1 tỷ USD mỗi năm, số tiền hỗ trợ tài chính dành cho Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos, sẽ được trích ra phần lớn dành thực hiện dự án Orbital Reef, một trạm không gian quốc tế mới thay thế ISS. Đây là khái niệm mới nhất của nhà sáng lập Amazon về tiền đồn quỹ đạo do tư nhân xây dựng, có thể thay thế hoặc bổ sung cho Trạm vũ trụ quốc tế từng tồn tại bao năm qua.

Đây thực ra là một trong những đáp ứng cho đề xuất của NASA đưa ra nhằm tìm kiếm sự thay thế cho ISS, phòng thí nghiệm không gian 20 năm tuổi trị giá 100 tỷ USD vốn đang có dấu hiệu cũ kỹ. Nguồn tài trợ cho trạm huyền thoại này sẽ hết hiệu lực vào khoảng năm 2030, và nếu NASA không nhận được sự tiếp sức về tài chính nào từ Quốc hội Mỹ nữa, công cuộc đưa, đón, lưu trú và nghiên cứu của các phi hành gia cho khoa học sẽ bị ngừng trệ.

Thế là cơ quan hàng không Hoa Kỳ đành phải nghĩ tới kế hoạch phân bổ phần thầu cho các công ty không gian lẫn nhà khai thác tư nhân để bắt đầu xây dựng tiếp chương trình, theo cách mà hiện nay họ đang làm, là dựa vào các công ty như SpaceX của tỷ phú Elon Musk để vận chuyển hàng hóa và phi hành gia đến, đi từ ISS.

Giữa tình hình ấy, xem ra đề xuất của Blue Origin và các đối tác cho dự án Orbital Reef đã đến đúng lúc. Mặc dù hiện nay kế hoạch trạm không gian quốc tế mới đang chỉ tồn tại trong hình ảnh động 3D và trên những bản vẽ kỹ thuật số, nhưng các giám đốc điều hành tự tin cho biết chương trình có thể được xây dựng vào cuối thập kỷ này.

Orbital Reef có lý do để phải đẩy nhanh tiến độ hoàn thành, bởi hiện có nhiều đối thủ tư nhân cạnh tranh cũng đang nỗ lực để tìm cách chiếm thế thượng phong trong miếng bánh thị phần mà NASA chào mời. Lockheed Martin và Nanoracks, một công ty hỗ trợ nghiên cứu về ISS, vừa mới công bố kế hoạch về trạm vũ trụ riêng mang tên Starlab. Axiom Space, một công ty tham gia khác, đã chuẩn bị sẵn sàng để khởi động những bước đầu tiên cho một căn cứ bay tự do sẽ gắn liền với Trạm vũ trụ Quốc tế cũ. Đó là chưa tính đến trạm Tiangong đã rất gần hiện thực mà Trung Quốc dự kiến sẽ hoàn thành ngay trong năm tới.

Có vài đối tác chính trong dự án mà tỷ phú Jeff Bezos đề xướng, đó là Sierra Space, một công ty đã xây dựng ý tưởng trạm vũ trụ của riêng mình trong nhiều năm, và Boeing, gã khổng lồ hàng không đã góp tay thực hiện và quản lý nhiều phân đoạn phụ trợ cho ISS của NASA. Theo phó chủ tịch Blue Origin, Brent Sherwood, thiết kế cơ bản nhất của trạm mới sẽ tương tự như trạm vũ trụ hiện tại, nhưng có khả năng chứa tối đa 10 phi hành gia so với trung bình 7 người ở ISS.

Về phần đóng góp của mình vào Orbital Reef, Sierra Space sẽ chịu trách nhiệm thiết kế môi trường sống, là một mô-đun với tường vải đặc biệt được điều chỉnh tự xếp lại khi phóng và nở bung khi đã ở trong không gian, tất cả đều qua công đoạn rút khí và bơm hơi. Công ty cũng tính sử dụng đến cả máy bay không gian Dream Chaser riêng của họ để đưa các phi hành gia đến và rời trạm. Còn Boeing thì dự kiến sẽ chở du khách đến Orbital Reef bằng Starliner, những chiếc ta-xi bay đặc chủng.

Bên cạnh Sierra Space và Boeing, Blue Origin còn bắt tay với cả Redwire Space. Theo Mike Gold, CEO của công ty này, các yếu tố của trạm vũ trụ mới còn là cuộc thử nghiệm những công nghệ nhắm mục đích cuối cùng là giúp các phi hành gia sống ổn trên mặt trăng một cách thật bình thường.

Thật ra, rất ít công ty có khả năng vị thế và nguồn lực tài chính để “đơn thân độc mã” xây dựng được một trạm vũ trụ, vốn chỉ được chính phủ thực hiện. Thế nên, thứ kích thích các công ty tư nhân tham gia hầu hết đến từ lợi nhuận và cái tâm nghiên cứu khoa học. Các trạm được đề xuất, bao gồm cả Orbital Reef, đều nhằm mục đích tạo ra doanh thu đến từ khách du lịch giàu có, các nhà nghiên cứu học thuật và cả các doanh nghiệp có mối lợi liên quan. Do đó dự án nào cũng muốn tập hợp được càng nhiều đối tác càng tốt để cùng chia sẻ rủi ro.

Orbital Reef không phải là dự án duy nhất về vũ trụ mà Blue Origin có nhiều quan hệ đối tác. Hồi năm 2019, công ty đã từng hợp tác với Lockheed Martin, Northrop Grumman và Draper trong một đề xuất về tàu đổ bộ lên mặt trăng cho NASA, được gọi là Blue Moon. Nhưng cuối cùng Cơ quan Hàng không Vũ trụ Quốc gia Hoa Kỳ đã đổi ý, họ quyết định chọn tàu đổ bộ thuộc công ty tên lửa SpaceX của Elon Musk. Jeff Bezos kỳ vọng lần này ông sẽ “hớt tay trên” vị tỷ phú đối thủ. Hãy chờ xem!