Giảm chuyển tuyến, bệnh nhân được cứu sống nhờ 'thời gian vàng'

Tại các địa phương xa trung tâm TP Hồ Chí Minh, người dân mắc bệnh nặng hoặc cần can thiệp chuyên sâu thường phải chuyển lên tuyến trên điều trị. Điều này không chỉ làm tăng chi phí, kéo dài thời gian tiếp cận dịch vụ y tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ bỏ lỡ “thời gian vàng” trong cấp cứu, nhất là đối với các trường hợp chấn thương nặng, đột quỵ hoặc bệnh lý ngoại khoa phức tạp.

Theo đó, nhằm nâng cao năng lực điều trị tại cơ sở, ngành y tế TP Hồ Chí Minh đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ chuyên môn và chuyển giao kỹ thuật, từng bước đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân. TP Hồ Chí Minh triển khai mô hình bệnh viện tuyến cuối được phân công hỗ trợ toàn diện cho bệnh viện và trung tâm y tế khu vực.

Cụ thể, ngày 13/11/2025, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh ký kết chương trình hợp tác hỗ trợ chuyên môn toàn diện giữa các bệnh viện chuyên khoa, đa khoa tuyến cuối tại TP Hồ Chí Minh và Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu giai đoạn 2025 - 2028. Sau thời gian triển khai, nhiều ca bệnh nặng trước đây phải chuyển tuyến đã được xử trí tại chỗ.

Điển hình là trường hợp bệnh nhân V.Q.C (58 tuổi) nhập viện trong tình trạng hôn mê sâu sau tai nạn giao thông, có khối máu tụ ngoài màng cứng vùng trán và nứt sọ diện rộng, nguy cơ tử vong cao. Ngay khi tiếp nhận bệnh nhân, quy trình hội chẩn liên viện được kích hoạt. Trong đêm, ê kíp bác sĩ chuyên khoa Ngoại thần kinh và Gây mê hồi sức của Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã có mặt tại Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu để phối hợp điều trị. Ca phẫu thuật giải áp và lấy khối máu tụ được thực hiện khẩn trương, giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy kịch và hạn chế di chứng thần kinh.

Hay với sự hỗ trợ trực tiếp của ê kíp phẫu thuật hàm mặt từ Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu đã xử trí thành công trường hợp vỡ phức hợp xương gò má và xương hàm mặt. Trước đây, những ca bệnh thuộc nhóm chấn thương phức tạp này thường phải chuyển lên tuyến trên do yêu cầu cao về kiểm soát tổn thương và tái tạo chính xác cấu trúc giải phẫu để bảo đảm chức năng và thẩm mỹ.

Bác sĩ Trần Thiện Trường, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu cho biết, sau khi ký kết toàn diện với bệnh viện tuyến cuối tại TP Hồ Chí Minh, hoạt động khám, chữa bệnh tại đơn vị ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Trong các lĩnh vực được hỗ trợ chấn thương chỉnh hình, chấn thương sọ não và hồi sức cấp cứu là những chuyên ngành có chuyển biến rõ nét.

Theo thống kê, tỷ lệ chuyển tuyến đối với nhóm bệnh chấn thương giảm khoảng 40%, từ gần 200 ca trong giai đoạn từ tháng 10/2024 đến tháng 5/2025 xuống còn hơn 100 ca trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 5/2026. Cùng với đó, số lượng người bệnh điều trị nội trú tăng dần qua các tháng, cho thấy năng lực tiếp nhận và điều trị tại chỗ của bệnh viện ngày càng được nâng cao.

Tại Trung tâm Y tế khu vực Hồ Tràm, trước đây do thiếu bác sĩ chuyên khoa, đơn vị chủ yếu thực hiện khám, chữa bệnh thông thường và điều trị ngoại trú. Các trường hợp viêm ruột thừa cấp, viêm phúc mạc, đa chấn thương, gãy xương phức tạp hay tổn thương mạch máu thường phải chuyển lên tuyến trên. Việc chuyển viện trong những tình huống này không chỉ làm tăng áp lực cho các bệnh viện tuyến cuối mà còn kéo dài thời gian can thiệp, làm tăng nguy cơ biến chứng cho người bệnh.

Nhằm khắc phục những hạn chế trên, từ ngày 1/6, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh triển khai mô hình luân phiên bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện thành phố đến hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở. Các chuyên khoa được bố trí gồm chấn thương chỉnh hình, nội khoa, hồi sức cấp cứu, nhi khoa và mắt, phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương.

Sau gần 3 tuần triển khai, đội ngũ y tế tại Trung tâm Y tế khu vực Hồ Tràm cùng các bác sĩ tăng cường đã khám, cấp cứu và hội chẩn cho 661 lượt người bệnh. Đáng chú ý, 22 ca phẫu thuật đã được thực hiện thành công, trong đó có 7 ca cấp cứu. Trong thời gian triển khai, chỉ ghi nhận một trường hợp phải chuyển tuyến.

Theo ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, nếu trước đây với những trường hợp bệnh nặng người bệnh có thể không đủ thời gian để chờ đợi việc chuyển viện, thì nay nhờ năng lực cấp cứu tại chỗ ngày càng được nâng cao cùng với sự hỗ trợ chuyên môn liên tục từ các bệnh viện chuyên sâu, nhiều cơ hội sống đã được giữ lại ngay từ những giờ phút đầu tiên quý giá nhất.

“Đó cũng là minh chứng sinh động cho hiệu quả của mạng lưới hỗ trợ chuyên môn giữa các bệnh viện trong toàn hệ thống y tế thành phố; là kết quả của quá trình đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn từ xa và nâng cao năng lực cấp cứu tại các bệnh viện cấp cơ bản mà ngành y tế đang kiên trì triển khai”, lãnh đạo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh chia sẻ.

Chuyển giao kỹ thuật, gắn đào thực hành bác sĩ cơ sở

Sau khi TP Hồ Chí Minh hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, quy mô dân số, phạm vi địa lý và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân tăng đáng kể. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng lực cho các bệnh viện và trung tâm y tế khu vực được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương.

Để thực hiện mục tiêu này, ngành y tế Thành phố triển khai đồng bộ hình thức hỗ trợ phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Trong đó, bác sĩ và nhân viên y tế từ các bệnh viện của thành phố được luân phiên đến làm việc tại cơ sở; các bệnh viện tuyến cuối được phân công hỗ trợ toàn diện cho bệnh viện và trung tâm y tế khu vực; đồng thời từng bước sắp xếp, chuyển đổi một số trung tâm y tế thành cơ sở trực thuộc bệnh viện nhằm tăng cường năng lực quản lý, chuyên môn và nhân lực.

Theo lãnh đạo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, dù được triển khai dưới nhiều hình thức khác nhau, các chương trình hỗ trợ đều hướng tới mục tiêu xây dựng năng lực khám, chữa bệnh ngay tại cơ sở, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao gần nơi sinh sống, giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến cuối và tạo nền tảng phát triển bền vững cho hệ thống y tế khu vực.

Ông Tăng Chí Thượng cho biết, triết lý phát triển mà ngành y tế TP Hồ Chí Minh luôn theo đuổi đó là người dân, dù ở bất cứ đâu trên địa bàn thành phố, cũng phải được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng; người bệnh nguy kịch phải được cứu chữa kịp thời bằng sự phối hợp nhịp nhàng của cả hệ thống, không để khoảng cách địa lý trở thành rào cản đối với cơ hội sống còn.

Không chỉ mang lại hiệu quả trong điều trị, các chương trình hỗ trợ chuyên môn còn tạo cơ hội đào tạo tại chỗ và chuyển giao kỹ thuật cho đội ngũ y tế địa phương. Thông qua phương thức “cầm tay chỉ việc”, các bác sĩ chuyên khoa vừa trực tiếp tham gia khám, chữa bệnh, vừa hướng dẫn quy trình chuyên môn, hội chẩn và xử trí các tình huống phức tạp. Qua đó, đội ngũ y tế cơ sở từng bước làm chủ kỹ thuật, nâng cao năng lực chuyên môn và tăng tính chủ động trong điều trị.

Từ thực tiễn triển khai tại Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu, bác sĩ Trần Thiện Trường cho biết, khó khăn hiện nay không nằm ở số lượng nhân lực mà chủ yếu là nguồn nhân lực chất lượng cao, có kinh nghiệm và khả năng xử trí các tình huống chuyên môn phức tạp. Vì vậy, mô hình bác sĩ tuyến trên trực tiếp làm việc cùng đội ngũ y tế địa phương là một trong những hình thức đào tạo hiệu quả.

"Với sự hỗ trợ của bệnh viện tuyến cuối không chỉ giúp bệnh viện xử trí nhiều ca bệnh nặng mà còn góp phần nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ. Các bác sĩ tuyến trên trực tiếp về cùng làm việc với đội ngũ y tế địa phương theo hình thức ‘cầm tay chỉ việc’, cùng điều trị, cùng rút kinh nghiệm đã giúp đội ngũ y bác sĩ của bệnh viện tự tin tiếp cận và làm chủ kỹ thuật khó", bác sĩ Trần Thiện Trường nhận định.

 Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, trong thời gian tới, ngành y tế sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới hỗ trợ chuyên môn liên bệnh viện, phát triển các trung tâm y tế khu vực đủ năng lực tiếp nhận và điều trị nhiều bệnh lý chuyên sâu, đồng thời đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các địa bàn xa trung tâm. Mục tiêu là xây dựng hệ thống y tế phát triển đồng đều, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, kịp thời và an toàn ngay tại nơi sinh sống.