Ca khúc đầu tiên thuộc mạch Hồn Việt – “Truyền thuyết Cổ Loa” được Hoài An viết từ những năm 2000 - 2001. Kể từ đó, Hoài An tiếp tục nối dài dòng chảy âm nhạc sử ca – truyền thuyết – cổ tích bằng những sáng tác như Trương Chi – Mỵ Nương, Tiếng Trống Mê Linh, Ngọn Cờ Lau… cho đến những ca khúc mới nhất Lý Triều Danh Tướng, Đức Thánh Trần (2022), Hoàng Đế Áo Vải (2023).

Nói về lý do dành tâm huyết và sự kỳ công cho album này, nhạc sĩ Hoài An cho biết, "Ba tôi đã truyền cảm hứng cho tôi về sử Việt, về các anh hùng dân tộc, danh nhân văn hoá… nên tôi có một tình cảm đặc biệt với sử, văn hoá Việt. Cá nhân tôi cũng được truyền cảm hứng từ các ca khúc tôi được nghe từ nhỏ như Hòn Vọng Phu (Lê Thương), Trầu Cau (Phan Huỳnh Điểu)...

Thực tế tôi viết Hồn Việt trong nhiều khoảng thời gian, có lúc vài năm liên tục không viết được bài nào, cũng có khi cứ cách một tuần là có bài mới. Tôi cảm giác được chữ “duyên” với Hồn Việt, kiểu như đây là điều tôi yêu thích, muốn làm, và sẽ làm được.

Album có 15 ca khúc, được nhạc sĩ Hoài An  chia thành các nhóm:  Anh hùng dân tộc: Tiếng Trống Mê Linh (Hai Bà Trưng), Ngọn Cờ Lau (Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân), Đức Thánh Trần (Trần Quốc Tuấn), Lý Triều Danh Tướng (Lý Thường Kiệt), Hoàng Đế Áo Vải (Nguyễn Huệ), Truyền thuyết: chuyện thành Cổ  Loa với sự tích Nỏ thần, Cổ tích: Sơn Tinh - Thuỷ Tinh, Trương Chi - Mỵ Nương, Thạch Sanh, Bánh Chưng - Bánh Giầy. Ngoài ra còn có các ca khúc Hào Khí Thăng Long, Tinh Thần Đông A, Bạch Đằng Giang cùng với Đức Thánh Trần tạo nên nhóm ca khúc về Ba lần chiến thắng quân Nguyên - Mông của nhà Trần.

Anh cũng cho biết các chủ đề này có sự kết nối, riêng phần Cổ tích cũng nhằm giáo dục thiếu nhi về tính cách con người Việt Nam: trung hậu, dũng cảm, tình yêu thương. Những giá trị truyền thống về văn hóa, con người Việt Nam, lịch sử dựng nước và giữ nước, những lời hay ý đẹp từ ca dao tục ngữ… tạo nên một Hồn Việt rất đặc sắc. 

PV: Theo anh, làm âm nhạc về lịch sử - truyền thuyết thì điều quan trọng nhất là gì?

- Nhạc sĩ Hoài An: Bám sát tư liệu, tìm cách đưa những câu nói, những bài thơ, hình ảnh, những địa danh... làm sao để người nghe cảm thấy được, tưởng tượng ra được không gian, thời gian, tinh thần ý chí của câu chuyện đang được kể lại  Để hấp dẫn thì phần nhạc phải vừa kịch tính vừa mượt mà để chuyển tải phần lời.

 Trong quá trình sáng tác và hoàn thiện Hồn Việt,  khó khăn nhất đối với anh và ekip là gì?

Khó khăn đầu tiên là tư liệu, vì có trường hợp con số, sự kiện, nhân vật… chưa khớp lắm giữa các nguồn. Tôi phải đọc nhiều, so sánh, lướt qua nếu chi tiết đó không quá quan trọng. Khi đủ thông tin tôi bắt đầu viết, có nhiều câu từ bị trúc trắc, khó phát âm và có thể khó hiểu nếu chưa đọc tư liệu và / hoặc mới nghe ca khúc một vài lần. Tôi phải tìm cách sửa cho mượt nhất có thể. Có khi lời theo nhạc, cũng có khi nhạc theo lời (nếu lời quan trọng).

Phần sáng tác xem như là công sức cá nhân nên khi đuối quá thì mình tạm dừng không sao. Tuy nhiên phần sản xuất và hoàn thiện thì nhiều khó khăn. Có thể nói đây là chương trình “hành” tôi nhất xưa giờ. Vì đầu tư cho âm nhạc rất lớn, dàn dựng phần bè, ca sĩ… Nên chi phí sản xuất cũng là một trở ngại mà tôi phải lưu ý.

Sự thay đổi về cảm hứng và tư duy sáng tác của anh từ những năm 2000 đến nay ra sao?. Nếu nhìn lại toàn bộ hành trình âm nhạc từ năm 1998 đến nay, anh thấy “Hồn Việt” đứng ở đâu trong con đường đó?

Tôi thay đổi nhiều về cảm hứng và tư duy sáng tác, tôi viết chắc tay, nhuần nhuyễn hơn. Gần đây thì cảm xúc hơi khô khan nên bản thân tôi tự hạn chế viết, dù ngồi xuống viết thì lúc nào cũng có bài mới.

Đến nay tôi có khoảng 800 bài, hầu hết đã phát hành, nên khi viết tôi xác định phải có yếu tố “mới” về nhạc hoặc lời, nếu được cả hai thì quá tốt. Tôi thường ưu tiên đường giai điệu đẹp, mượt mà… Tôi chỉ dùng chuyển điệu ấn tượng với một số ít bài. Nói chung là có nhiều phong cách viết, chủ yếu mình chọn giới thiệu bài gì, thuộc thể loại nào cho phù hợp người nghe.

Ca khúc đối với tôi là một câu chuyện, có mở bài - thân bài - kết luận, truyền tải thông điệp rõ ràng. Có điểm khác biệt về phần nhạc, và cả lời. Người nghe nếu cảm thấy được họ trong câu chuyện, và cảm động, thì ca khúc dễ phổ biến rộng rãi. Bên cạnh đó, nếu ca khúc có độ căng cao trào nhất định, thì điểm nhấn về mặt âm nhạc sẽ tăng thêm phần hấp dẫn…

Hồn Việt có một chỗ đứng rất riêng, từ chủ đề đến màu sắc âm nhạc, có thể nói album này là tâm huyết và là một trong những dự án âm nhạc lớn và dài hơi nhất của tôi.

Vì sao anh lại chọn định dạng 2 CD kèm mã QR tải file gốc thay vì phát hành trực tuyến đơn thuần? -Kiểu tôi hơi truyền thống, dù sao trong tay cầm album vẫn có cảm giác và ý nghĩa hơn. Về mặt giao tiếp, công việc, album CD vẫn là một hình thức phát hành "chuẩn", một sản phẩm - quà tặng văn hoá có ý nghĩa. Bên cạnh CD, mã QR mang lại sự tiện lợi cho phép tải các file nhạc số.  Có thể tôi sẽ phát hành trực tuyến Hồn Việt với hình thức khác: karaoke, clip lời bài hát hay thậm chí là MV.

Trong bối cảnh thị trường nghe nhạc đang chuyển dịch số mạnh mẽ, việc phát hành CD có phải là một lựa chọn “ngược dòng”?

Theo góc nhìn của tôi, phát hành file nhạc số phù hợp hơn với các bài đơn lẻ, MV của ca sĩ. Với Hồn Việt, một sản phẩm văn hoá đặc biệt, có tính chất gắn kết giữa các ca khúc, CD vẫn là một lựa chọn bên cạnh việc phát hành số.

Xin cảm ơn anh!