối tượng này rơi vào một bộ phận người trẻ ngày nay sống thiếu lý tưởng, hoài bão chân chính, định nghĩa “khởi nghiệp” được họ hiểu một cách lệch lạc. Họ chấp nhận đánh đổi uy tín cá nhân và sức khỏe cộng đồng lấy lợi ích kinh tế trước mắt.

Đằng sau hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả và quảng cáo sai sự thật do thế hệ trẻ cầm đầu là chủ nghĩa thực dụng cực đoan, tâm lý hưởng thụ và khát vọng làm giàu nhanh chóng bằng mọi giá, bất chấp đạo đức và pháp luật.

Lối sống thực dụng dẫn các bạn đến việc coi trọng vật chất, xem tiền bạc là thước đo duy nhất của thành công, từ đó xem nhẹ các giá trị đạo đức truyền thống và sức lao động chân chính. Dẫn đến tâm lý hưởng thụ một cách nóng vội. Muốn đạt mức sống cao, sở hữu siêu xe, hàng hiệu trong thời gian ngắn mà không muốn trải qua quá trình lao động gian khổ, tích lũy bền vững.

Bàn tay nào chìa ra trên đường "trượt"

Trước khi sa ngã vào con đường vi phạm pháp luật, bao giờ các bạn trẻ cũng trải qua một giai đoạn "trượt" đủ dài, đủ lâu bắt đầu bằng sự thay đổi trong nhận thức, lối sống và các mối quan hệ.

Khi các bạn đứng trước bục khai báo để nói lời sám hối muộn màng, hồ sơ vụ án chỉ tính từ cột mốc các bạn thực hiện hành vi phạm tội. Còn trước đó các bạn đã gặp phải điều gì, đã vướng mắc ở đâu, đã bế tắc như thế nào… thì hầu như ít khi được “truy cứu”. Họa chăng nó chỉ nằm trên lý thuyết chung chung qua các kết quả khảo sát, nghiên cứu của các chuyên gia tâm lý giáo dục.

Cho nên, để tránh được cú ngã đau, các bạn cần có một cái phanh để hãm lại ngay trong quá trình trượt. Chắc chắn không thể thiếu là “cái phanh tay” chìa ra nâng đỡ từ gia đình.

Gia đình chính là "phanh hãm" đầu tiên. Sự đồng hành, nhận diện ra các dấu hiệu "trượt" của con cái từ rất sớm như: tiêu xài hoang phí bất thường, những mối quan hệ không rõ ràng, minh bạch, bộc lộ quan điểm sống sùng bái vật chất… sẽ giúp bố mẹ can thiệp đúng thời điểm, đúng vụ việc, giúp con thoát được cú ngã đau đớn.

Ngoài xã hội, rất cần cái bắt tay từ nhiều phía để xây dựng nên một "hệ sinh thái đề kháng lối sống lệch lạc” cho các bạn trẻ:

Nhà trường giáo dục lý tưởng sống bằng cách giúp các bạn đề cao giá trị bản thân. Thông qua các tiêu chí, sống có ích cho bản thân, đóng góp cho gia đình, xã hội và cống hiến cho đất nước.

Tất nhiên bên cạnh sự nâng đỡ từ gia dình và sự giáo dục từ nhà trường, rất cần một hành lang pháp lý đủ chặt chẻ nghiêm minh của nhà nước. Một trong những con đường khiến các bạn dễ dàng trượt ngã chính là môi trường số với đầy rẫy các nội dung độc hại, cổ xúy lối sống "việc nhẹ lương cao", lừa đảo, lăng-xê các mô hình kinh doanh đa cấp biến tướng… Cho nên  rất cần sự giám sát chặt chẽ không gian mạng, khống chế đội ngũ KOL độc hại, đồng thời dùng các nền tảng, lan tỏa rộng rãi các buổi chia sẻ về luật pháp từ các chuyên gia một cách trực quan sinh động, giúp các bạn thấy rõ hơn, dễ tiếp thu hơn về tác hại và cái giá phải trả của việc vi phạm sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, quảng cáo sai sự thật…

Sự tiếp sức của doanh nghiệp và người tiêu dùng  

Góp phần xây dựng một "hệ sinh thái truyền thông sạch" là cách mà doanh nghiệp và người tiêu dùng tỏ rõ vai trò của mình trong việc giúp các bạn trẻ sớm dừng trượt trước khi ngã.

Đó là cách các doanh nhân đi trước dày dặn kinh nghiệm giải độc "ảo tưởng làm giàu", giúp người trẻ hiểu rõ và phân biệt giữa "khởi nghiệp sáng tạo" với "kiếm tiền bất chính". Qua những câu chuyện lan tỏa từ tấm gương doanh nhân thành đạt,  giúp các bạn định hướng đúng đắn, tạo bệ đỡ nghề nghiệp vững chắc để các bạn trẻ tránh đi con đường tắt đầy “hố sâu vực thẳm”.

Doanh nghiệp và các đại lý cam kết không book quảng cáo, cắt nguồn tài trợ đối với các kênh bẩn, kênh vi phạm đạo đức, đồng hành cùng các KOL tử tế, tạo ra nguồn thu nhập bền vững cho nội dung chất lượng. 

Thuật toán của các nền tảng sẽ dựa vào tương tác của người dùng để phân phối, đẩy kênh tử tế lên xu hướng. Do đó, về phía cộng đồng mạng là người tiêu dùng: Bóc trần các chiêu trò lừa đảo, quảng cáo sai sự thật hoặc các mô hình kinh doanh bất chính ngay từ khi chúng mới manh nha; Kiên quyết không xem, không chia sẻ, không tương tác với nội dung rác; Lan tỏa bình luận tích cực và chia sẻ mạnh mẽ các nội dung có giá trị. Đặc biệt dùng "Quyền lực tẩy chay” để nói lên tiếng nói của mình.