Theo CNBC, chỉ số lạm phát tháng 8 của Mỹ tiếp tục ghi nhận đà tăng ngoài dự kiến, đẩy Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào một tình thế hoạch định chính sách vô cùng phức tạp trước thềm cuộc họp ngày 15-16/9. Sự cộng hưởng từ đà tăng của giá năng lượng và làn sóng đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những động lực lạm phát mới, khiến công cụ tiền tệ truyền thống của Fed đối mặt với thách thức lớn và đặt Chủ tịch Kevin Warsh vào một bài toán khó.

Bức tranh lạm phát tháng 8 và áp lực bủa vây chính sách tiền tệ

Báo cáo lạm phát tháng 8 vừa được công bố không cho thấy xu hướng hạ nhiệt như kỳ vọng, trở thành yếu tố mang tính quyết định đối với quyết định lãi suất của Fed. Cụ thể, lạm phát toàn phần của nền kinh tế Mỹ đã tăng 0,4%, đưa mức tăng so với cùng kỳ năm ngoái vọt lên 3,4%.

Đáng chú ý, chỉ số giá tiêu dùng lõi (đã loại trừ tác động của giá thực phẩm và năng lượng) cũng tăng 0,3% trong tháng 8, ghi nhận mức tăng cao hơn so với dự kiến.

Áp lực giá cả cũng thể hiện rõ nét ở mảng sản xuất. Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ trong tháng 8 đã tăng 0,4% so với tháng 7 và tăng tới 5,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, PPI lõi cũng nhích thêm 0,2% so với tháng trước và 4,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Phản ứng trước những số liệu kém khả quan này, giới đầu tư trên thị trường tài chính đã lập tức gia tăng mạnh các vị thế đặt cược vào kịch bản Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ tiếp tục nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Thông qua công cụ FedWatch của CME Group, xác suất Fed thực hiện một đợt tăng lãi suất mới đã vọt lên ngưỡng khoảng 90%.

Chuyên gia Kinh tế trưởng tại Nationwide, bà Kathy Bostjancic, cũng cho biết tổ chức này hiện đang dự báo Fed sẽ quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào tuần tới.

Theo giới phân tích, công cụ thắt chặt tiền tệ bằng lãi suất của Fed có thể không đủ hiệu quả để xử lý triệt để những nguyên nhân cốt lõi đang thúc đẩy lạm phát hiện nay. Có hai động lực chính cấu thành nên đà tăng giá dai dẳng này.

Thứ nhất là cú sốc năng lượng. Việc giá của hàng loạt các mặt hàng như dầu, xăng và dầu diesel tiếp tục tăng trở lại đang làm gia tăng lo ngại về rủi ro chi phí năng lượng sẽ lan rộng sang các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác, từ đó tác động trực tiếp đến kỳ vọng lạm phát của thị trường. Sự gia tăng này chủ yếu xuất phát từ rủi ro gián đoạn nguồn cung khi xung đột với Iran bùng phát.

Thứ hai là kỷ nguyên bùng nổ của trí tuệ nhân tạo. Làn sóng xây dựng các trung tâm dữ liệu và đầu tư mạnh mẽ vào AI đang làm gia tăng đột biến nhu cầu đối với điện năng, thiết bị điện tử cùng nhiều nguồn lực hạ tầng khác.

Sự phức tạp nằm ở chỗ, việc đưa mặt bằng lãi suất lên cao hơn có thể giúp làm giảm nhu cầu tiêu dùng và đầu tư nói chung, nhưng lại ít có khả năng giải quyết được trực tiếp cú sốc nguồn cung năng lượng. Đồng thời, chi phí đi vay tăng cũng khó lòng ngăn cản các tập đoàn công nghệ tiếp tục bạo chi cho cuộc đua AI toàn cầu.

Phép thử uy tín của Chủ tịch Kevin Warsh và rủi ro tài khóa

Bối cảnh vĩ mô nhiễu động này sẽ biến cuộc họp chính sách sắp tới thành một phép thử mang tính quyết định đối với vai trò lãnh đạo của Chủ tịch Fed Kevin Warsh, vốn đang chịu sự giám sát chặt chẽ từ thị trường, CNBC nhận định.

Gần đây, ông Warsh đã kiên định khẳng định mục tiêu phải đưa lạm phát trở về mức 2%, đồng thời phát đi cảnh báo rằng nếu tình hình lạm phát không được cải thiện, cơ quan này "sẽ còn nhiều việc phải làm". Phát ngôn này được giới tài chính diễn giải rộng rãi như một tín hiệu ủng hộ kịch bản tăng lãi suất, bất chấp việc một số quan chức chủ chốt khác của Fed trong những tuần qua đã kêu gọi sự kiên nhẫn.

Bà Kathy Bostjancic nhận định rằng Chủ tịch Warsh cùng một số quan chức Fed chỉ muốn giữ nguyên mức lãi suất nếu như lạm phát tiếp tục quỹ đạo hạ nhiệt, nhưng báo cáo tháng 8 lại hoàn toàn không cho thấy xu hướng này.

Do đó, việc không có hành động cụ thể sau những cảnh báo chống lạm phát lặp đi lặp lại sẽ khiến ông Warsh khó thuyết phục được thị trường rằng Fed thực sự nghiêm túc trong lần tới.

Ngoài ra, nỗ lực kiểm soát giá cả của Fed còn có nguy cơ bị phức tạp hóa bởi các biến số từ chính sách tài khóa. Đề xuất của ông Trump về việc bơm tiền vào nền kinh tế có thể tiêu tốn tới hơn 1.000 tỷ USD. Kế hoạch này được đưa ra ngay tại thời điểm chỉ số PPI đã tăng lên mức 5,4% và lợi suất trái phiếu Mỹ đang tăng mạnh.

Giới quan sát lo ngại rằng việc bơm một lượng thanh khoản khổng lồ vào nền kinh tế trong bối cảnh nợ công Mỹ vượt mức 40.000 tỷ USD, thâm hụt ngân sách ở mức cao và lạm phát đang quay đầu tăng trở lại, có thể sẽ đẩy cả giá cả lẫn mặt bằng lãi suất lên những nấc thang rủi ro mới.